Lejkownik kubkowatokapeluszowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lejkownik kubkowatokapeluszowy
Ilustracja
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj lejkownik
Gatunek lejkownik kubkowatokapeluszowy
Nazwa systematyczna
Pseudoclitocybe cyathiformis (Bull.) Singer
Mycologia 48(5): 725 (1956)
Mapa zasięgu
Lejkownik kubkowatokapeluszowy: zasięg występowania na mapie
Zasięg występowanie w Europie
Lejkownik kubkowatokapeluszowy: drugie zdjęcie

Lejkownik kubkowatokapeluszowy (Pseudoclitocybe cyathiformis (Bull.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudoclitocybe, Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1792 r. Bulliard nadając mu nazwę Agaricus cyathiformis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1956 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Pseudoclitocybe[1]. Niektóre synonimy łacińskie[2]:

  • Agaricus cinerascens Batsch 1786
  • Agaricus cyathiformis Bull. 1792
  • Agaricus cyathiformis var. cinerascens (Batsch) Fr. 1838
  • Agaricus sordidus Bolton 1788
  • Agaricus tardus Pers. 1801
  • Agaricus tardus Pers. 1801 subsp. tardus
  • Agaricus tardus Pers. 1801 var. tardus
  • Cantharellula cyathiformis (Bull.) Singer 1936
  • Clitocybe cinerascens (Batsch) Sacc. 1887
  • Clitocybe cyathiformis (Bull.) P. Kumm. 1871
  • Clitocybe cyathiformis var. cinerascens (Batsch) P. Karst. 1879
  • Omphalia cyathiformis (Bull.) Quél. 1872
  • Omphalia tarda (Pers.) Gray 1821

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka kubkowa, bedłka czarkowata i lejkorodek kubeczkowy[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 4–10 cm, kształt kielichowaty lub głęboko lejkowaty o podwiniętych brzegach. Jest higrofaniczny i nieco błyszczący. W czasie suchej pogody skórka jest gładka i ma kolor jasnokawowy lub cielisty, w czasie wilgotnej pogody od ciemnoumbrowego przez kawowobrązowy do czekoladowobrązowego[4].

Blaszki

Grube, rzadkie, dość głęboko zbiegające na trzon, rozwidlone. Mają kolor od białawego przez jasnobrązowy do czerwonobrązowego[4].

Trzon

Wysokość 5–12 cm, grubość 0,5–1,2 cm, kształt walcowaty, u podstawy pałkowato zgrubiały. Kolor brązowy, z powierzchnią pilśniowatą i pokrytą włókienkami lub siatkowaną[4].

Miąższ

Wodnisty i miękki o brązowawym kolorze i niewyraźnym zapachu i smaku[4].

Wysyp zarodników

Biały[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występowanie tego gatunku opisano w Ameryce Północnej, Europie i Japonii[6]. W Polsce jest pospolity[3].

Występuje w różnych typach lasów, ale również w trawie poza lasem. Rośnie na warstwie próchnicy na ziemi, także na obumarłych pniach drzew i na resztkach drzewa zmieszanych z ziemią[4]. Owocniki pojawiają się dopiero późną jesienią, rzadko kiedy wcześniej niż w październiku. Czasami mogą się rozwinąć nawet na wilgotnych kamieniach[5].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g h i Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].