Lawsonia bezbronna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lawsonia bezbronna
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

mirtowce

Rodzina

krwawnicowate

Rodzaj

lawsonia

Gatunek

lawsonia bezbronna

Nazwa systematyczna
Lawsonia inermis L.
Sp. Pl. 340 1753[3]
Synonimy
  • Lawsonia alba Lam.
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Kwitnące pędy

Lawsonia bezbronna (Lawsonia inermis L.) – gatunek rośliny z rodziny krwawnicowatych (Lythraceae). Nazywany jest także hennowym krzewem lub nadbarwią bezbronną[5]. Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju lawsonia (Lawsonia) Linn., Sp. Pl. 349. 1753.[6] Kwitnie od października do listopada. Często uprawiany ze względu na pachnące kwiaty i pomarańczowoczerwony barwnik – hennę – pozyskiwany z liści[6].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z obszarów tropikalnych Afryki (Egipt, Etiopia, Somalia, Sudan, Demokratyczna Republika Konga, Benin, Burkina Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej, Gambia, Ghana, Gwinea, Gwinea Bissau, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Togo, RPA (KwaZulu-Natal), Komory, Seszele) oraz Azji (Indie, Pakistan, Sri Lanka). Jako gatunek introdukowany lub zawleczony rozprzestrzenił się w wielu innych jeszcze krajach świata. Jest uprawiany w Egipcie, Libii, Sudanie, Nigrze, Indiach i Pakistanie[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzew o wysokości 2-6 m. Pędy nagie, starsze z cierniami[6].
Liście
Eliptyczne do jajowatych, zaostrzone lub tępe na szczycie i zbiegające w krótki ogonek, całobrzegie. Osiągają 8-44 mm długości i 2-20 mm szerokości[6].
Kwiaty
Nieduże, pachnące, zebrane w szczytowe wiechy. Mają 4-działkowy kielich, koronę złożoną z 4 pofałdowanych płatków, (4)-8-(12) pręcików i pojedynczy słupek[6].
Owoce
Suche, kuliste torebki o średnicy 4–8 mm[6], zawierające drobne, brązowe nasiona.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-21] (ang.).
  3. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  4. Lawsonia inermis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. a b Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  6. a b c d e f Lawsonia. W: Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-04-25].
  7. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-12-17].
  8. Bohumír. Hlava: Rośliny kosmetyczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1984, s. 136. ISBN 83-09-00765-5.
  9. a b Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  10. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.