Lech Morawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lech Morawski
Lech Morawski
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 14 września 1949
Bydgoszcz
Data i miejsce śmierci 12 lipca 2017
Warszawa
Profesor nauk prawnych
Alma Mater Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Doktorat 1978
Habilitacja 1988
Profesura 1999
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Lech Morawski (ur. 14 września 1949 w Bydgoszczy, zm. 12 lipca 2017 w Warszawie[1]) – polski prawnik, specjalizujący się w teorii państwa i prawa oraz filozofii prawa, profesor nauk prawnych, członek Trybunału Stanu, wybrany 2 grudnia 2015 przez Sejm VIII kadencji na sędziego Trybunału Konstytucyjnego na miejsce obsadzone przez Sejm VII kadencji, dopuszczony do orzekania 20 grudnia 2016 przez Julię Przyłębską.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1967 został absolwentem VI Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy. Studia prawnicze ukończył w 1972 na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Stopień doktora nauk prawnych uzyskał w 1978 (na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Domniemania w prawie, której promotorem był Wiesław Lang). Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1988. Jego rozprawa habilitacyjna, zatytułowana Argumentacje, racjonalność prawa i postępowanie dowodowe, otrzymała I nagrodę w konkursie miesięcznika „Państwo i Prawo”. W latach 1989­–1990 i w 1999 przebywał na stypendium Fundacji im. Aleksandra von Humboldta. Tytuł naukowy profesora nauk prawnych otrzymał postanowieniem z 16 sierpnia 1999. Zawodowo związany z UMK, od 1990 na stanowisku profesorskim. W 1998 został kierownikiem Katedry Teorii Prawa i Państwa na Wydziale Prawa i Administracji UMK. Pracował na UMK do 2015[2]. Był również kierownikiem Katedry Teorii i Filozofii Prawa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i pracownikiem naukowym Bydgoskiej Szkoły Wyższej. Należał do różnych towarzystw naukowych polskich i zagranicznych, m.in. do International Association for Philosophy of Law and Social Philosophy (IVR).

Został członkiem komitetu naukowego II i III Konferencji Smoleńskiej z lat 2013–2014, zajmującej się katastrofą samolotu Tu-154 w Smoleńsku z 10 kwietnia 2010[3][4].

21 marca 2014 Sejm RP z rekomendacji posłów PiS wybrał go na członka Trybunału Stanu. Pełnił tę funkcję do końca VII kadencji Sejmu.

1 grudnia 2015 sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pozytywnie zaopiniowała jego kandydaturę – wysuniętą przez Prawo i Sprawiedliwość – na sędziego Trybunału Konstytucyjnego[5][6]. Następnego dnia Sejm głównie głosami posłów PiS wybrał go na sędziego TK[7], nie określając w uchwale początku jego kadencji[8]. 3 grudnia 2015 prezydent Andrzej Duda odebrał od niego ślubowanie[9]. Wybór Lecha Morawskiego nastąpił, chociaż Sejm na to samo stanowisko wybrał wcześniej Krzysztofa Ślebzaka. Wywołało to kryzys w funkcjonowaniu Trybunału Konstytucyjnego. 3 grudnia 2015 Trybunał orzekł, iż podstawa prawna wyboru Krzysztofa Ślebzaka była konstytucyjna, co obligowało prezydenta do odebrania od niego ślubowania[10].

Do orzekania Lech Morawski został dopuszczony 20 grudnia 2016 przez p.o. prezesa TK Julię Przyłębską (poprzedni prezes Andrzej Rzepliński odmawiał jego dopuszczenia, powołując się na wyrok TK z 3 grudnia 2015)[11].

Zmarł nagle w nocy z 11 na 12 lipca 2017 roku[1]. Został pochowany 17 lipca 2017 na cmentarzu św. Jerzego w Toruniu[12].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

18 czerwca 2015 Lech Morawski uczestniczył w wypadku samochodowym, w którym ciężko ranna została jedna osoba. Według Gazety Wyborczej, prowadząca śledztwo w tej sprawie Prokuratura Okręgowa w Gdańsku dysponuje szeregiem opinii biegłych, z których każda wskazuje, że winnym spowodowania wypadku był Morawski, jednakże wniosek o uchylenie mu immunitetu sędziego Trybunału Konstytucyjnego został zablokowany przez Prokuraturę Krajową[13]. Zanegowała ona dotychczasowe ekspertyzy nakazując zamówienie nowych[14]. Biegli z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna ponownie stwierdzili winę Lecha Morawskiego, co spowodowało, że 9 czerwca 2017 Prokuratura Okręgowa w Gdańsku wystąpiła o uchylenie jego immunitetu sędziowskiego[14].

Podczas konferencji, która odbywała się 9 maja 2017 w Trinity College w Oksfordzie, Lech Morawski, będąc sędzią Trybunału Konstytucyjnego, twierdził, że reprezentuje zarówno rząd, jak i Trybunał, że „politycy i sędziowie biorą w Polsce łapówki” oraz że „polski rząd jest przeciwko homoseksualistom i takim sprawom”. Politycy Platformy Obywatelskiej zażądali za te słowa jego dymisji[15].

Po wystąpieniu w Oksfordzie Biuro Prasowe UMK wydało komunikat, że Lech Morawski nie jest pracownikiem naukowym tej uczelni, a Rada Wydziału Prawa i Administracji UMK przyjęła uchwałę wyrażającą oburzenie z powodu jego wypowiedzi. Dziekan wydziału „w trosce o pozbawiony emocji finał przewodu doktorskiego” oraz z powodu groźby braku kworum odwołał zaplanowaną obronę rozprawy doktorskiej jego doktoranta. 19 czerwca 2017 Lech Morawski nie wziął udziału w drugim terminie obrony, co uniemożliwiło jej przeprowadzenie. W przesłanym Polskiej Agencji Prasowej oświadczeniu napisał, że jego nieobecność „jest efektem dyskredytującej jego osobę i obraźliwej w swojej treści uchwały podjętej przez Radę Wydziału Prawa i Administracji UMK”[2].

Jako sędzia Trybunału Konstytucyjnego uczestniczył w wydaniu pięciu wyroków, w tym dwóch kontrowersyjnych: w sprawie zgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy Prawo o zgromadzeniach, która wprowadziła preferencje dla organizatorów zgromadzeń cyklicznych takich jak tzw. miesięcznice smoleńskie, oraz ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, który został wykorzystany przez Prawo i Sprawiedliwość jako argument za skróceniem kadencji członków KRS[16].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 2017 prezydent Andrzej Duda odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[17].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kamil Sikora, Nie żyje prof. Lech Morawski, sędzia Trybunału Konstytucyjnego, „wiadomosci.wp.pl”, 12 lipca 2017 [dostęp 2017-07-12] (pol.).
  2. a b Żaneta Kopczyńska. Polityką w doktorat. „Gazeta Wyborcza”, s. 5, 22 czerwca 2017. 
  3. II Konferencja Smoleńska 2013. konferencja.home.pl. [dostęp 2014-10-20].
  4. III Konferencja Smoleńska 2014. konferencja.home.pl. [dostęp 2014-10-20].
  5. Bez dyskusji. Sejmowa komisja rekomendowała kandydatury PiS na sędziów TK. gazeta.pl, 1 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-01].
  6. Kandydaci PiS do Trybunału Konstytucyjnego. rp.pl, 1 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-01].
  7. Sejm wybiera 5 nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego. interia.pl, 2 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-02].
  8. M.P. z 2015 r. poz. 1183
  9. Prezydent odebrał ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego. prezydent.pl, 3 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-03].
  10. Co orzekł Trybunał Konstytucyjny. Najważniejsze informacje w punktach. tvn24.pl, 3 grudnia 2015. [dostęp 2017-04-09].
  11. Pierwsza decyzja sędzi Przyłębskiej. Rzepliński ich nie dopuszczał, teraz będą orzekać. tvn24.pl, 20 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-20].
  12. Zmarł prof. dr hab. Lech Morawski. law.umk.pl. [dostęp 2017-07-17].
  13. Paweł Wojciechowski: Kraksa sędziego TK Lecha Morawskiego. Usłyszy zarzuty za spowodowanie wypadku?. wyborcza.pl, 29 grudnia 2016. [dostęp 2017-06-07].
  14. a b Ewa Siedlecka. Ścigani biegli. „Polityka”, s. 25, 28 czerwca 2017. 
  15. Tomasz Nyczka: Sędzia TK Lech Morawski w Oksfordzie o Polsce: "Konstytucja niejasna, politycy i sędziowie biorą łapówki, jesteśmy przeciw gejom, ale prokuratura ich nie ściga". wyborcza.pl, 12 maja 2017. [dostęp 2017-06-07].
  16. Piotr Szymaniak. Kto zastąpi sędziego Morawskiego? Jest szansa na kompromis. „Dziennik Gazeta Prawna”, s. A5, 13 lipca 2017. 
  17. Toruń: rozpoczęły się uroczystości pogrzebowe prof. Lecha Morawskiego. onet.pl, 17 lipca 2017. [dostęp 2017-07-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Lech Morawski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2014-03-20].