Lewin Kłodzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°24′20″N 16°17′27″E
- błąd 39 m
WD 50°25'N, 16°17'E, 50°24'20.12"N, 16°17'27.64"E
- błąd 2322 m
Odległość 1421 m
Lewin Kłodzki
wieś
Ilustracja
Widok na centrum miejscowości
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Lewin Kłodzki
Wysokość 440–470 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 880[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-343
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0853352
Położenie na mapie gminy Lewin Kłodzki
Mapa konturowa gminy Lewin Kłodzki, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lewin Kłodzki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Lewin Kłodzki”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Lewin Kłodzki”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Lewin Kłodzki”
Ziemia50°24′20″N 16°17′27″E/50,405556 16,290833
Strona internetowa
Remiza OSP w Lewinie Kłodzkim
Zabytkowa plebania

Lewin Kłodzki (niem. Lewin, cz. Levín) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki. Siedziba gminy Lewin Kłodzki. Lewin uzyskał lokację miejską przed 1345 rokiem, zdegradowany w 1945 roku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Lewin Kłodzki jest wsią o miejskim układzie urbanistycznym. Znajduje się pomiędzy Wzgórzami Lewińskimi a Górami Orlickimi, na wysokości 440–470 m n.p.m.[3]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według Narodowego Spisu Powszechnego, w marcu 2011 r., liczyła 880 mieszkańców[1]. Jest to największa miejscowość gminy Lewin Kłodzki.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi od nazwy drapieżnego kota lwa[4]. Ksiądz Konstanty Damrot wymienia wczesne nazwy zanotowane w średniowiecznych łacińskich dokumentach: 1211 Levinici, villa Lewin oraz Lewinice podając słowo źródłowe pochodzenia nazwy miejscowości – „Lew – Leo”[4].
W 1750 roku nazwa Lewin wymieniona została w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska[5]. Z powodu słowiańskiego pochodzenia historycznej nazwy niemieckiej, administracja nazistowska przemianowała Lewin w 1939 r. na Hummelstadt[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lewin Kłodzki został założony przez Czechów jako osada handlowa. Pierwsza dobrze udokumentowana wzmianka o Lewinie pochodzi z 1213, jednakże według Josepha Köglera to Lewina Kłodzkiego dotyczy wzmianka o wsi Levinice z 1197. Według tegoż historyka, miejscowość posiadała prawa miejskie w 1345 roku, gdy czeski kronikarz Hájek opisał historię czarownicy Bródki „w mieście Lewinice”. Bezsporne jest, że Lewin Kłodzki prawa miejskie uzyskał przed 1401. Podczas wojen husyckich, w 1428 miasto zostało zniszczone, odbudowane zostało w II poł. XV wieku[6]. Do 1595 razem z Dusznikami-Zdrojem wchodziło w skład państwa Homole. W XVIII w. Lewin był znany, podobnie jak cały region ziemi kłodzkiej, z tkactwa lnianego, na rynku miasteczka organizowano targi płóciennicze[3], epokę tą zakończył wielki pożar w 1772[6]. W II poł. XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W Lewinie Kłodzkim produkowano wtedy czekoladę, pończochy i szlifowano kryształy[3]. Na początku XX w. przez miasteczko przeprowadzono linię kolejową z Kłodzka do Kudowy-Zdroju ze stacją Lewin Kłodzki[3].

W 1945 r. miasto zostało włączone do Polski. Jego dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec i zastąpiono polskimi osadnikami[3]. Ze względu na niewielkie rozmiary miejscowości w 1946 r. administracja polska odebrała Lewinowi Kłodzkiemu prawa miejskie, w maju tego samego roku oficjalnie zatwierdzono nazwę Lewin[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[8]:

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez Lewin Kłodzki prowadzą dwa szlaki turystyczne:

Osoby związane z Lewinem Kłodzkim[edytuj | edytuj kod]

  • Joseph Kögler (1765–1817) – ksiądz katolicki, historyk hrabstwa kłodzkiego
  • Georg Hartmann (1887–1954) – niemiecki dyrygent, kompozytor, poeta
  • Violetta Villas (1938–2011) – polska artystka estradowa i osobowość sceniczna.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 46–47.
  3. a b c d e f g h i j k l Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 13: Góry Stołowe. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK „KRAJ”, 1992, s. 145–153. ISBN 83-7005-301-7.
  4. a b Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 61.
  5. „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług którego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  6. a b Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 165-166
  7. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. nr 44, poz. 85).
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 75–76. [dostęp 2012-09-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]