Laskowa (powiat limanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Laskowa
Laskowa
Laskowa
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Laskowa
Wysokość 340-760 m n.p.m.
Liczba ludności (2002) 3133
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-602[1]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0437872
Położenie na mapie gminy Laskowa
Mapa lokalizacyjna gminy Laskowa
Laskowa
Laskowa
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu limanowskiego
Laskowa
Laskowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Laskowa
Laskowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Laskowa
Laskowa
Ziemia49°45′46″N 20°27′08″E/49,762778 20,452222
Strona internetowa miejscowości
Dwór z XVII w. o ścianach o konstrukcji zrębowej i dachu łamanym w stylu polskim
Kościół
Widok z Korabia
Kapliczka na stokach Korabia

Laskowa – rozległa wieś w powiecie limanowskim w województwie małopolskim. Jest siedzibą gminy Laskowa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jest to miejscowość o charakterze turystyczno-wypoczynkowym położona w Beskidzie Wyspowym. Zajmuje kotlinę rzeki Łososina oraz zbocza okolicznych wzniesień Beskidu Wyspowego: od południowej strony Pasma Łososińskiego, od północnej strony jest to Laskowa Góra i Jastrząbka, od zachodniej Kamionna. Położona jest na wysokości ok. 440-802 m n.p.m.

Przez miejscowość, wzdłuż doliny Łososiny biegnie droga z Łososiny Dolnej do Młynnego. Odległość od Limanowej wynosi 10 km. Przez górną część wsi, nazywaną Laskową Górną biegnie droga wojewódzka nr 965 z Bochni do Limanowej[2][3].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Laskowa: Bania, Danielówka, Jabłoniec, Jelonkówka, Kuligówka, Nadole, Na Górze, Odrończa, Piętoniówka, Ptaszkówka, Rozpite, Rozumówka, Sławętówka, Szlachcicówka, Wróble, Załpa[4][5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium historyczne[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Obiekty zabytkowe i przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

  • Niedaleko centrum wsi znajduje się drewniany dworek obecnie Michałowskich o bogatej historii: był bowiem początkowo w rękach rodu sędziego sądeckiego (z de Lipie Laskowskich), później w rękach Zgromadzenia Księży Misjonarzy Świętego Wincentego à Paulo , a w 1945 prawdopodobnie stał się kwaterą dowódcy 1. Frontu Ukraińskiego, marszałka Iwana Koniewa. Budynek jest parterowy, wzniesiony na planie prostokąta, posiada ściany o konstrukcji zrębowej oraz czterospadowy dach łamany w stylu polskim. Wybudowany został przed 1677 dla rodu Laskowskich[7]. Wspomina o nim "Inwentarz wsi Dolney Laskowey" z 1687 (cytat): ...dwór iest ze wszystkim z iedney strony otyniony. Piekarnie dwie, staynie, stodół dwie, spichlerzów dwa, browar, w którym kocioł dobry do piwa warzenia.... Najcenniejszą częścią dworu jest kaplica z polichromowanym religijnymi motywami i sufitem. W pobliżu dworu spichlerz i murowane stajnie. Dwór otacza park z wiekowymi drzewami, z których niektóre uznane zostały pomnikami przyrody[3]. Dwór wraz z parkiem wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[9].
  • W centrum wsi, w pobliżu rzeki Łososina znajduje się murowany kościół w stylu neogotyckim, z początku XX w. W jego ołtarzu głównym znajdują się rzeźby "Dwunastu Apostołów" i płaskorzeźby "Duch św." autorstwa Wojciecha Gryniewicza oraz obraz Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, który został tutaj przeniesiony z dawnej kaplicy dworskiej. Boczne ołtarze są dziełem ludowego rzeźbiarza Stanisława Augustyna z sąsiedniej miejscowości Jaworzna.
  • W pobliżu centrum wsi znajduje się prywatny skansen budownictwa ludowego założony przez Krzysztofa Jędrzejka. Prezentuje kulturę ludową mieszkańców Gminy Laskowa i okolic. Przeniesione tu zostały m. in. spichlerze z Laskowej, Kamionki Małej i Dobrociesza, suszarnie do owoców z Laskowej i Michalczowej, kuźnia z Michalczowej, młyn wodny ze Żmiącej, przydrożna kapliczka z Jaworznej, pasieka. W głównym budynku eksponowana jest m.in. kolekcja skrzyń posagowych, oleodruków religijnych, meble, sprzęty używane w gospodarstwie chłopskim w XIX i na pocz. XX w. We wnętrzach obiektów odtworzone zostały warsztaty kołodzieja, stolarski, szewski, tkacki. Skansen posiada też kolekcję narzędzi i maszyn rolniczych[10].
  • Na wieży lokalnego kościoła znajduje się duże stanowisko nietoperzy chronione w ramach programu "Ostoje Nietoperzy Beskidu Wyspowego", Natura 2000.
  • W pobliżu rzeki Łososina znajduje się pochodząca z XVII w. drewniana kaplica z posążkiem Św. Jana Nepomucena.
  • Pobliskie cmentarze wojenne[11], echo jednej z największych bitew I wojny światowejBitwy pod Limanową:

Infrastruktura turystyczna[edytuj | edytuj kod]

  • Trzy hotele[13][14][15]: 2 w górnej, a 1 w dolnej części wsi, gospodarstwa agroturystyczne[16] oraz pokoje gościnne (w tym Banku Spółdzielczego w Limanowej o. Laskowa)[17].
  • Stacja Narciarska Laskowa-Kamionna z wyciągiem krzesełkowym i 3 wyciągami talerzykowymi[18],
  • Pole kempingowe, namiotowe, korty tenisowe, boiska sportowe, jazda konna.
  • W planach: tuż przy granicy Laskowa-Młynne od kilkudziesięciu lat planuje się budowę zbiornika wodnego zaporowego z zapleczem turystycznym i elektrowni wodnej (np. według projektu z 2002-2003)[19].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Od przystanków na drodze wojewódzkiej nr 965 obok granicy Laskowej i Rozdziela na Przełęczy Widoma z punktem widokowym, przy przejrzystym powietrzu m.in. na najwyższe szczyty Tatr słowackich i polskich (jednym z ostatnich w kierunku Polski centralnej wysuniętych tego typu), następnie:

szlak turystyczny czarny – czarny przez górę Cuba i laskowski Jabłoniec (509 m n.p.m.)[20], obok kościoła do dworku w centrum wsi, później obok cmentarza wojennego nr 359 w Jaworznej (przy szczycie Korab), a dalej na przełęcz pomiędzy Sałaszem Zachodnim i Wschodnim, gdzie łączy się z niebieskim szlakiem na Jaworz. Czas przejścia do skrzyżowania szlaków 3 godz., z powrotem 1.45 godz., deniwelacja 510 m[2],
szlak turystyczny niebieski – niebieski: w kierunku północno-wschodnim przez Łopusze przejście na nowy szlak żółty, następnie np. szlakiem czarnym w pobliżu Cmentarza 303 z I wojny światowej do Rajbrotu lub dalej szlakiem żółtym pod pomnik zdradzonych i poległych w roku 1944 partyzantów za Kobylą Górą na Mulowcu[21]
w kierunku zachodnim: północną granicą Laskowej z pobliską stacją narciarską i hotelem[22], na Kamionną i do Tymbarku lub krzyżującym się z nim żółtym: Żegocina-Kamionna-Pasierbiec-Łososina Górna
szlak turystyczny zielony – zielony: Łososina Górna, południowa granica Laskowej, następnie niebieskim do Limanowej lub na Sałasz, lub czarnym  do centrum wsi i drugiego hotelu[23].
przez Laskową biegnie też I odcinek (Stary Sącz – Myślenice 112km) beskidzkiej Drogi św. Jakuba[24]

Czasy współczesne[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Laskowej[edytuj | edytuj kod]

Ze wsi Laskowa pochodzą także przodkowie prezentera telewizyjnego, prowadzącego amerykańską wersję teleturnieju Koło Fortuny, Pata Sajaka[26].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. a b Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. a b c Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. Roczniki Obydwóch Zgromadzeń św. Wincentego a Paulo, Rok XVII-XVIII.
  7. a b Andrzej Osiński: Dwór Michałowskich w Laskowej. "Spotkania z Zabytkami", 4/2008. [dostęp 1 października 2009].
  8. Internetowa strona gminy Laskowa. [dostęp 14 maja 2008].
  9. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-06-30. [dostęp 2016-01-30].
  10. http://www.drewniana.malopolska.pl/?page=obiekty&id=98
  11. Starostwo Powiatowe w Limanowej
  12. Laskowa, serwis www.beskidwyspowy.eu
  13. Stacja Narciarska LASKOWA-SKI, www.laskowa-ski.pl [dostęp 2017-12-13] (pol.).
  14. Zajazd Laskowianka, sala weselna Laskowianka, hotel Limanowa, restauracja, pizzeria, noclegi, hotel, Laskowa, Hotel Limanowa, Hotel Laskowa
  15. Hotel i Dom Weselny SARA - Lokalizacja, www.hotel-sara.pl [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  16. Laskowa, www.laskowa.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).
  17. Pokoje gościnne, www.laskowa.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  18. Stacja narciarska Laskowa-Kamionna
  19. Koncepcja programowo-przestrzenna – Hydroprojekt Kraków
  20. Góry – Jabłoniec(509 m) nad Laskową | www.odkryjbeskidwyspowy.pl – portal O Beskidzie Wyspowym, www.odkryjbeskidwyspowy.pl [dostęp 2017-11-24].
  21. http://www.rajbrot.ovh.org/2wojna.html
  22. STACJA NARCIARSKA LASKOWA-KAMIONNA :: wyciąg narciarski – wyciągi narciarskie
  23. Zajazd Laskowianka
  24. Odcinek nr 1 – Bractwo św. Jakuba w Szczyrku, bractwojakuboweszczyrk.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  25. Stowarzyszenie PARAFIADA
  26. Pat Sajak's Letter "D" in Poland - Ricochet, „Ricochet” [dostęp 2018-05-09] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]