Latacz (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Latacz
Литячі
Ilustracja
Ruiny kaplicy w Lataczu
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Ternopil Oblast.svg tarnopolski
Rejon zaleszczycki
Populacja 
• liczba ludności

830
Nr kierunkowy +380 3554
Kod pocztowy 48621
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Latacz
Latacz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Latacz
Latacz
Ziemia48°49′45″N 25°29′07″E/48,829167 25,485278
Portal Portal Ukraina

Latacz (ukr. Литячі) – wieś na Ukrainie w rejonie zaleszczyckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Letescze na mapie z 1650

W roku 1424 wielki ks. litewski Witold nadał Latacz szlachcicowi Teodorykowi z Buczacza i Jazłowca.[1]

W połowie XVIII w. właścicielem wsi był Rudolf Oettykier. W 1750 roku w pobliskich Zaleszczykach wybudował on fabrykę sukna a jako robotników sprowadził z Saksonii i Prus Niemców wyznania luterańskiego, tymczasowo osadzając ich również w Lataczu[2].

Do rozpoczęcia II Wojny Światowej dziedzicem wsi był urodzony w 1889 roku hrabia Michał Krasnopolski (herb Topór).

W latach 1939-1945[edytuj | edytuj kod]

Podczas pierwszej okupacji sowieckiej władze zesłały do łagrów 8 Polaków i 5 Ukraińców z Latacza[3].

14 grudnia 1943 roku, podczas okupacji niemieckiej, ukraińscy nacjonaliści zabili 9 Polaków, w tym 6-osobową rodzinę Karpiaków[3][4].

Zgodnie ze sprawozdaniem Komitetu Ziem Wschodnich na przełomie lat 1943-1944 w odpowiedzi na działalność ukraińskich nacjonalistów władze niemieckie spacyfikowały ukraińską część Latacza. Sprawozdanie nie podaje szczegółów pacyfikacji[5].

W nocy z 15 na 16 stycznia 1945 roku, podczas drugiej okupacji sowieckiej, oddziały UPA zabiły w Lataczu od 74 do 90 Polaków a 60 raniły. Pozostali przy życiu ewakuowali się do Tłustego[3][6][7][8].

 Osobny artykuł: Zbrodnia w Lataczu.

Zamek, dwór[edytuj | edytuj kod]

  • czworoboczny zamek obronny istniał w miejscowości do XVIII w. Posiadał cztery baszty na rogach. Do kamiennej baszty, zachowanej do 1939 roku, i przylegającego do niej skrzydła, Jan Sebastian Heydel dobudował parterowy dwór[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz hr. Stadnicki. Wspomnienie o Abdankach-Konopkach, Buczackich i Jazłowieckich. „Przewodnik naukowy i literacki”, s. 147—148. [dostęp 2017-09-13].
  2. Henryk Lepucki: Działalność kolonizacyjna Marii Teresy i Józefa II w Galicji 1772-1790 : z 9 tablicami i mapą. Lwów: Kasa im. J. Mianowskiego, 1938, s. 26.
  3. a b c Henryk Komański, Szczepan Siekierka, "Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946", Wrocław 2006, ​ISBN 83-89684-61-6​, ss. 437-438
  4. Grzegorz Motyka, Od rzezi wołyńskiej do akcji „Wisła”, Kraków 2011, ​ISBN 978-83-08-04576-3​, s. 232
  5. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom II. Kraków 2001, ​ISBN 83-85827-72-2​, s.734
  6. Ryszard Kotarba, Zbrodnie nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej w województwie tarnopolskim w latach 1939-1945. Próba bilansu, [w:] Polska-Ukraina: trudne pytania, t.6, s.263
  7. Grzegorz Hryciuk, Przemiany narodowościowe i ludnościowe w Galicji Wschodniej i na Wołyniu w latach 1931-1948, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005, s. 312, ISBN 83-7441-121-X, OCLC 830722458.
  8. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom I. Kraków 2002, ​ISBN 83-88527-32-0​, s. 328
  9. Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 9: Województwo podolskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1996, s. 181-1, ISBN 83-04-04268-1, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]