Maksymilian II został cesarzem rzymsko-niemieckim. Panował do 1576 roku[1].
urodził się Galileo Galilei, włoski fizyk, matematyk, astronom i filozof, twórca podstaw eksperymentalnej metody badawczej w przyrodoznawstwie; jego odkrycia przyczyniły się do umocnienia teorii Kopernika i rozwoju astronomii obserwacyjnej[9].
Podział państwa rosyjskiego na opryczninę i ziemszczyznę przez Iwana IV w Rosji[10][4]. Utworzono oddziały opryczników, którzy przy użyciu terroru zwalczali bojarstwo i bogate mieszczaństwo, umacniając samodzierżawie Iwana IV[4], przesiedlono możnych, zwiększono obowiązki chłopów i zagarnianie ich ziem[10].
W Holandii powstał związek szlachty kalwińskiej „Kompromis szlachty”, do którego wstąpił też Wilhelm Orański.
Książę Alba został hiszpańskim kapitanem generalnym w Niderlandach[12]. Wprowadzono terror „Krwawej Rady", stracono Egmonta i Montmorency'ego, Wilhelm Orański opuścił kraj; represje nie złamały oporu i przyspieszyły wybuch powstania zbrojnego[12].
Obradował sejm egzekucyjny w Piotrkowie, dążący do rewindykacji dóbr królewskich rozdanych po 1504 roku. Przeprowadzono reformę podatkową, zakazano przekazywania środków finansowych do Rzymu, przeznaczając je na potrzeby państwa[7] oraz zakaz łączenia urzędów[16]. Sejm uchwalił egzekucję dóbr królewskich, opodatkowanie duchowieństwa oraz unifikację miar i wag. Król Zygmunt II August poparł program ruchu egzekucyjnego w związku z wojną o Inflanty z Iwanem Groźnym[8].
Na synodach kalwińskich wyodrębnił się radykalny nurt reformacji – bracia polscy (arianie), krytykujący stosunki społeczne, własność prywatną i wojnę. Głównymi ośrodkami byli Raków i Pińczów, a w 1568 roku zostali wygnani z Polski[7].
