Lemna minuta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lemna minuta
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klad okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina obrazkowate
Rodzaj rzęsa
Gatunek Lemna minuta
Nazwa systematyczna
Lemna minuta Kunth
Nov. Gen. Sp. 1: 372 (1817)
Synonimy

Lemna valdiviana var. minima Hegelm.
Lemna minima (Hegelm.) Phil. ex Hegelm.
Lemna valdiviana var. abbreviata Hegelm.
Lemna abbreviata (Hegelm.) Hegelm.
Lemna minuscula Herter

Lemna minuta Kunth – gatunek drobnych, pływających roślin wodnych z rodzaju rzęsa w rodzinie obrazkowatych, pochodzący z Ameryki, gdzie występuje na obszarze od północnych Stanów Zjednoczonych do Argentyny, Chile i Urugwaju. Gatunek ten został introdukowany do Europy[2]. W Polsce bardzo rzadki, kenofit, zaobserwowany po raz pierwszy w roku 2007 na dwóch stanowiskach: w rezerwacie przyrody Łężczak oraz w Ogrodzie Botanicznym we Wrocławiu[3].

Typem nomenklatorycznym gatunku jest okaz zielnikowy zebrany przez R. A. Philippi w maju 1857 w Santiago, przechowywany w herbarium Staatliches Museum für Naturkunde w Stuttgarcie (STU), wskazany przez Reveala w Taxon 39: 329 (1990). Okazy również w BM, G, GOET, K, LE, MEL, MO, S, SGO, UPS, ZT[4].

Epitet gatunkowy minuta w języku łacińskim oznacza "drobna".

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Lemna minuta jest najmniejszą rzęsą, osiągającą długość od 0,8 do 4 mm[5], jednak przeważnie nie przekraczającą 1 mm[6].
Pęd
Roślina o ciele uproszczonym, której jedynymi wyróżnialnymi organami są zredukowane kwiaty oraz korzeń[7]. Jej organizm stanowi luźnokomórkowy człon pędowy, spłaszczony, owalno-podłużny w zarysie, symetryczny, lekko zgrubiały pośrodku, o cienkich brzegach, z jedną, delikatną wiązką przewodzącą, sięgającą połowy odcinka między nasadą korzenia a wierzchołkiem. Rzęsy tego gatunku rosną na powierzchni wody, pojedynczo lub w parach[6]. Są to organizmy proliferatyczne. Organizmy potomne powstają w 2 merystematycznych[8] woreczkach umieszczonych brzusznie po każdej stronie członu pędowego (powstają w nich również kwiaty)[9]
Korzenie
Lemna minuta tworzy po brzusznej stronie członu pędowego pojedynczy korzeń, pozbawiony tkanki przewodzącej[8], bardzo smukły, nie przyrastający na grubość, nie rozgałęziający się, nie rozwijający włośników[10], o końcu okrytym pochewką[11] i długości do 1,5 cm[5].
Kwiaty
Z uwagi na skuteczność rozmnażania wegetatywnego rośliny z tego gatunku rzadko kwitną. Kwiaty obupłciowe powstają pojedynczo w każdym z woreczków umieszczonych po bokach członu pędowego i otoczone są błoniastą pochwą. Kwiat zbudowany jest z jednokomorowej zalążni jednozalążkowej, zakończonej kubeczkowatym znamieniem, i dwóch dwukomorowych pręcików[10].
Owoce
Owocem jest kulista i lekko spłaszczona, podobna do mieszka łagiewka, zawierająca podłużnie żeberkowane nasiono z wyraźnym wieczkiem (operculum)[12].
Gatunki podobne
Rzęsa drobna i rzęsa turionowa, różniące się większymi rozmiarami członu pędowego, tworzeniem 3 wiązek przewodzących oraz łączeniem się w liczniejsze kolonie[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Lemna minuta jest rośliną wodną, jednoroczną[2][10], unoszącą się na powierzchni wody lemnid[13]. Kwitnie bardzo rzadko, od późnej wiosny do wczesnej jesieni[5]. Zasiedla słodkowodne stawy, bagna i spokojne strumienie[6], o wodzie mezotroficznej do eutroficznej, na wysokości od 0 do 2600 m n.p.m.[5]. W Polsce występuje w sztucznych, stosunkowo płytkich zbiornikach wodnych, obfitych w ryby, o wodzie czystej i eutroficznej, na stanowiskach słonecznych i zacienionych[3]. Komórki roślin tego gatunku posiadają 36, 40 lub 42 chromosomów, tworzących odpowiednio 18, 20 lub 21 par homologicznych[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Peter F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001 (z późn. zm.). [dostęp 2011-01-08].
  2. a b Rafael Govaerts, David G. Frodin: World Checklist and Bibliography of Araceae (and Acoraceae) (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew, 2002. [dostęp 2001-01-16].
  3. a b c Anna Banaszek, Krystyna Musiał. The new kenophyte in Poland – Lemna minuta Humb., Bonpl. & Kunth. „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”. 78 (1), s. 69-72, 2009 (ang.). 
  4. Index Nominum Genericorum (ang.). [dostęp 2011-01-16].
  5. a b c d e Flora of North America Vol. 22. Lemnaceae (ang.). [dostęp 2011-01-16].
  6. a b c W.P. Armstrong: Wayne's Word Lemnaceae On-Line. Lemna minuta (ang.). [dostęp 2011-01-16].
  7. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika. T. 2: Systematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 454. ISBN 978-83-01-13953-7.
  8. a b Donovan S. Correll, Helen B. Correll: Aquatic and wetland plants of southwestern United State. Stanford: Stanford University Press, 1975, s. 565-573. ISBN 0-8047-0866-5.
  9. C.D.K. Cook: Water Plants of the World. Berlin: Springer Netherland, 1974, s. 287. ISBN 90-6193-024-3.
  10. a b c John W. Cross: The Charms of Duckweed. The Missouri Botanical Garden, 2002. [dostęp 2011-01-10].
  11. Bernatowicz S., Wolny P.: Botanika rybacka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1969, s. 21.
  12. W.P. Armstrong: Wayne's Word Lemnaceae On-Line. Genus: Lemna (ang.). [dostęp 2011-01-16].
  13. Jean-Jacques Symoens: Vegetation of inland water. Dordrecht, Boston: Kluwer Academic Publishers, 1988, s. 120-121. ISBN 90-6193-196-7. (ang.)