Leopold Bauer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leopold Bauer
Ilustracja
Leopold Bauer w roku 1920
Data i miejsce urodzenia 1 września 1872
Karniów
Data i miejsce śmierci 7 października 1938
Wiedeń
Miejsce spoczynku cmentarz Hütteldorf (Wiedeń)
Zawód, zajęcie architekt
Narodowość niemiecka/austriacka
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Wiedniu
Dom Strzelecki w Karniowie
Gmach Austriackiego Banku Narodowego
Dom towarowy Breda & Weinstein w Opawie
Sanatorium w Jesioniku

Leopold Bauer (ur. 1 września 1872 w Karniowie, zm. 7 października 1938 w Wiedniu) – austriacki architekt i projektant sztuki użytkowej, w swojej twórczości łączył elementy historyzmu, secesji i modernizmu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Karniowie na Śląsku Austriackim jako syn właściciela hotelu i restauracji Pod Białym Konikiem Josefa Bauera i Marii z domu Flemmich. Po ukończeniu szkoły realnej w rodzinnym mieście uczęszczał do Państwowej Szkoły Przemysłowej (Staatsgewerbeschule) w Brnie (gdzie chodził do klasy razem z Josefem Hoffmannem), a następnie na wiedeńską Akademię Sztuk Pięknych. Był uczniem Carla von Hasenauera (1893–1894) oraz Otto Wagnera (1894–1896), u którego potem praktykował. Odbył kilka podróży naukowych po Francji, Włoszech i Niemczech, a w roku 1900 związał się ze środowiskiem Secesji Wiedeńskiej, której współzałożycielem był jego krajan i kolega ze studiów Joseph Maria Olbrich. W latach 1902–1903 był redaktorem naczelnym dwumiesięcznika fachowego Secesji „Ver sacrum”.

Aktywną działalność jako architekt rozpoczął w roku 1901. Był zwolennikiem funkcjonalizmu, jego pierwszy zrealizowany projekt – willa Karla Reißiga w Brnie – bywa określany jako „pierwszy modernistyczny budynek w monarchii austro-węgierskiej”. W późniejszym okresie zrewidował jednak swoje poglądy i zaczął realizować również projekty w duchu tradycjonalistycznym z neoklasycznym gmachem Austriackiego Banku Narodowego (1912) na czele. Zajmował się również projektowaniem mebli i obiektów użytkowych, za swój projekt wyposażenia czytelni otrzymał złoty medal na Wystawie Światowej 1904 w Saint Louis.

Po odejściu Otto Wagnera na emeryturę Bauer przejął w 1913 r. jego miejsce jako prowadzącego kursy architektury współczesnej na wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Odszedł z uczelni w roku 1919 pod naciskiem negatywnie do niego nastawionych studentów. Na łamach „Neue Freie Presse” publikował liczne felietony na temat architektoniczne, jak i społeczno-polityczne. Pozostawił po sobie również publikacje książkowe: Verschiedene Skizzen, Entwürfe und Studien. Ein Beitrag zum Verständnis unserer modernen Bestrebungen in der Baukunst (Różne szkice, projekty i studia. Przyczynek do zrozumienia naszych nowoczesnych starań w sztuce budowlanej, 1899) oraz Gesund wohnen und freudig arbeiten. Probleme unserer Zeit (Zdrowo mieszkać i przyjaźnie pracować. Problemy naszych czasów, 1915). Pod koniec życia przejawiał sympatie pronazistowskie.

Wybrane realizacje[edytuj | edytuj kod]

  • w Bielsku-Białej:
    • kamienica Valentina Jakubeckiego, ul. Stojałowskiego 51, 1903;
    • przebudowa kościoła św. Mikołaja (obecnie katedra), pl. św. Mikołaja, 1906–1910;
  • w Brnie:
    • willa Karla Reißiga, ul. Hlinky 148, 1901–1903;
    • kamienica barona Stephana Haupta von Buchenrode, ul. Koliště 17–19, 1906;
    • willa Hugo Hechta (obecnie konsulat Rosji), ul. Hlinky 142b, 1909–1911;
    • przebudowa willi Rudolfa Rohrera, ul. Veslařská 234, 1910–1914;
  • w Karniowie:
    • Dom Strzelecki (obecnie Centrum Dzieci i Młodzieży), ul. Dobrovského 16, 1905–1908;
    • przebudowa willi Aloisa Chlupáčka, ul. Textilní 3, 1923–1926;
    • przebudowa hotelu Tiroler (wcześniej Pod Białym Konikiem – dom rodzinny Bauera, obecnie pod nazwą Slezský domov), Náměstí hrdinů 2, 1927–1930;
    • przebudowa willi Rudolfa Larischa, ul. Říční okruh 14, 1929;
    • hala sportowa Deutscher Turnverband (później Sokolovna), ul. Petrovická 2, 1932–1933;
    • przebudowa domku letniego Hany Larisch, Ježník 71, 1934–1936;
  • w Opawie:
    • budynek Izby Handlowo-Przemysłowej (obecnie Izba Gospodarcza i Biblioteka Petra Bezruča), ul. Nádražní okruh 27, 1908–1910;
    • dom towarowy Breda & Weinstein, Náměstí Republiky 9, 1926–1928;
    • kościół św. Jadwigi, Náměstí svaté Hedviky, 1933–1937;
  • w Wiedniu:
    • willa własna, Auhofstraße 230, 1906–1907;
    • gmach Austriackiego Banku Narodowego, Otto-Wagner-Platz 3, 1912–1919;
    • budynek komunalny Vogelweidhof, Hütteldorfer Straße 2a / Wurzbachgasse 2-8 / Sorbaitgasse 3, 1925–1927;
    • budynek komunalny Paul Speiser-Hof, Franklinstraße 20 / Freytaggasse 1-9 i 2-14, 1928–1932;
    • willa Victora von Joly'ego, Braunschweiggasse 12, 1928–1929;
    • kamienica przy Singerstraße 30, 1938;
  • inne:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jindřich Vybíral: Leopold Bauer 1872 (niem.). Architektenlexikon Wien 1770–1945, 19.05.2010. [dostęp 2019-09-25].
  • Jindřich Vybíral: Leopold Bauer: heretik moderní architektury. Praha: Academia, 2015, s. 583. ISBN 978-80-200-2417-6. (cz.)