Legion Waloński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Legion Waloński (niem. Wallonische Legion, fr. Légion Wallonie) – kolaboracyjna ochotnicza formacja wojskowa złożona z belgijskich Walonów w służbie III Rzeszy podczas II wojny światowej.

Chorągiew jednej z kompanii Legionu (1942)

Geneza[edytuj]

Utworzenie Legionu Walońskiego wiąże się nierozerwalnie z osobą przywódcy ruchu reksistów Leona Degrelle’a. Był on zwolennikiem zachowania neutralności przez Belgię w przewidywanej kampanii wojennej Niemiec przeciwko Francji. Po zajęciu ojczyzny przez wojska niemieckie w maju 1940 r., nie podjął początkowo współpracy z okupantami. Dopiero groźba rozbicia jedności terytorialnej Belgii w wyniku haseł wysuwanych przez popierane przez Niemców flamandzkie ugrupowanie separatystyczne pod nazwą Niemiecko-Flamandzki Związek Pracy (DeVlag) skłoniła go do zmiany stosunku do III Rzeszy.

Formowanie Legionu[edytuj]

Po ataku wojsk niemieckich na ZSRR 22 czerwca 1941 r., L. Degrelle przedstawił pomysł sformowania walońskiej jednostki wojskowej do walki z Sowietami. Zamierzał w ten sposób przekonać Niemców do swoich haseł. Jednakże pod jego nieobecność, kiedy przywódca reksistów wyjechał do okupowanego Paryża, organizatorem formacji został z inicjatywy Niemców Fernand Rouleau, komendant bojówek reksistowskich Formations de Combat. Ich członkowie zasilili w przeważającej części formowaną jednostkę wojskową. Po powrocie L. Degrelle’a do Brukseli nie został on dopuszczony do odzyskania przywództwa politycznego nad nią, w związku z tym wstąpił do Legionu jako szeregowiec, gdyż wobec braku doświadczenia wojskowego nie mógł zostać oficerem. Już na pocz. lipca tego roku został utworzony Corps Franc Wallonie, przemianowany jeszcze w tym miesiącu na Légion Belge Wallonie. Formacja otrzymała ostatecznie nazwę Légion Wallonie. Pod koniec sierpnia weszła ona w skład Wehrmachtu jako Wallonische Infanterie Bataillon 373. Składał się on z czterech kompanii. Liczył ok. 860 żołnierzy. Nosili oni niemieckie mundury wojskowe z tarczą w kolorach Belgii na ramieniu. Ciekawostką jest fakt, że było wśród nich kilkunastu białych Rosjan. Ponadto L. Degrelle wymusił na Niemcach zgodę na włączenie w szeregi Legionu kapelana wojskowego, którym został ksiądz Georges Sales z parafii w Clervaux. Na czele Legionu stanął kpt. Georges Jacobs, emerytowany oficer b. belgijskich wojsk kolonialnych. Szkolenie wojskowe miało miejsce w obozie ćwiczebnym w Meseritz w Prusach Wschodnich w okresie wrzesień-październik. Walonowie złożyli tam przysięgę wojskową na wierność Adolfowi Hitlerowi, po czym na pocz. listopada trafili do Generalnego Gubernatorstwa.

Działania wojenne[edytuj]

Do grudnia Walonowie brali udział w operacjach antypartyzanckich. W tym czasie niemieckie dowództwo lekceważąco podchodziło do bojowych walorów Legionu, uważając go za formację bardziej politycznego charakteru, niż wojskowego i przydzielając jej mało istotne zadania. W styczniu 1942 r. Walonowie przybyli w rejon Dniepropietrowska na okupowanej Ukrainie, gdzie zostali na krótko przydzieleni do jednostek rumuńskich. Stosunek Niemców do Legionu stał się na tyle negatywny, że jego żołnierzom została odebrana cała ciężka broń, przekazana następnie niemieckim jednostkom frontowym. W tej sytuacji omal nie doszło do buntu. W odpowiedzi Niemcy nowym dowódcą Legionu mianowali kpt. Pierre’a Pauly, zawodowego oficera dyplomowanego b. armii belgijskiej, a do sztabu Legionu został dołączony niemiecki oficer łącznikowy. W lutym tego roku formacja została podporządkowana niemieckiej 100. Gebirgsjäger Division. W ciężkich zimowych warunkach toczyła zacięte walki z próbującymi przerwać linię frontu oddziałami Armii Czerwonej. Szczególnie ciężki charakter miały walki obronne o wieś Gromowajabałka. Po jej utracie Walonowie dom po domu odbili stracone pozycje. W ich wyniku liczebność Legionu została zredukowana o niemal 1/3 stanu początkowego. Z drugiej jednak strony niemieckie dowództwo doceniło męstwo formacji, co znacznie podniosło morale walońskich żołnierzy. Wielu z nich zostało odznaczonych, w tym L. Degrelle, który jednocześnie awansował na kaprala. W marcu dowództwo objął kpt. Georges Tchekoff, biały Rosjanin, b. oficer rosyjskiej marynarki wojennej, zaś na pocz. kwietnia – kpt. Lucien Lippert. Przybyły uzupełnienia z Belgii w postaci nowych ochotników reksistowskich. W maju L. Degrelle awansował na stopień porucznika. Legion przydzielono wówczas niemieckiej 68. Infanterie Division, zaś w czerwcu – 97. Gebirgsjäger Division. Od lipca Walonowie walczyli nad Donem, ponosząc duże straty. Jesienią trafili na północny Kaukaz, gdzie ochraniali linie zaopatrzeniowe, uczestnicząc jedynie w niewielkich starciach. Następnie zostali wycofani na głębokie tyły.

Końcowy okres działań[edytuj]

W tym czasie Walonowie zetknęli się z 5 Dywizją Pancerną SS „Wiking”. Leon Degrelle nawiązał przyjaźń z jej dowódcą SS-Obergruppenführerem Felixem Steinerem, będąc pod wrażeniem etosu Waffen-SS. Wezwany do Berlina w celu koordynowania działań przy formowaniu drugiego batalionu złożonego z Walonów, podjął starania o włączenie Legionu Walońskiego w skład Waffen-SS. W maju 1943 r. liczebność Legionu osiągnęła 1,6 tys. ludzi. Na wyróżniający się w ciężkich walkach Legion Waloński zwrócił też uwagę Reichsfuhrer SS Heinrich Himmler. W rezultacie w czerwcu Legion został wydzielony z Wehrmachtu i przekazany do Waffen-SS, a następnie przeorganizowany w SS-Freiwilligen Sturmbrigade „Wallonien”.

Skład organizacyjny[edytuj]

Kontrowersje wokół Legionu[edytuj]

Obrońcy Legionu Walońskiego twierdzą, że nie jest on odpowiedzialny za popełnienie żadnych zbrodni wojennych. Twierdzą też, że Walonowie nie wiedzieli o zbrodniach popełnianych przez Niemców i uważali swoją walkę w Legionie za antykomunistyczną krucjatę przeciwko bolszewizmowi, nie zaś za szerzenie ideologii nazistowskiej. Zważywszy udział Legionu Walońskiego, działającego jeszcze w ramach Wehrmachtu, między sierpniem i grudniem 1941 w akcjach przeciwpartyzanckich na terenie Generalnego Gubernatorstwa i w 1942 na okupowanych terenach ZSRR, niewiedza o niemieckich zbrodniach wojennych i ludobójstwie wydaje się mało prawdopodobna.

Linki zewnętrzne[edytuj]