Leniwiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Leniwce trójpalczaste)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy rodzaju zwierząt. Zobacz też: zespół muzyczny „Leniwiec”.
Leniwiec
Bradypus[1]
Linnaeus, 1758
Leniwiec trójpalczasty (Bradypus tridactilus)
Leniwiec trójpalczasty (Bradypus tridactilus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd włochacze
Rodzina leniwcowate
Gray, 1821
Rodzaj leniwiec
Synonimy
  • Acheus F. Cuvier, 1825[2]
  • Arctopithecus Gray, 1850[2]
  • Eubradypus Lönnberg, 1942[2]
  • Hemibradypus Anthony, 1906[2]
  • Ignavus Blumenbach, 1779[2]
  • Scaeopus Peters, 1864[2]
  • Achaeus Erman, 1835[2]
  • Achaeus Gray, 1843[2]
  • Arctopithecus Gray, 1843[2]
  • Neobradypus Lönnberg, 1942[2]
  • Tardigradus Brisson, 1762[2]
Zasięg występowania
Mapa występowania
zielony – B. variegatus
niebieski – B. tr idactylus
czerwony – B. torquatus

Leniwiec[3] (Bradypus) – rodzaj lądowych, nadrzewnych ssaków zaliczanych do monotypowej rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) z rzędu włochaczy[3][2]. Poruszają się powolnymi ruchami z ciałem podwieszonym pod gałęziami. Rzadko schodzą z drzew. Na ziemi niezgrabnie pełzają. W zapisie kopalnym znane od plejstocenu.

Systematyka[edytuj]

Bradypodidae jest rodziną monotypową – obejmującą jeden rodzaj leniwiec (Bradypus Linnaeus, 1758) z gatunkami[3][2]:

Kopalne ślady występowania leniwcowatych[edytuj]

Najstarsze zachowane ślady występowania naziemnych leniwcowatych datowane są na plejstocen. Zwierzęta te osiągały wówczas rozmiary słoni[4].

Budowa ciała[edytuj]

Cechą charakterystyczną tej rodziny leniwców jest obecność trzech długich palców dłoni i stóp, uzbrojonych w 3 potężne, hakowato zagięte pazury dzięki którym mogą się zwieszać z gałęzi drzew. Środkowe części palców mogą być zrośnięte[4]. Odcinek szyjny kręgosłupa składa się z 8–10 kręgów[5], co jest wyjątkiem w świecie ssaków (typowo 7 kręgów szyjnych), a leniwcom trójpalczastym zapewnia możliwość obracania głowy o ponad 270°. Badania rozwoju embrionalnego leniwców wykazały, że kręgi >7 rozwojowo należą do odcinka piersiowego[5].

Leniwce mają wysmukłe ciało o długości rzędu 50 cm, przy masie ciała 3–5 kg[6]. Ogon zredukowany[4]. Budowa żołądka jest złożona i pozwala na dużej ilości pokarmu roślinnego, do których zaliczane są liście i gałązki[4].

Wzór zębowy I C P i M
18–20 = 0 0 5
0 0 4–5

Tryb życia[edytuj]

Leniwcowate wiodą nadrzewny tryb życia. Mieszkają w lasach tropikalnych, są powolne, ale z łatwością poruszają się wśród gałęzi. Na ziemi jedynie nieporadnie pełzają[4], lecz w wodzie okazują się być dobrymi pływakami[6].

Zasięg geograficzny[edytuj]

Ameryka Środkowa i Południowa[2][4].

Przypisy

  1. Bradypus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k l m n Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Bradypus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 luty 2017]
  3. a b c Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 25. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b c d e f Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  5. a b L. Hautier, V. Weisbecker, MR. Sánchez-Villagra, A. Goswami i inni. Skeletal development in sloths and the evolution of mammalian vertebral patterning. „Proc Natl Acad Sci U S A”. 107 (44), s. 18903-8, 2010. DOI: 10.1073/pnas.1010335107. PMID: 20956304. 
  6. a b Myers, P.: Bradypodidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 18 luty 2017].