Laskowa (powiat limanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Laskowa
wieś
Ilustracja
Laskowa
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Laskowa
Wysokość 340–760 m n.p.m.
Liczba ludności (2002) 3133
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 34-602[1]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0437872
Położenie na mapie gminy Laskowa
Mapa konturowa gminy Laskowa, po lewej znajduje się punkt z opisem „Laskowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Laskowa”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Laskowa”
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa konturowa powiatu limanowskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Laskowa”
Ziemia49°45′46″N 20°27′08″E/49,762778 20,452222
Strona internetowa

Laskowa – rozległa wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Laskowa, której jest siedzibą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Widok z Korabia
Dwór z XVII w. o ścianach o konstrukcji zrębowej i dachu łamanym w stylu polskim

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jest to miejscowość o charakterze turystyczno-wypoczynkowym położona w Beskidzie Wyspowym. Zajmuje kotlinę rzeki Łososina oraz zbocza okolicznych wzniesień Beskidu Wyspowego: od południowej strony Pasma Łososińskiego, od północnej strony jest to Laskowa Góra i Jastrząbka, od zachodniej Kamionna. Położona jest na wysokości ok. 440–802 m n.p.m.

Przez miejscowość, wzdłuż doliny Łososiny biegnie droga z Łososiny Dolnej do Młynnego. Odległość od Limanowej wynosi 10 km. Przez górną część wsi, nazywaną Laskową Górną biegnie droga wojewódzka nr 965 z Bochni do Limanowej[2][3].

W Laskowej znajduje się znana wśród rowerzystów bardzo stroma (wąska osiedlowa) droga. Na 1 km odcinku średnie nachylenie wynosi 18,9 % (189 metrów przewyższenia), maksymalne na 100 metrach siega 27,9 %. Jest jedną z najbardziej stromych asfaltowych dróg w Polsce.[4]

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Laskowa[5][6]
Rodzaje Nazwy
części wsi Bania, Danielówka, Jabłoniec, Jelonkówka, Kuligówka, Nadole, Na Górze, Odrończa, Piętoniówka, Ptaszkówka, Rozpite, Rozumówka, Sławętówka, Szlachcicówka, Wróble, Załpa
Kościół
Kapliczka na stokach Korabia

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium historyczne[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Obiekty zabytkowe i przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

  • Niedaleko centrum wsi znajduje się drewniany dworek obecnie Michałowskich o bogatej historii: był bowiem początkowo w rękach rodu sędziego sądeckiego (z de Lipie Laskowskich), później w rękach Zgromadzenia Księży Misjonarzy Świętego Wincentego à Paulo, a w 1945 prawdopodobnie stał się kwaterą dowódcy 1. Frontu Ukraińskiego, marszałka Iwana Koniewa. Budynek jest parterowy, wzniesiony na planie prostokąta, posiada ściany o konstrukcji zrębowej oraz czterospadowy dach łamany w stylu polskim. Wybudowany został przed 1677 dla rodu Laskowskich[8]. Wspomina o nim „Inwentarz wsi Dolney Laskowey” z 1687 (cytat): ...dwór iest ze wszystkim z iedney strony otyniony. Piekarnie dwie, staynie, stodół dwie, spichlerzów dwa, browar, w którym kocioł dobry do piwa warzenia.... Najcenniejszą częścią dworu jest kaplica z polichromowanym religijnymi motywami i sufitem. W pobliżu dworu spichlerz i murowane stajnie. Dwór otacza park z wiekowymi drzewami, z których niektóre uznane zostały pomnikami przyrody[3]. Dwór wraz z parkiem wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[10].
  • W centrum wsi, w pobliżu rzeki Łososina znajduje się murowany kościół w stylu neogotyckim, z początku XX w. W jego ołtarzu głównym znajdują się rzeźby „Dwunastu Apostołów” i płaskorzeźby „Duch św.” autorstwa Wojciecha Gryniewicza oraz obraz Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, który został tutaj przeniesiony z dawnej kaplicy dworskiej. Boczne ołtarze są dziełem ludowego rzeźbiarza Stanisława Augustyna z sąsiedniej miejscowości Jaworzna.
  • W pobliżu centrum wsi znajduje się prywatny skansen budownictwa ludowego założony przez Krzysztofa Jędrzejka. Prezentuje kulturę ludową mieszkańców Gminy Laskowa i okolic. Przeniesione tu zostały m.in. spichlerze z Laskowej, Kamionki Małej i Dobrociesza, suszarnie do owoców z Laskowej i Michalczowej, kuźnia z Michalczowej, młyn wodny ze Żmiącej, przydrożna kapliczka z Jaworznej, pasieka. W głównym budynku eksponowana jest m.in. kolekcja skrzyń posagowych, oleodruków religijnych, meble, sprzęty używane w gospodarstwie chłopskim w XIX i na pocz. XX w. We wnętrzach obiektów odtworzone zostały warsztaty kołodzieja, stolarski, szewski, tkacki. Skansen posiada też kolekcję narzędzi i maszyn rolniczych[11].
  • Na wieży lokalnego kościoła znajduje się duże stanowisko nietoperzy chronione w ramach programu „Ostoje Nietoperzy Beskidu Wyspowego”, Natura 2000.
  • W pobliżu rzeki Łososina znajduje się pochodząca z XVII w. drewniana kaplica z posążkiem Św. Jana Nepomucena.
  • Pobliskie cmentarze wojenne[12], echo jednej z największych bitew I wojny światowejbitwy pod Limanową:

Infrastruktura turystyczna[edytuj | edytuj kod]

  • Trzy hotele[14][15][16]: 2 w górnej, a 1 w dolnej części wsi, gospodarstwa agroturystyczne[17] oraz pokoje gościnne (w tym Banku Spółdzielczego w Limanowej o. Laskowa)[18].
  • Stacja Narciarska Laskowa-Kamionna z wyciągiem krzesełkowym i 3 wyciągami talerzykowymi[19],
  • Pole kempingowe, namiotowe, korty tenisowe, boiska sportowe, jazda konna.
  • W planach: tuż przy granicy Laskowa-Młynne od kilkudziesięciu lat planuje się budowę zbiornika wodnego zaporowego z zapleczem turystycznym i elektrowni wodnej (np. według projektu z 2002–2003)[20].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Od przystanków na drodze wojewódzkiej nr 965 obok granicy Laskowej i Rozdziela na Przełęczy Widoma z punktem widokowym, przy przejrzystym powietrzu m.in. na najwyższe szczyty Tatr słowackich i polskich (jednym z ostatnich w kierunku Polski centralnej wysuniętych tego typu), następnie:

szlak turystyczny czarny – czarny przez górę Cuba i laskowski Jabłoniec (509 m n.p.m.)[21], obok kościoła do dworku w centrum wsi, później obok cmentarza wojennego nr 359 w Jaworznej (przy szczycie Korab), a dalej na przełęcz pomiędzy Sałaszem Zachodnim i Wschodnim, gdzie łączy się z niebieskim szlakiem na Jaworz. Czas przejścia do skrzyżowania szlaków 3 godz., z powrotem 1.45 godz., deniwelacja 510 m[2],
szlak turystyczny niebieski – niebieski: w kierunku północno-wschodnim przez Łopusze przejście na nowy szlak żółty, następnie np. szlakiem czarnym w pobliżu Cmentarza 303 z I wojny światowej do Rajbrotu lub dalej szlakiem żółtym pod pomnik zdradzonych i poległych w roku 1944 partyzantów za Kobylą Górą na Mulowcu[22]
w kierunku zachodnim: północną granicą Laskowej z pobliską stacją narciarską i hotelem[23], na Kamionną i do Tymbarku lub krzyżującym się z nim żółtym: Żegocina – Kamionna – Pasierbiec – Łososina Górna
szlak turystyczny zielony – zielony: Łososina Górna, południowa granica Laskowej, następnie niebieskim do Limanowej lub na Sałasz, lub czarnym  do centrum wsi i drugiego hotelu[24].
przez Laskową biegnie też I odcinek (Stary Sącz – Myślenice 112 km) beskidzkiej Drogi św. Jakuba[25]

Czasy współczesne[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Laskowej[edytuj | edytuj kod]

Ze wsi Laskowa pochodzą także przodkowie prezentera telewizyjnego, prowadzącego amerykańską wersję teleturnieju Koło Fortuny (znany jako „Wheel of Fortune" w Stanach Zjednoczonych), Patricka Leonarda Sajdaka[27].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 640 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. a b c Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.
  4. Laskowa - Altimetr.pl, www.altimetr.pl [dostęp 2021-05-07].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  7. Roczniki Obydwóch Zgromadzeń św. Wincentego a Paulo, Rok XVII-XVIII.
  8. a b Andrzej Osiński: Dwór Michałowskich w Laskowej. „Spotkania z Zabytkami”, 4/2008. [dostęp 1 października 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-16)].
  9. Internetowa strona gminy Laskowa. [dostęp 14 maja 2008].
  10. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2021-09-30. [dostęp 2016-01-30].
  11. http://www.drewniana.malopolska.pl/?page=obiekty&id=98
  12. Starostwo Powiatowe w Limanowej
  13. Laskowa, serwis www.beskidwyspowy.eu
  14. Hotel TRAWERS, www.laskowa-ski.pl [dostęp 2019-02-11] (pol.).
  15. Hotel Laskowa, Hotel Limanowa, Sala weselna, restauracja, hotel, pizzeria, Laskowianka, hotel Limanowa, laskowianka.pl [dostęp 2019-02-11] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-09] (pol.).
  16. Hotel i Dom Weselny SARA - Lokalizacja, hotel-sara.pl [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  17. Laskowa, laskowa.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).
  18. Pokoje gościnne, laskowa.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  19. Stacja narciarska Laskowa-Kamionna
  20. Budowa zalewu w Młynnem nie została zaniechana, limanowa.in [dostęp 2019-01-21] (pol.).
  21. Góry – Jabłoniec(509 m) nad Laskową | www.odkryjbeskidwyspowy.pl – portal O Beskidzie Wyspowym, odkryjbeskidwyspowy.pl [dostęp 2017-11-24] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-04].
  22. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2016-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-07)].
  23. STACJA NARCIARSKA LASKOWA-KAMIONNA :: wyciąg narciarski – wyciągi narciarskie
  24. Zajazd Laskowianka. [dostęp 2010-07-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-29)].
  25. Odcinek nr 1 – Bractwo św. Jakuba w Szczyrku, bractwojakuboweszczyrk.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  26. Stowarzyszenie PARAFIADA
  27. Pat Sajak's Letter „D” in Poland - Ricochet, „Ricochet” [dostęp 2018-05-09] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]