Mewa białogłowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Larus cachinnans)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mewa białogłowa
Larus cachinnans[1]
Pallas, 1811
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina mewowate
Rodzaj Larus
Gatunek mewa białogłowa
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     występuje przez cały rok

     zimowiska

Mewa białogłowa[3] (Larus cachinnans) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny mewowatych (Laridae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje Eurazję – od Europy Środkowej przez wybrzeża Morza Czarnego i Kaspijskiego do północno-zachodnich Chin i wschodniego Kazachstanu. Zimowiska obejmują głównie zachodnią, południową i południowo-wschodnią Europę, wybrzeża południowo-zachodniej Azji, w tym Półwyspu Arabskiego, i północno-wschodniej Afryki[2].

Gatunek zwiększa swą liczebność i zasięg. W Polsce coraz liczniejszy i spotykany w całym kraju, szczególnie latem po okresie lęgowym. Lęgi głównie w południowej części kraju, wzdłuż Wisły najdalej na północ we Włocławku.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje obecnie (2020) L. cachinnans za gatunek monotypowy[4].

Systematyka tego i kilku pokrewnych gatunków to jeden z najbardziej skomplikowanych przypadków w ornitologii. Do niedawna wydzielany podgatunek L. cachinnans michahellis, zamieszkujący zachodnią i południową Europę oraz Maghreb i basen Morza Śródziemnego[5], od 2003 r. uważany jest za osobny gatunek – mewę romańską (L. michahellis). Natomiast mewa atlantycka, dawniej L. cachinnans atlantis (zamieszkująca Azory, Maderę i Wyspy Kanaryjskie[5]) to według najnowszej systematyki podgatunek mewy romańskiej (L. michahellis) – L. michahellis atlantis. Kolejne zaliczane do niedawna do L. cachinnans podgatunki to:

Z L. cachinnans wydziela się niekiedy kolejne dwa podgatunki: L. c. ponticus i L. c. omissus; czasem podgatunki L. c. atlantis, L. c. barabensis i L. c. mongolicus łączono w jeden. W przeszłości (do 1982 r.) L. cachinnans był uznawany za podgatunek mewy srebrzystej (L. argentatus).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku
Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. Upierzenie zasadniczo białe, grzbiet i pokrywy skrzydłowe popielate, na końcówkach skrzydeł kolor czarny z białymi plamami. Dziób żółty z jasnoczerwoną plamą na żuchwie, nogi żółte, tęczówka bladożółta. Osobniki młodociane brązowe. Podgatunki różnią się między sobą wielkością, odcieniem popielu na wierzchu ciała i rozmiarem ciemnych plam na skrzydłach, jednak są to cechy również silnie zmienne wewnątrz poszczególnych podgatunków.
Wymiary średnie
dł. ciała ok. 60–68 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 140–150 cm
waga ok. 800–1500 g

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Zamieszkuje zarówno różnorodne wybrzeża morskie, jak i śródlądowe jeziora i brzegi rzek.
Gniazdo
Na ziemi, w pobliżu wody, zarówno w roślinności, jak i na piaszczystych łachach. W przeciwieństwie do podobnych gatunków – mewy srebrzystej i romańskiej, unika gniazdowania na skalnych klifach i dachach budynków[6]. Tworzy kolonie liczące do 30 tysięcy ptaków.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając pod koniec marca 2–4 oliwkowozielone jaja.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 27–29 dni przez obydwoje rodziców. Pisklęta zdobywają zdolność do lotu w wieku około 40 dni.
Pożywienie
Wszystkożerna. W diecie przeważają różnorodne ryby, owady, mięczaki, a także odpady, drobne zwierzęta lądowe czy jaja i pisklęta innych ptaków.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2010 roku uznaje mewę białogłową za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern); wcześniej była ona klasyfikowana przez IUCN jako podgatunek[2]. Gatunek w Polsce objęty jest ochroną częściową[7].

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Larus cachinnans, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Larus cachinnans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. a b c d Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Larinae Rafinesque, 1815 - mewy (wersja: 2020-01-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-06-19].
  4. a b c F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Noddies, gulls, terns, auks (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-06-19].
  5. a b c d Yellow-legged Gull (Larus cachinnans) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-22)].
  6. Ronald Klein, Andreas Buchheim: Die westliche Schwarzmeerküste als Kontaktgebiet zweier Großmöwenformen der Larus cachinnans-Gruppe. Vogelwelt 118, 1997. s. 61-70. [dostęp 16 listopada 2012].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2183). [dostęp 2017-01-16]..

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]