Przejdź do zawartości

Lejkouch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lejkouch
Natalus
J.E. Gray, 1838[1]
Ilustracja
Lejkouch karaibski (N. stramineus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nietoperze

Podrząd

mroczkokształtne

Nadrodzina

Vespertilionoidea

Rodzina

lejkouchowate

Rodzaj

lejkouch

Typ nomenklatoryczny

Natalus stramineus J.E. Gray, 1838

Synonimy
Gatunki

7 gatunków – zobacz opis w tekście

Lejkouch[5] (Natalus) – rodzaj ssaków z rodziny lejkouchowatych (Natalidae).

Rozmieszczenie geograficzne

[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce[6][7][8].

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 38–52 mm, długość ogona 47–58 mm, długość ucha 12–21,2 mm, długość przedramienia samic 34–50,1 mm, samców 35–51,2 mm; masa ciała samic 3,5–10,1 g, samców 3,9–12,6 g[7][9].

Systematyka

[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj zdefiniował w 1838 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Przegląd rodzajów nietoperzy (Vespertilionidae) oraz opis kilku nowych rodzajów i gatunków, opublikowanym w czasopiśmie „Magazine of Zoology and Botany”[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) lejkouch karaibski (N. stramineus).

Etymologia

[edytuj | edytuj kod]
  • Natalus (Natalis): etymologia niejasna, Gray nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej[10]; być może nazwa pochodzi od łac. natalis ‘miejsce urodzenia’ w aluzji do nieznanego pochodzenia lub „miejsca narodzin” tego taksonu. Niektórzy autorzy sugerują również, że nazwa odnosi się neotenicznego aspektu tego nietoperza[11].
  • Spectrellum: rodzaj Spectrum de Lacépède, 1799 (rudawka); łac. przyrostek zdrabniający -ellum[12]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Spectrellum macrourum P. Gervais, 1856.
  • Phodotes: gr. φως phōs (również φωις phōis), φωδος phōdos ‘pęcherz, bąbel’[13]; przyrostek -ωτες -ōtes ‘mający związek z’[14]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Natalus tumidirostris G.S. Miller, 1900.

Podział systematyczny

[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[15][9][6][5]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[5] Podgatunki[7][6][9] Rozmieszczenie geograficzne[7][6][9] Podstawowe wymiary[7][9][b] Status
IUCN[16]
Natalus primus H.E. Anthony, 1919 lejkouch kubański gatunek monotypowy endemit Kuby: znany tylko z 1 lokalizacji na zachodzie wyspy; zakres wysokości: około 15 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 4,6–5,1 cm
MC: 6–12,6 g
 VU 
Natalus jamaicensis G.G. Goodwin, 1959 lejkouch jamajski gatunek monotypowy endemit Jamajki: znany tylko z miejsca typowego (Saint Clair, Saint Catherine); zakres wysokości: około 100 m n.p.m. DC: 5,1–5,2 cm
DO: 5,7–5,8 cm
DP: 4,4–4,7 cm
MC: 5,9–7,3 g
 CR 
Natalus major G.S. Miller, 1902 lejkouch haitański gatunek monotypowy Haiti i Dominikana; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 4,1–4,5 cm
MC: 5,5–10 g
 NT 
Natalus mexicanus G.S. Miller, 1902 lejkouch meksykański gatunek monotypowy Meksyk (wraz z wyspami Magdalena i Cozumel) na południe do Panamy (wraz z wyspą COiba) oraz Kolumbia (wyspy San Andrés i Providencia); zakres wysokości: 0–2300 m n.p.m. DC: 3,8–4,3 cm
DO: 4,7–5,5 cm
DP: 3,4–4,1 cm
MC: 3,5–8 g
 LC 
Natalus tumidirostris G.S. Miller, 1900 lejkouch trynidadzki gatunek monotypowy północna Kolumbia, Wenezuela, region Gujana i pobliskie wyspy (Curaçao, Bonaire oraz Trynidad i Tobago); prawdopodobnie północna Brazylia; zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 3,5–4,2 cm
MC: 4,3–8,9 g
 LC 
Natalus stramineus J.E. Gray, 1838 lejkouch karaibski gatunek monotypowy północne Małe Antyle: Anguilla, Saba, Saint Kitts i Nevis (Nevis), Antigua i Barbuda, Montserrat, Gwadelupa (wraz Marie-Galante), Dominika i Martynika; zakres wysokości: 0–470 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 3,8–4,2 cm
MC: 4,6–5,3 g
 LC 
Natalus macrourus (P. Gervais, 1856) lejkouch brazylijski gatunek monotypowy środkowa i wschodnia Brazylia na południe od rzeki Amazonka (od Pará na południe do São Paulo), wschodnia Boliwia i Paragwaj; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 3,7–4,2 cm
MC:około 6 g
 NT 

Kategorie IUCN:  LC gatunek najmniejszej troski,  NT gatunek bliski zagrożenia,  VU gatunek narażony,  CR gatunek krytycznie zagrożony, .

  1. Nieuzasadniona poprawka Natalus J.E. Gray, 1838.
  2. DC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b J.E. Gray. A Revision of the Genera of Bats (Vespertilionidæ), and the Description of some new Genera and Species. „Magazine of Zoology and Botany”. 2, s. 496, 1838. (ang.). 
  2. P. Gervais: Documents zoologiques pour servir a la monographie des chéiroptères Sud-Américains. W: F. Castelnau: Expédition dans les parties centrales de l’Amérique du Sud: de Rio de Janeiro à Lima, et de Lima au Para. T. 1. Cz. 2: Mammifères. Paris: Chez P. Bertrand, 1855, s. 51. (fr.).
  3. H. Winge: Jordfundne og nulevende flagermus (Chiroptera) fra Lagoa Santa, Minas Geraes, Brasilien: med udsigt over flagermusenes indbyrdes slægtskab. Copenhagen: F. Dreyer, 1892, s. 36. (duń.).
  4. G.S. Miller. Twelve new genera of bats. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 19, s. 85, 1906. (ang.). 
  5. a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 110. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  6. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 190. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  7. a b c d e A. Tejedor: Family Natalidae (Funnel-eared Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 592–596. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
  8. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Natalus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-15]. (ang.).
  9. a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 514. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  10. Palmer 1904 ↓, s. 449.
  11. A. Tejedor. Systematics of Funnel-Eared Bats (Chiroptera: Natalidae). „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 353, s. 39, 2011. DOI: 10.1206/636.1. (ang.). 
  12. Palmer 1904 ↓, s. 638.
  13. Jaeger 1959 ↓, s. 191.
  14. Jaeger 1959 ↓, s. 260.
  15. N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-11-21]. (ang.).
  16. Taxonomy: Natalus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-11-21]. (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]