Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1797 z 30.11.2006
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Wysokość wieży 31,30 m
Wysokość światła 27,30 m n.p.m.
Zasięg światła 17,00 Mm
Data budowy 1893-1894
Data uruchomienia 1894
Data wyłączenia 1984
Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, u góry znajduje się punkt z opisem „Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port”
Ziemia54°24′22,7″N 18°39′39,8″E/54,406306 18,661056
Strona internetowa

Latarnia Morska Gdańsk Nowy Portzabytkowa[1], nieczynna latarnia morska na polskim wybrzeżu Bałtyku, położona w dzielnicy Nowy Port miasta Gdańsk (województwo pomorskie), przy ul. Przemysłowej.

Latarnia znajduje się pomiędzy Latarnią Morską Hel a Latarnią Morską Gdańsk Port Północny. Jest udostępniona do zwiedzania.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Położenie: 54°24'22,7" N 18°39'39,8" E
  • Wysokość wieży: 31,30 m
  • Wysokość światła: 27,30 m n.p.m.
  • Zasięg nominalny światła: 17 Mm (31,484 km)
  • Charakterystyka światła:
    • Światło: 2 s błysk
    • Przerwa: 3 s przerwa
    • Okres: 5 s

Historia[edytuj | edytuj kod]

Urządzenie optyczne
Gdańsk latarnia Nowy Port i budynek Kapitanatu Portu

Została zbudowana w latach 1893-1894, zastępując starszą latarnię. Stanowi ośmiokątną wieżę zwężającą się ku górze, zakończoną galerią z misternie kutymi poręczami. Latarnia jest wzorowana na nieistniejącej latarni z Cleveland w Stanach Zjednoczonych. Była pierwszą latarnią morską nad Bałtykiem używającą światła elektrycznego[2].

Latarnia morska Gdańsk Nowy Port była jednocześnie wieżą pilotów portowych i mieściła na swym szczycie zamontowaną w 1893 Kulę Czasu. Podniesienie i spadek kuli w każde południe pozwalało kapitanom statków stojących na redzie portu na dokładne nastawianie ich chronometrów okrętowych, żeby później móc dokładnie określić położenie statku na otwartym morzu. Kula została usunięta i dopiero w 2008 roku została zrekonstruowana i ponownie umieszczona na szcycie latarni[2].

1 września 1939 strzałem z okna latarni dano znak żołnierzom znajdującym się na okręcie „Schleswig-Holstein” do rozpoczęcia ostrzału Westerplatte. Kilka chwil później z Westerplatte padły dwa strzały armatnie – pierwszy chybił. Drugi był już celny i trafił w budynek latarni, likwidując stanowisko CKM-u. Do dziś widać miejsca z nową jasną cegłą[3].

Wraz z uruchomieniem latarni w gdańskim Porcie Północnym, w 1984 roku została wyłączona. Obecny, prywatny właściciel wyremontował latarnię i od 2004 udostępnił zwiedzającycm[3].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • 1 kwietnia 2008 na szczycie latarni zamontowano zrekonstruowaną Kulę Czasu. Wykonana ze stali nierdzewnej kula ma średnicę 1,7 m i waży 70 kg. Czterometrowy masz zainstalowany został 30 m nad ziemią[4]. Została ona uruchomiona 21 maja 2008, od tego czasu swoim opadaniem wskazuje godziny 10:00, 12:00, 14:00, 16:00 i 18:00. Na świecie zachowało się do czasów dzisiejszych tylko kilka egzemplarzy[5].
  • W marcu 2010 latarnia została laureatem konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków w randze: Zabytek Zadbany[6].
  • Mimo że latarnia nie jest już znakiem nawigacyjnym, za dnia świeci słabym światłem, aby turyści zwiedzający latarnię, widzieli jak działa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr zabytków nieruchomych. kobidz.pl.
  2. a b www.latarnie.pl: LATARNIA W GDAŃSKU Port Nowy. [dostęp 2021-04-10].
  3. a b trojmiasto.pl: Magiczne światełko i kula czasu. 2004-05-10. [dostęp 2021-04-10].
  4. trojmiasto.pl: Metalowa kula na latarni wskaże czas. 2008-04-07. [dostęp 2021-04-10].
  5. trojmiasto.pl: Ażurowy czasomierz w Nowym Porcie. 2008-05-21. [dostęp 2010-03-30].
  6. trojmiasto.pl: Latarnia w Nowym Porcie nagrodzona przez ministra. 2010-03-30. [dostęp 2010-03-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]