Lejkownik kubkowatokapeluszowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lejkownik kubkowatokapeluszowy
Ilustracja
Systematyka
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj lejkownik
Gatunek lejkownik kubkowatokapeluszowy
Nazwa systematyczna
Pseudoclitocybe cyathiformis (Bull.) Singer
Mycologia 48(5): 725 (1956)
Mapa zasięgu
Lejkownik kubkowatokapeluszowy: zasięg występowania na mapie
Zasięg występowanie w Europie
Lejkownik kubkowatokapeluszowy: drugie zdjęcie

Lejkownik kubkowatokapeluszowy (Pseudoclitocybe cyathiformis (Bull.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudoclitocybe, Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1792 r. Bulliard nadając mu nazwę Agaricus cyathiformis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1956 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Pseudoclitocybe[1]. Niektóre synonimy łacińskie[2]:

  • Agaricus cinerascens Batsch 1786
  • Agaricus cyathiformis Bull. 1792
  • Agaricus cyathiformis var. cinerascens (Batsch) Fr. 1838
  • Agaricus sordidus Bolton 1788
  • Agaricus tardus Pers. 1801
  • Agaricus tardus Pers. 1801 subsp. tardus
  • Agaricus tardus Pers. 1801 var. tardus
  • Cantharellula cyathiformis (Bull.) Singer 1936
  • Clitocybe cinerascens (Batsch) Sacc. 1887
  • Clitocybe cyathiformis (Bull.) P. Kumm. 1871
  • Clitocybe cyathiformis var. cinerascens (Batsch) P. Karst. 1879
  • Omphalia cyathiformis (Bull.) Quél. 1872
  • Omphalia tarda (Pers.) Gray 1821

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka kubkowa, bedłka czarkowata i lejkorodek kubeczkowy[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 4–10 cm, kształt kielichowaty lub głęboko lejkowaty o podwiniętych brzegach. Jest higrofaniczny i nieco błyszczący. W czasie suchej pogody skórka jest gładka i ma kolor jasnokawowy lub cielisty, w czasie wilgotnej pogody od ciemnoumbrowego przez kawowobrązowy do czekoladowobrązowego[4].

Blaszki

Grube, rzadkie, dość głęboko zbiegające na trzon, rozwidlone. Mają kolor od białawego przez jasnobrązowy do czerwonobrązowego[4].

Trzon

Wysokość 5–12 cm, grubość 0,5–1,2 cm, kształt walcowaty, u podstawy pałkowato zgrubiały. Kolor brązowy, z powierzchnią pilśniowatą i pokrytą włókienkami lub siatkowaną[4].

Miąższ

Wodnisty i miękki o brązowawym kolorze i niewyraźnym zapachu i smaku[4].

Wysyp zarodników

Biały[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występowanie tego gatunku opisano w Ameryce Północnej, Europie i Japonii[6]. W Polsce jest pospolity[3].

Występuje w różnych typach lasów, ale również w trawie poza lasem. Rośnie na warstwie próchnicy na ziemi, także na obumarłych pniach drzew i na resztkach drzewa zmieszanych z ziemią[4]. Owocniki pojawiają się dopiero późną jesienią, rzadko kiedy wcześniej niż w październiku. Czasami mogą się rozwinąć nawet na wilgotnych kamieniach[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g h i Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].