Laudakia
| Laudakia[1] | |||
| J.E. Gray, 1845[2] | |||
 Laudakia tuberculata | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Laudakia | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Agama tuberculata J.E. Gray, 1827 | |||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Laudakia – rodzaj zauropsydów z podrodziny Agaminae w rodzinie agamowatych (Agamidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji, w południowo-wschodniej Europie i północno-wschodniej Afryce (w Egipcie)[6][7].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Laudakia: etymologia nieznana[5].
- Plocederma: gr. πλαξ plax, πλακος plakos „płyta”[8]; δερμα derma, δερματος dermatos „skóra”[9]. Gatunek typowy: Laudakia (Placoderma) melanura Blyth, 1854.
- Barycephalus: gr. βαρυκεφαλος barukephalos „mający ciężką głowę”[4] od βαρυς barus „ciężki”[10]; -κεφαλος -kephalos „-głowy”, od κεφαλη kephalē „głowa”[11]. Gatunek typowy: Barycephalus sykesii Günther, 1860 (= Agama tuberculata J.E. Gray, 1827).
- Stellagama: zbitka wyrazowa nazw Stellio (w nawiązaniu do dawniej używanej nazwy rodzaju) i Agama (w celu pokazania przynależności do Agamidae). Stella to również łacińskie słowo oznaczające „gwiazdę”, które odnosi się do angielskiej nazwy zwyczajowej starred agama[5]. Gatunek typowy: Lacerta stellio Linnaeus, 1758.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Nie jest pewne, czy wszystkie te gatunki tworzą klad, do którego nie należałyby również gatunki z rodzaju Phrynocephalus; z tego powodu Baig i współpracownicy (2012) przenieśli L. stellio do odrębnego rodzaju Stellagama, a gatunki L. caucasia, L. erythrogaster, L. badakhshana, L. bochariensis, L. himalayana, L. lehmanni, L. microlepis i L. stoliczkana – do rodzaju Paralaudakia[5]. Stellagama stellio został jednak później ponownie włączony do Laudakia[12]; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące gatunki[7]:
- Laudakia agrorensis (Stoliczka, 1872)
- Laudakia cypriaca (Daan, 1967)
- Laudakia dayana (Stoliczka, 1871)
- Laudakia melanura Blyth, 1854
- Laudakia nupta (De Filippi, 1843)
- Laudakia nuristanica (Anderson & Leviton, 1969)
- Laudakia pakistanica (Baig, 1989)
- Laudakia papenfussi Zhao, 1998
- Laudakia sacra (Smith, 1935)
- Laudakia stellio (Linnaeus, 1758) – hardun
- Laudakia tuberculata (J.E. Gray, 1827)
- Laudakia vulgaris (Sonnini & Latreille, 1802)
- Laudakia wui Zhao, 1998
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Laudakia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ J.E. Gray: Catalogue of the Specimens of lizards in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1845, s. 254. (ang.).
- ↑ E. Blyth. Proceedings of the Society. Report of the Curator, Zoological Department. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 23, s. 738, 1854. (ang.).
- ↑ a b A.Ch.L.G. Günther. Contribution to the knowledge of the reptiles of the Himalaya mountains. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 28, s. 149, 1860. (ang.).
- ↑ a b c d K.J. Baig, P. Wagner, N.B. Ananjeva & W. Böhme. A morphology-based taxonomic revision of Laudakia Gray, 1845 (Squamata: Agamidae). „Vertebrate Zoology”. 62 (2), s. 213–260, 2012. (ang.).
- ↑ R. Midtgaard: Laudakia. RepFocus. [dostęp 2025-07-24]. (ang.).
- ↑ a b P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Laudakia. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-24]. (ang.).
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 177.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 70.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 29.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 44.
- ↑ P. Uetz & J. Hallermann, Laudakia stellio [online], The Reptile Database [dostęp 2025-07-24] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- W. Juszczyk: Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, seria: Mały słownik zoologiczny.
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).