Leon Gołogórski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leon Gołogórski
„Filip”
rotmistrz rotmistrz
Data i miejsce urodzenia 21 lutego 1894
Trydent
Data śmierci 13 maja 1956
Przebieg służby
Siły zbrojne c. k. Obrona Krajowa
Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Waleczności (Austro-Węgry)

Leon Gołogórski[a] ps. „Filip” (ur. 21 lutego 1894 w Trydencie, zm. 13 maja 1956 w Wielkiej Brytanii) – rotmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, magister prawa, przemysłowiec[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 21 lutego 1894 w Trydencie[3], w rodzinie Emila, generała porucznika Wojska Polskiego, i Marii z Artwińskich. Był starszym bratem Jerzego Mieczysława (1896–1939), kapitana artylerii Wojska Polskiego[4][5].

W czasie I wojny światowej walczył w szeregach cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej. Jego oddziałem macierzystym był Pułk Ułanów Obrony Krajowej Nr 5. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1916[6][1].

8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 140. lokatą w korpusie oficerów rezerwy jazdy[7][8]. Posiadał przydział w rezerwie do 8 Pułku Ułanów w Krakowie[9][10][11]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. W dalszym ciągu posiadał przydział w rezerwie do 8 puł.[12]

12 września 1939 zgłosił się do Armii generała Przedrzymirskiego[13] i został jego oficerem do zleceń[14].

Od marca 1941 pod pseudonimem „Filip” działał w polsko-francuskiej siatce wywiadowczej „F-2”[15]. Kierował podsiecią gromadzącą informacje lotnicze i informacje z Włoch oraz współpracującą z Belgami[16]. W lutym 1942, po przekazaniu komórek ppor. Wincentemu Rozwadowskiemu ps. „Pascal”, został zwolniony z sieci[17]. 26 grudnia 1942 w Nicei został aresztowany przez funkcjonariuszy OVRA, działających pod nadzorem Abwehry[18]. Został osadzony w więzieniu Gestapo Neue Bremm w Saarbrücken i poddany torturom[19]. Jego męstwo uchroniło innych członków siatki, a inteligencja w gmatwaniu faktów utrudniła pracę Gestapo[18]. 29 stycznia 1944 został przeniesiony do obozu koncentracyjnego Mauthausen[3]. W 1945, po uwolnieniu z obozu, został oficerem łącznikowym Polskiej Misji Wojskowej we Francji do sztabu francuskiego[19].

Zmarł 13 maja 1956. Został pochowany na cmentarzu Brompton[19].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Ranglisten 1918 ↓, s. 413, 434.
  2. Stawecki 1994 ↓, s. 123, wg autora nosił imiona Leon Jerzy i był majorem.
  3. a b Straty ↓.
  4. Stawecki 1994 ↓, s. 123, wg autora był jedynym synem generała Emila Gołogórskiego.
  5. Zamojski 1980 ↓, s. 109, wg autora brat rotmistrza był „starszym oficerem Oddziału II”.
  6. Ranglisten 1916 ↓, s. 133.
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 697.
  8. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 619.
  9. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 80.
  10. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 616.
  11. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 558.
  12. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 118, 592.
  13. Jurga i Karbowski 1987 ↓, s. 296.
  14. Głowacki 1986 ↓, s. 338.
  15. Zamojski 1980 ↓, s. 86.
  16. Zamojski 1980 ↓, s. 105.
  17. Zamojski 1980 ↓, s. 86, 109.
  18. a b Zamojski 1980 ↓, s. 109.
  19. a b c d Łaszczewski 2011 ↓.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W ewidencji cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej figurował jako „Leo Ritter von Gołogórski”[1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]