Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Ilustracja
Siedziba spółki w Legnicy, ul. Nowodworska 1
Państwo  Polska
Siedziba Legnica
Adres 59-220 Legnica
ul. Nowodworska 1
Data założenia 1 lipca 1992 r.
Forma prawna spółka akcyjna
Prezes Zbigniew Mróz
Udziałowcy Gmina Legnica
Nr KRS 0000064169
Dane finansowe
Kapitał zakładowy 72 884 000
Położenie na mapie Legnicy
Mapa lokalizacyjna Legnicy
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka Akcyjna
Ziemia51°10′04,9″N 16°09′01,3″E/51,168028 16,150361
Strona internetowa

Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SAprzedsiębiorstwo stanowiące spółkę akcyjną Gminy Legnica[1], świadczącą usługi z zakresu produkcji i sprzedaży wody dla miasta Legnicy i ościennych gmin, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, eksploatacji sieci wodociągowej, urządzeń poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody oraz sieci kanalizacyjnej, oraz inne w zakresie prowadzonej działalności (tj. technologii wody i ścieków, instalacji wodno-kanalizacyjnych, analiz wody i ścieków, projektowania urządzeń i instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych).

Powstałe na mocy aktu notarialnego z 1 lipca 1992 r. o przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Legnicy.

Przedsiębiorstwo używa powszechnie skrótu LPWiK.

Poprzednie nazwy[edytuj | edytuj kod]

  • Miejskie Zakłady Wodociągowo-Kanalizacyjne – w latach 19471950
  • Miejskie Zakłady Wodociągowo-Kanalizacyjne i Gazownia – w latach 19501952
  • Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej nr 1 – w l. 19521956
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – w latach 19571973
  • Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – w latach 19741980
  • Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – w latach 19801992

Historia wodociągów i kanalizacji w Legnicy[edytuj | edytuj kod]

Do 1945 r.[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o zorganizowanej dostawie wody pitnej dla Legnicy pochodzą z roku 1368. Opisują system wodociągowy oparty na dostarczaniu wody z Młynówki do centrum miasta drewnianym rurociągiem o przekroju 12 cm, od którego odchodziły ceramiczne rury do poszczególnych zbiorników i studni ogólnodostępnych. Obok niego, istniał odrębny system zasilający fontanny w Rynku, pełniące wówczas rolę zbiorników przeciwpożarowych.

W praktycznie niezmienionym kształcie rozwiązanie takie przetrwało do połowy XIX wieku. Wówczas, 21 grudnia 1857 samorząd miejski podjął uchwałę o zmianie systemu zaopatrzenia miasta w wodę. Na tej samej sesji zdecydowano o uporządkowaniu gospodarki ściekowej miasta, dotychczas bowiem ścieki wylewano bezpośrednio na ulice, skąd rynsztokami spływały one do Kaczawy i Czarnej Wody.

Na konkretne efekty podjętych decyzji trzeba było poczekać ponad 20 lat. Pierwszy zakład produkcji wody uruchomiono na ul. Stromej w 1878 r., początkowo zaopatrując z niego wyłącznie lewobrzeżną, a od 1881 r. także prawobrzeżną część miasta (Kartuzy). Również w 1878 r. przystąpiono do budowy sieci kanalizacji ogólnospławnej, z której ścieki poprzez pompownię przy ul. Masarskiej odprowadzano na pola irygacyjne w podlegnickim Dobrzejowie.

Ujęcie wody zmieniono w 1894 r., po epidemii tyfusu. Nowy zakład produkcji wody, uruchomiony 26 marca 1897 r. ulokowano przy dzisiejszej ul. Filtrowej, nieopodal ówczesnej wsi Przybków, pomiędzy rzekami Kaczawą, a Młynówką. Wodę czerpano z dwudziestu, a następnie dwudziestu siedmiu studni głębinowych rurowych, połączonych ze sobą lewarami, z których trafiała ona kolejno do studni zbiorczej, stacji pomp, a następnie rurociągiem o długości ok. 4 km do zbiornika przy ul.Stromej. W 1911 r., celem zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania na wodę, dobudowano cztery studnie artezyjskie.

W latach 1925-1926 dokonano modernizacji zakładu. Dotychczasowe studnie rurowe zastąpiono szybowymi o głębokości 10 m, zaś za stacją pomp dobudowano napowietrzacz, filtry pospieszne otwarte i zbiornik wody czystej. Po uzdatnieniu z pompowni na ul. Stromej woda trafiała do nowego zbiornika podziemnego o pojemności 10 000 m sześciennych w Lasku Złotoryjskim, skąd rurociągiem grawitacyjnym (różnica wysokości ok. 60 m pomiędzy laskiem a centrum miasta) spływała do sieci miejskiej.

Przed wojną nie istniała w mieście jedna spółka zajmująca się kompleksowo zaopatrzeniem w wodę i odbiorem ścieków – zaopatrzenie w wodę podlegało pod spółkę wodociągową (z siedzibą przy ul. Ścinawskiej 1), natomiast zarząd nad siecią kanalizacyjną sprawował miejski Urząd Kanalizacyjny.

Lata 1945-1992[edytuj | edytuj kod]

Po zajęciu miasta przez żołnierzy Armii Czerwonej 9 lutego 1945 r. wodociągi i kanalizacja, podobnie jak cała infrastruktura komunalna trafiły pod zarząd radzieckiej komendantury wojskowej. Przekazanie zdekapitalizowanej sieci wodociągowej władzom polskim nastąpiło 1 kwietnia 1947 r. Wówczas powołano Miejskie Zakłady Wodociągowo-Kanalizacyjne, z których wywodzi się współczesne LPWiK. Pola irygacyjne w Dobrzejowie przeszły pod zarząd MZWK dopiero w 1950 r., wcześniej od 1947 r. stanowiąc część Miejskich Majątków Ziemskich.

Należy podkreślić, że przez cały okres II wojny światowej wodociągi i kanalizacja funkcjonowały nieprzerwanie, o czym świadczy fakt, że Legnica tuż po zajęciu przez sowietów stała się olbrzymim skupiskiem szpitali wojennych.

W 1949 r. nasiliły się problemy z brakiem wody w sieci, związane z wyczerpywaniem się złóż wodonośnych, a także złym stanem technicznym urządzeń i dużymi stratami wody z nieszczelnych wodociągów. Wprowadzono ograniczenia w dostawie wody, obniżając ciśnienie w określonych godzinach. Zła sytuacja finansowa spowodowała połączenie w 1950 r. w jeden zakład najpierw wodociągów i gazowni, a następnie dołączenie do niego miejskich tramwajów, łaźni, hoteli miejskich i Zakładu Oczyszczania Miasta. W 1951 r. z powodu wyczerpania studni w Przybkowie zmieniono system zasilania wodociągów na wodę z Kaczawy, poprzez budowę kanału prowadzącego wodę z rzeki do stawów infiltracyjnych, a następnie studni. Poszukiwano możliwości rozwiązania problemu poprzez analizę koncepcji spiętrzenia wody w Kaczawie lub wykorzystania jako źródła wody dla miasta Jeziora Kunickiego. Ścieki, z powodu przeciążenia pól irygacyjnych, a niejednokrotnie na skutek przerw w zasilaniu przepompowni zrzucano do Czarnej Wody. 1 stycznia 1957 r. wodociągi i kanalizacja zostały wyodrębnione z komunalnego kombinatu. W latach 1958-1961 dokonano rozbudowy zakładu produkcji wody, po której rok 1962 po raz pierwszy od zakończenia wojny zamknięto sześcioprocentową nadwyżką produkcyjną. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku nabrała tempa wymiana zużytych odcinków sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

6 lutego 1970 r. we Wrocławiu przedstawiciele ministerstwa gospodarki komunalnej i mieszkaniowej poinformowali o decyzji administracji państwowej decydującej o budowie systemu wodociągowego "Wielka Woda", zasilanego wodami górskimi. W jego skład, poza znacznie rozbudowanym zakładem w Przybkowie (nowe: pompownia, stawy, zakład uzdatniania i jaz rzeczny) miały wejść zbiorniki wodne: "Słup" na Nysie Szalonej i "Rzymówka" na Kaczawie. O skali inwestycji, której zakończenie planowano wstępnie na 1975 r. świadczy fakt, iż miała ona służyć zaopatrzeniu w wodę całego Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Faktycznie budowa systemu trwała od 1975 do 1990 r., przy czym odstąpiono od realizacji zbiornika w Rzymówce.

W latach 1969-1973 r. trwał remont pól irygacyjnych w Dobrzejowie. W 1973 r. wyremontowano pompownię ścieków na ul.Masarskiej. Od 1974 r. prowadzono też budowę oczyszczalni ścieków na ul. Spokojnej, której opóźnienie spowodowało czasowe wstrzymanie w 1975 r. oddawania do użytku nowych mieszkań na os. Kopernika. Jej pierwszą część (mechaniczną) uruchomiono w 1978 r. W 1975 r. rozpoczęto prace nad systemem "Wielka Woda" w samym Przybkowie (włączonym do Legnicy w 1983 r.), którego elementy przekazywano stopniowo do roku 1990.

Lata 1992-2000[edytuj | edytuj kod]

Z momentem przejęcia systemu "Wielka Woda" i przekształceniu w spółkę LPWiK SA, zasięg przedsiębiorstwa rozszerzał się na okoliczne miasta. Jednak stopniowa rezygnacja gmin z dostaw z Legnicy, a szczególnie postępujące uniezależnienie się Lubina od legnickiej wody sprawiło, że przedsiębiorstwo eksploatujące system zaplanowany dla całego byłego województwa legnickiego w zasadzie na potrzeby miasta i okolicznych miejscowości padło w istocie ofiarą przeinwestowania. W pięć lat po rozruchu "Wielkiej Wody" konieczna okazała się restrukturyzacja firmy, a także wymiana maszyn i dostosowanie istniejących do niemal dziesięciokrotnie mniejszego wykorzystania niż zakładano pierwotnie. Zmodernizowano pompownię przy ul. Złotoryjskiej, przygotowano też plany modernizacji oczyszczalni ścieków, zrealizowane w 2001 r. Od 1992 r. przenoszono stopniowo bazę firmy z ul. Ścinawskiej oraz obiektów tymczasowych na obiekty "Wielkiej Wody", co ostatecznie zakończono w roku 2000.

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • "Wielka Woda" – Zakład Produkcji Wody, ul.Nowodworska 1
  • Zakład Oczyszczania Ścieków, ul.Spokojna 1
  • Przepompownia wody czystej, ul.Złotoryjska
  • Przepompownia ścieków, ul.Masarska 4
  • Pola irygacyjne, Dobrzejów
  • Szereg pompowni bezobsługowych

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]