Przejdź do zawartości

Liczba mnoga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Liczba mnoga – wartość kategorii liczby w gramatyce, sygnalizująca wielość przedmiotów (desygnatów)[1][2].

Liczba mnoga może sygnalizować mnogość przedmiotów, a także w przypadku przedmiotów zbiorowych – grupę tych przedmiotów (np. piasek w liczbie pojedynczej oznacza wiele ziaren piasku, ale istnieje też forma w liczbie mnogiej – piaski – mogąca się odnosić do większych zbiorów – np. piaski pustyni; podobnie armia to grupa ludzi, gramatycznie liczba pojedyncza, istnieje jednak rzeczownik armie w liczbie mnogiej).

Tworzona jest w najróżniejszy sposób, za pomocą końcówek (np. angielskie -s), prefiksów, a nawet zmiany tonu.

W języku polskim

[edytuj | edytuj kod]

Istnieje w nim wiele końcówek liczby mnogiej, najpopularniejsze to -e, -i, -y oraz -owie. Wybór końcówki zależy od zakończenia wyrazu, rodzaju, a także aspektów semantycznych: Arabowie (lud) ale araby (konie).

Nieliczne rzeczowniki mają tylko formy liczby mnogiej, np. drzwi, odrzwia, wrota, ludzie[a], spodnie[b], majtki[c], gacie[d], gatki, sanie albo sanki. Takie rzeczowniki nazywane są pluralia tantum[3][4].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]
  1. także w żartobliwej formie ludziska; pojedynczą osobę określa się słowem człowiek – ten wyraz z kolei nie ma liczby mnogiej, a tylko liczbę pojedynczą
  2. czasem jednak żartobliwie używana jest forma spodzień
  3. w znaczeniu części odzieży; istnieje bowiem rzeczownik w liczbie pojedynczej majtek oznaczający marynarza, ale tu forma liczby mnogiej brzmi majtkowie
  4. w znaczeniu części odzieży; spotykana jest równocześnie nazwa wielu miejscowości w Polsce w formie Gać

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Kazimierz Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, wyd. 2, Wrocław: Ossolineum, 1999, s. 337, ISBN 83-04-04445-5, OCLC 835934897.
  2. Jozef Mistrík i inni, Encyklopédia jazykovedy, Bratislava: Obzor, 1993, s. 278, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).
  3. Alena Fiedlerová, Nástin vývoje pomnožných jmen v češtině, „Slovo a slovesnost”, 36 (4), 1975 (cz.).
  4. Klára Osolsobě, Plurale tantum, [w:] Petr Karlík, Marek Nekula, Jana Pleskalová (red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 (cz.).