Leniuchowiec dwupalczasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leniuchowiec dwupalczasty
Choloepus didactylus[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

włochacze

Podrząd

liściożery

Rodzina

leniuchowcowate

Rodzaj

leniuchowiec

Gatunek

leniuchowiec dwupalczasty

Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[9]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Leniuchowiec dwupalczasty[10], leniwiec dwupalczasty[11] (Choloepus didactylus) – gatunek ssaka z rodziny leniuchowcowatych (Megalonychidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Leniuchowiec dwupalczasty występuje w północno-wschodniej i południowej Wenezueli (Delta del Orinoco i na południe od rzeki Orinoko), Gujanie, północnej i północno-środkowej Brazylii (wzdłuż Amazonki na zachód do Maranhão i na południe do Pará i Mato Grosso) oraz do górnej części dorzecza Amazonki w południowo-zachodniej Kolumbii (na północ do Meta i Guainía), wschodniego Ekwadoru oraz północno-wschodniego i wschodniego Peru; południowa granica w zachodniej części brazylijskiej Amazonii jest niejasna[12]. Dodatkowe obserwacje z południowo-wschodniej części Pará wymagają potwierdzenia[12].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę Bradypus didactylus[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Linneusz wskazał błędnie „Cejlon” (łac. Habitat in Zeylona)[2], poprawione przez Thomasa na Surinam[13].

Taksonomia dotycząca podgatunków wymaga ponownej oceny; różni autorzy wskazują na potencjalne zróżnicowanie między populacjami zachodnimi i wschodnimi[14][12]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają Ch. didactylus za gatunek monotypowy[12].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Choloepus: gr. χωλοπους khōlopous „kulawo-nogi, chromo-nogi”, od χωλος khōlos „kulawy, chromy”; πους pous, ποδος podos „stopa”[15].
  • didactylus: gr. δι- di- „podwójny”, od δις dis „dwa razy”, od δυο duo „dwa”[16]; δακτυλος daktulos „palec”[17].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 540–880 mm, długość ogona 9–33 mm, długość ucha 20–38 mm, długość tylnej stopy 103–170 mm; masa ciała 4–11 kg[14]. Przednie kończyny zakończone są dwoma palcami. Futro tworzy warstwa krótkich włosów wełnistych i długie włosy barwy brązowej, jednak w naturze lekko zielone, co wynika z porastania sierści glonami. W futrze leniuchowców bytują na stałe 4 gatunki chrząszczy i 9 gatunków motyli.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi tryb życia głównie nocny. Żywi się przede wszystkim liśćmi, owocami i pędami. Potrafi świetnie pływać. Leniuchowiec jest zwierzęciem, które spędza na drzewie całe życie. Z drzew schodzi tylko raz na tydzień w celach higienicznych, ponieważ nie potrafi sprawnie chodzić, pełznie po ziemi przesuwając się za pomocą pazurów. Tak rzadkie wydalanie możliwe jest dzięki bardzo niskiemu tempu metabolizmu. Niskiemu metabolizmowi leniuchowiec zawdzięcza też bardzo niską, jak na ssaka, temperaturę ciała wahającą się w przedziale od 24 do 33 °C.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Choloepus didactylus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 35. (łac.)
  3. Fitzinger 1871 ↓, s. 403.
  4. Fitzinger 1871 ↓, s. 399.
  5. J.E. Gray. Notes on the species of the Bradypodidae in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1871, s. 432, 1871 (ang.). 
  6. J.A. Allen. New mammals from Colombia and Ecuador. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 32, s. 469, 1913 (ang.). 
  7. A.J.E. Lönnberg. A third contribution to the mammalogy of Ecuador. „Arkiv för Zoologi”. 14 (20), s. 18, 1921–1922 (ang.). 
  8. Choloepus didactylus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  9. Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 26. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  10. K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 165–166, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  11. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 128. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  12. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Choloepus didactylus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-07-11].
  13. a b N. Moraes-Barros: Family Megalonychidae (Two-toed Sloths). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 117. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.)
  14. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 186, 1904 (ang.). 
  15. Jaeger 1944 ↓, s. 31.
  16. Jaeger 1944 ↓, s. 67.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]