Leon Kukulski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Leon Stanisław Kukulski
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1902
Bolesławiec
Data śmierci 9 stycznia 1980
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie (II RP)
Ludowe Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy III powstanie śląskie
II wojna światowa
Późniejsza praca Wójt gminy Nowogródek
Prezes Zarządu Wojewódzkiego Związku Samopomocy Chłopskiej
Wiceprzewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie
Prezes Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Zielonej Górze
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Śląski Krzyż Powstańczy Krzyż Partyzancki Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej

Leon Stanisław Kukulski (ur. 9 maja 1902, zm. 9 stycznia 1980) – nauczyciel, działacz społeczny, kapitan Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

Leon Kukulski urodził się w Bolesławcu powiat wieruszowski jako syn Edwarda Kukulskiego, aptekarza. W rodzinnym mieście skończył szkołę powszechną i dalej uczył się w Łodzi. Jako uczeń zgłosił się w 1918 roku do wojska polskiego na ochotnika i uczestniczył w rozbrajaniu Niemców. W 1920 roku po zmobilizowaniu służył w Krakowie w szkole oficerów gospodarczych. Uczestnik III powstania śląskiego w 1921 roku, po, którym wyjechał do Warszawy, gdzie otrzymał świadectwo maturalne, a po ukończeniu w 1924 roku dwuletnich Państwowych Kursów Nauczycielskich doktora Władysława Spasowskiego rozpoczął pracę jako nauczyciel. Mając lewicowe poglądy bardzo często zmieniał pracę. W latach 1930–1936 był w Warszawie instruktorem Towarzystwa Oświaty Dorosłych, a następnie uczył w szkołach. Aktywnie działał w Związku Nauczycielstwa Polskiego i tzw. Kole Spasowiaków, członek Związku Wolnomyślicieli Polskich oraz studiował w Wolnej Wszechnicy Polskiej[1].

Został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku w korpusie oficerów rezerwy intendentów. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III[2].

W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany, a w październiku internowany i skierowany do obozu oficerów polskich na Litwie w Kulautuva i Kalvarija. Zetknął się tam z innymi oficerami rezerwy o poglądach lewicowych z którymi prowadził pracę polityczną. Wśród nich byli : Andrzej Adryan, Eugeniusz Milnikiel oraz Mikołaj Arciszewski. Celem tej czwórki było przygotowanie się u boku Związku Radzieckiego do walki z Niemcami[3]. Latem 1940 roku zostali przewiezieni do obozu w Kozielsku, gdzie kontynuowali swoją działalność oraz od lipca 1941 w obozie jenieckim NKWD w Griazowcu pod Wołogdą[4]. Grupa szybko się rozrastała i wiosną 1941 roku liczyła już około 60 osób nazywając się „Lewicą Demokratyczną”. Program grupy było założenie, że od sojuszu z sowietami zależy możliwość wyzwolenia Polski[1].

W czerwcu 1941 roku, kiedy Niemcy napadły na Związek Radziecki członkowie Lewicy Demokratycznej do Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej wysłali memoriał zwracając się w nim o umożliwienie walki z Niemcami wspólnie z Armią Radziecką. Odpowiadając na memoriał w Griazowcu pojawili się z radzieckiego Sztabu Generalnego przedstawiciele, którzy zaproponowali niektórym oficerom przerzucenie drogą lotniczą na tyły frontu, którzy mieliby prowadzić wywiad i dywersję. W grupie 44 ochotników, która szkoliła się w Schodni pod Moskwą, znaleźli się m.in. Adryan, Kukulski i Arciszewski[5].

Poszczególne grupy rozpoczęto przerzucać na tyły frontu na ziemie polskie na jesieni 1941 roku. 30 listopada 1941 roku Leon Kukulski i porucznik Aleksandrem Rolewskim p przerzuceniu na ryły frontu wylądowali koło Olszan. Przez stłuczoną lampę radiostacji grupa Kukulskiego nie była w stanie nawiązać z ośrodkiem łączności. Przedostali się do Wilna i tam nawiązali kontakt z innymi wywiadowcami oraz partyzancką brygadą, którą dowodził pułkownik Fiodor Markow. Kukulski w 1944 roku znalazł się w okolicach Warszawy i zgłosił się w styczniu 1945 roku do 1 Armii Wojska Polskiego. Przekazano go do dyspozycji Armii Radzieckiej i skierowano do komendantury wojskowej w Myśliborzu, gdzie wyznaczony został na stanowisko kierownika służby administracyjno-cywilnej. Kiedy przybyły władze polskie został w stopniu kapitana zwolniony z wojska i wyznaczony wójtem gminy Nowogródek w powiecie myśliborskim. Członek Polskiej Partii Robotniczej, członek Komitetu Powiatowego PPR w Myśliborzu i członkiem KW PPR w Szczecinie od grudnia 1945 roku. Leon Kukulski ten epizod opisał w Pamiętnikach osadników Ziem Odzyskanych, które wydał Instytut Zachodni w Poznaniu w 1970 roku. W 1946 roku w Szczecinie został prezesem Zarządu Wojewódzkiego Związku Samopomocy Chłopskiej. W 1948 roku delegat na Kongres Zjednoczeniowy (mandat nr 1205)[5].

W Koszalinie od 1950 do 1952 roku piastował stanowisko wiceprzewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Kiedy powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza był w niej członkiem egzekutywy KW PZPR w Szczecinie, a później w Koszalinie. Przeniesiono go w 1952 roku do Zielonej Góry i od tegoż roku do 1956 był na stanowisku prezesa Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, od 1957 do 1958 dyrektora biura Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej, a następnie sekretarzem prezydium Wojewódzkiego Komitetu Frontu Jedności Narodu od 1958 do 1968. W roku 1969 został rencistą, a 9 stycznia 1980 roku zmarł[6].

Ordery i odznaczenia[6][edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, 1934. [dostęp 2016-06-11].
  • Hieronim Szczegóła: Lubuski Słownik Biograficzny. Zielona Góra: Lubuski Komitet Upowszechniania Prasy; Lubuskie Towarzystwo Naukowe, 1984, s. 109-111. ISBN 83-00-00585-4.