Lew Jaszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lew Jaszyn
Ilustracja
Imię i nazwisko Лев Иванович Яшин
Lew Iwanowicz Jaszyn
Data i miejsce
urodzenia
22 października 1929
Moskwa, Rosyjska FSRR
Data i miejsce
śmierci
20 marca 1990
Moskwa, Rosyjska FSRR
Pseudonim Czarna pantera
Czarny pająk
Czarna ośmiornica
Pozycja bramkarz
Wzrost 189 cm [1]
Kariera piłkarska
Lata Klub M (G)
1950—1971 Dinamo Moskwa 326 (–240)
Występy w reprezentacji
Lata Reprezentacja
1954—1970  ZSRR 80 (–73)

Lew Iwanowicz Jaszyn (ur. 22 października 1929, zm. 20 marca 1990) – radziecki bramkarz piłkarski.

Początki[edytuj]

Jaszyn urodził się w Moskwie w rodzinie robotniczej. W 1941 roku z powodu trwającej II wojny światowej został wraz z bliskimi ewakuowany do Uljanowska, leżącego niemal dziewięćset kilometrów na wschód od Moskwy. Po ukończeniu piątej klasy szkoły podstawowej oddelegowano go do pracy w fabryce wojskowej, gdzie zdobywał doświadczenie zawodowe jako ślusarz[1][2] lub monter[3]. Po wojnie wrócił w rodzinne strony i pracował w Tuszynie, gdzie trenował piłkę nożną w przyzakładowej drużynie[3].

Kariera[edytuj]

Całą sportową karierę spędził w stołecznym klubie Dinamo. W klubie tym występował w latach 1949–1971. W czasie 22 lat występów w Dynamie zdobył pięciokrotnie tytuł mistrza ZSRR, a puchar kraju trzykrotnie. Grał również na pozycji bramkarza w drużynie hokejowej Dinama, z którą zdobył mistrzostwo ZSRR w 1953 r.

W 1954 r. Jaszyn zadebiutował w kadrze swojego kraju. W reprezentacji zaliczył 78 występów. Zdobył Mistrzostwo Olimpijskie w 1956 roku, a w cztery lata później tytuł Mistrza Europy. Na Mistrzostwach Świata występował trzykrotnie: 1958, 1962, 1966. Zachował czyste konto w czterech z trzynastu rozegranych meczów. W roku 1970 był również w kadrze ZSRR, ale już jako trzeci bramkarz.

20 października 1957 r. w meczu Polska-ZSRR dwukrotnie pokonał go Gerard Cieślik. Polska wygrała wówczas w Chorzowie 2–1.

Po niepowodzeniu na mundialu 1962 największa krytyka spadła właśnie na niego. Obrażony na kibiców postanowił występować tylko w meczach wyjazdowych reprezentacji.

Lew Jaszyn jest jedynym jak do tej pory bramkarzem, który zdobył Złotą Piłkę magazynu France Football[4]. Dostąpił tego zaszczytu w 1963 r.[2][5]

Jeden z jego najlepszych występów zanotował w roku 1963 grając w meczu Reszty Świata przeciwko Anglii na stadionie Wembley. Popisał się wówczas serią wspaniałych parad bramkarskich. W całej swej karierze obronił 150 rzutów karnych, dużo więcej niż jakikolwiek inny bramkarz. W 1967 r. odznaczony Orderem Lenina (najwyższe odznaczenie państwowe) za zasługi dla ZSRR. W 1971 r. mając 41 lat rozegrał ostatni mecz dla Dynama Moskwa przeciwko drużynie gwiazd europejskiej piłki. Po zakończeniu kariery piłkarza trenował fińskie drużyny seniorskie oraz młodzieżowe[potrzebny przypis].

Na całym świecie nazywano go Czarną Panterą. Wzięło się to z tego, że zawsze występował w czarnych strojach oraz jego nadludzkiej sprawności fizycznej. Przeciwnicy nazywali go również Czarny Pająk albo Czarna Ośmiornica z powodu jego długich rąk.

W 1986 amputowano mu nogę. Zmarł w 1990 w wyniku powikłań po tej operacji (13 dni przed śmiercią został uhonorowany tytułem Bohatera Pracy Socjalistycznej i Orderem Lenina[6]. Został pochowany na Cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie[1].

FIFA w 1998 roku umieściła Jaszyna w bramce Jedenastki Stulecia[7]. W 2000 roku został wybrany Najlepszym Bramkarzem Stulecia, wyprzedzając Gordona Banksa[8]. W 2002 roku FIFA wyróżniła Jaszyna również jako najlepszego bramkarza finałów Mistrzostw Świata[9].

Rodzina[edytuj]

Był żonaty z Walentiną Timofiejewną, z którą miał dwie córki: Irinę i Jelenę. Wnuk Jaszyna, Wasilij Frołow również był bramkarzem[1] - grał drużynach Dinamo Petersburg i Zielenograd Moskwa.

Statystyki[edytuj]

  • 812 meczów w karierze (480 bez straconego gola)
  • 326 meczów rozegranych dla Dynama Moskwa w wyjściowym składzie
  • 78 meczów w reprezentacji (70 goli straconych)
  • 13 występów na Mistrzostwach Świata (4 mecze bez straconego gola)
  • 2 występy w meczach Reszty Świata, przeciwko Anglii w 1963 oraz Brazylii w 1968 roku
  • 150 obronionych rzutów karnych (średnio bronił co trzeci rzut karny)

Osiągnięcia[edytuj]

Na podstawie [3]:

RR5110-0100R.png

Klubowe[edytuj]

  • Mistrzostwo ZSRR w hokeju na lodzie (1953)
  • Mistrzostwo ZSRR w piłce nożnej (5): 1954, 1955, 1957, 1959, 1963
  • Wicemistrzostwo ZSRR (6): 1950, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970
  • Puchar ZSRR (3): 1953, 1967, 1970

Reprezentacyjne[edytuj]

Pozostałe[edytuj]

Ciekawostki[edytuj]

  • Nagroda dla najlepszego bramkarza mundialu jest nazwana jego imieniem.
  • Lew Jaszyn jest jedynym bramkarzem w historii który przepuścił bramkę zdobytą bezpośrednio z rzutu rożnego. Autorem tej bramki jest Kolumbijczyk Marcos Coll.

Przypisy

  1. a b c d Лев Иванович Яшин (ros.). academydinamo.ru. [dostęp 2015-11-16].
  2. a b 1963 - Lev Yachine (fr.). francefootball.fr, 2013-12-08. [dostęp 2015-11-16].
  3. a b c Ziemowit Ochapski: Lew Jaszyn - Czarna Pantera z Moskwy (pol.). sportowefakty.pl, 2013-09-27. [dostęp 2015-11-16].
  4. Peter Staunton: Ballon d’Or contender Neuer is the best goalkeeper since Yashin (ang.). goal.com, 2014-12-01. [dostęp 2015-11-16].
  5. Rob Moore, Karel Stokkermans: European Footballer of the Year („Ballon d’Or”) (ang.). RSSSF. [dostęp 2015-11-16].
  6. http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=9057
  7. World All-Time Teams (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015-11-16].
  8. Karel Stokkermans: IFFHS' Century Elections (ang.). rsssf.com, 2000-01-30. [dostęp 2015-11-16].
  9. FIFA World Cup Dream Team (ang.). fifaworldcup.yahoo.com. [dostęp 2015-11-16]. [zarchiwizowane z tego adresu].