Lewis Bernstein-Namierowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lewis Bernstein-Niemirowski (1915)

Lewis Bernstein-Namierowski znany jako Bernstein oraz Namier (ur. 27 czerwca 1888 w Woli Okrzejskiej, zm. 19 sierpnia 1960) – angielski historyk, polityk, działacz syjonistyczny.

Życiorys[edytuj]

Urodzony w bogatej, zlaicyzowanej i spolonizowanej rodzinie żydowskiej jako Ludwik Bernstein[1]. Studiował we Lwowie, Lozannie, gdzie wywarły na niego znaczny wpływ wykłady Vilfredo Pareto oraz w Londynie (London School of Economics).

W roku 1906 Bernstein wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie kilka lat potem uzyskał brytyjskie obywatelstwo (w 1913 roku). W latach 1914-1915 walczył w jednostce strzelców brytyjskich na froncie I wojny światowej, został jednak zdemobilizowany z powodu wady wzroku.

Następnie, już jako Namier, zajmował stanowisko eksperta w brytyjskich ministerstwach propagandy (1915-1917), informacji (1917-1918) oraz w ministerstwie spraw zagranicznych (1918-1920). W tym okresie był głównym antagonistą Romana Dmowskiego i przeciwnikiem odradzającej się państwowości polskiej. Namier popierał natomiast Piłsudskiego jako jedynego człowieka, który może rządzić Polską. W 1919 popierał przyznanie Polsce Gdańska. Nie mógł jednak w tej sprawie wywrzeć wpływu na politykę angielską, ponieważ w tym wypadku poglądy jego nie odpowiadały jej założeniom. Swoje stanowisko względem Polski zmienił zasadniczo w 1939 roku. Zarzuca mu się manipulowanie statystykami etnograficznymi na Kresach Wschodnich i w Galicji[2]. Sfałszował, jak sądzą niektórzy historycy, zapis linii demarkacyjnej zwanej linią Curzona, przypomnianej na konferencji w Spa w lipcu 1920 r. przez Philipa Kerra, który przekazano do akceptacji przedstawicielom dyplomacji sowieckiej[3]. Przygotowany przez Namiera wariant linii, odcinał Lwów i Wilno od Polski.

Po rezygnacji brytyjskich władz rządowych z jego usług Bernstein-Namier pracował w Balliol College (1920-1921), następnie został przedsiębiorcą. Jako aktywny działacz syjonistyczny pełnił funkcję sekretarza politycznego Agencji Żydowskiej w Palestynie (1929-1931) i współpracownika Chaima Weizmanna. Pomimo późniejszej konwersji na anglikanizm Namier do końca życia pozostawał cennym sprzymierzeńcem ruchu syjonistycznego. Był projektodawcą stworzenia przez rząd brytyjski Żydowskiej Siły Zbrojnej w Palestynie oraz organizatorem pomocy Żydom, którzy uszli przed nazistowskimi prześladowaniami z Niemiec. W latach 1931-1953 zajmował stanowisko profesora na uniwersytecie w Manchester. Lewis Bernstein Namier był najbardziej znany jako historyk osiemnastowiecznej monarchii brytyjskiej, brytyjskiego systemu partyjnego i parlamentarnego. Specjalizował się również w historii dyplomacji, gdzie jako admirator Sigmunda Freuda zajmował się „psychohistorią”, czyli zastosowaniem metod psychoanalizy do badania wpływu aspektów psychologicznych na decyzje dyplomatyczne i zachowania dyplomatów oraz polityków. Uważany był za historyka „reakcyjnego”, a jego metody badawcze uznawano za kontrowersyjne. Uważano go również za czołowego germanofoba w brytyjskich sferach intelektualnych[4].

Dzieła i prace[edytuj]

  • The Structure of Politics at the Accession of George III, 1929.
  • England in The Age of the American Revolution, 1930.
  • Skyscrapers and other Essays, 1931. Contains his essays on Austrian Galicia.
  • In the Margin of History, 1939.
  • Conflicts: Studies in Contemporary History, 1942.
  • 1848: The Revolution of the Intellectuals, 1944.
  • Facing East: essays on Germany, the Balkans and Russia in the twentieth century, 1947.
  • Diplomatic prelude, 1938–1939, 1948.
  • Europe in Decay: A Study in Disintegration, 1936–40, 1950.
  • Avenues of History, 1952.
  • In the Nazi era, 1952.
  • Basic Factors in Nineteenth-Century European History, 1953.
  • Monarchy and the party system: the Romanes Lecture delivered in the Sheldonian Theatre 15 May 1952, 1952.
  • Personalities and powers, 1955.
  • Vanished Supremacies; essays on European history, 1812–1918, 1958.
  • Crossroads of Power: essays on eighteenth-century England, 1962.
  • The House of Commons, 1754–1790, 1966, 1964, edited by John Brooke & Sir Lewis Namier.

Przekłady w języku polskim[edytuj]

  • „Monarchia i partie polityczne”, przeł. Marian Kukiel, [w:] Współcześni historycy brytyjscy. Wybór z pism, oprac. i przedmową zaopatrzył Jerzy Z. Kędzierski, słowo wstępne G. P. Gooch, Londyn: B. Świderski 1963, s. 283-304.
  • 1848 – rewolucja intelektualistów, przekł. Andrzej Ehrlich, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2013.

Przypisy

  1. Andrzej A.Zięba, Historyk jako produkt historii, czyli o tym, jak Ludwik Bernstein przekształcał się w Lewisa Namiera, [w:] Historyk i historia. Studia dedykowane pamięci Prof. Mirosława Frančicia, red. Adam Walaszek, Krzysztof Zamorski, Kraków 2005, s. 149-174.
  2. Według Anny Cienciały Namier nie był inicjatorem tych mistyfikacji, jedynie dostarczał argumenty, które były wykorzystywane wśród antypolskiego lobby pośród członków Ententy zob. Anna Cienciała, Polityka brytyjska wobec odrodzenia Polski, “Zeszyty Historyczne” 1969, z. 16, s. 77-80.
  3. Lewis Namier - albo zemsta na (polskiej) mapie, [w:] AndrzejA. Nowak AndrzejA., Pierwsza zdrada Zachodu 1920 - zapomniany appeasement, Kraków: http://www.wydawnictwoliterackie.pl/ksiazka/3480/Pierwsza-zdrada-Zachodu---Andrzej-Nowak, czerwiec 2015, ISBN 9788308055502.
  4. Isaiah Berlin, L. B. Namier, [w:] 1848 – rewolucja intelektualistów, przekł. Andrzej Ehrlich, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2013, s. 269-300.