Liczenie omeru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kalendarzyk omerowy (hebr.: luach le-sfirat omer): dwa zewnętrzne okręgi stanowią kalendarz, który pozwala odliczać 49 dni. Krąg wewnętrzny zawiera tekst błogosławieństwa wypowiadanego w pierwszy wieczór, zaś krąg zewnętrzny podaje formuły do wykorzystania w następne wieczory. Autor: Baruch Zvi Ring (1904)[1].

Liczenie omeru (hebr. ספירת העומר [sfirat ha-omer]; jidysz: sfire cejłn); omer – w judaizmie tradycyjne, publiczne odliczanie przez kantora w synagodze kolejnych 49 dni od drugiego dnia Pesach, czyli 16 nisan, do święta Szawuot[2]. Zwyczaj traktowany jest jako micwa[3] i wywodzony jest z nakazu biblijnego (Kpł 23,15–16)[2]:

Od dnia przypadającego po pierwszym dniu odpoczynku [święta Pesach], w dniu, kiedy przyniesiecie omer na zakołysanie, będziecie liczyć dla siebie siedem pełnych tygodni” (Wajikra 23, 15)[4].

Liczenie omeru obejmuje okres łączący dwa święta o korzeniach rolniczych – Pesach, którego początki sięgają celebrowanego przez ludy rolnicze wiosenego Święta Przaśników (hebr. Chag ha-Macot), które z kolei wiązało się z cyklem odradzającej się przyrody oraz początkiem zbiorów jęczmienia i ofiarowania pierwszego chleba z nowych zbiorów[5][6], oraz Szawuot, które określało dzień początku zbiorów pszenicy[7]. Obydwa, łączone okresem liczenia omeru, święta symbolizują także dwa ważne dla judaizmu wydarzenia w historii – wyjście z Egiptu oraz otrzymanie Tory na górze Synaj[4]. W drugi dzień Pesach składana była ofiara z jednego omeru (jednostka miary) zmielonego jęczmienia. Pierwszy zebrany podczas żniw snopek tego zboża był przynoszony do Świątyni, a uzyskany ze zmielonego ziarna jeden omer mąki był mieszany z kadzidłem oraz olejem, a spalany miał dawać „zapach kojący dla Boga”[4] (BT Kpł 23,13: „miłą woń dla Pana”[8]).

Ofiary były składane w Świątyni Jerozolimskiej do czasu jej zburzenia w 70 roku. Od tego wydarzenia zwyczaj funkcjonuje w formie symbolicznej – upływ dni między obydwoma świętami odliczany przez kantora w synagodze[2]. W okresie 49 dni – od drugiego dnia Pesach, do Szawuot – wieczornym modlitwom towarzyszy specjalne błogosławieństwo stanowiące formalne „liczenie omeru”[4].

„Liczenie omeru”, modlitwa zarejestrowana w Jerozolimie w 1952.

Baruch ata Adonaj Elohejnu melech ha-olam, aszer kidszanu be-micwotaw we-ciwanu al sfirat ha-omer. Ha-jom jom echad la-omer[9].

Od średniowiecza czas liczenia omeru jest traktowany jako okres półżałobny. Nie są wtedy organizowane śluby, nie powinno się ścinać włosów[2]. Wyjątek stanowi święto Lag ba-Omer przypadające na trzydziesty trzeci dzień liczenia omeru[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Norman L. Kleeblatt, Vivian B. Mann: Baruch Zvi Ring: Memorial Tablet and Omer Calendar (ang.). W: TREASURES OF THE JEWISH MUSEUM [on-line]. The Jewish Museum, 1904. [dostęp 2017-05-13].
  2. a b c d Rafał Żebrowski: Omeru liczenie (pol.). W: Polski słownik judaistyczny [on-line]. Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2016-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-06)].
  3. Yeruchem Eilfort: Dlaczego liczymy omer? (pol.). chabad.org.pl. [dostęp 2017-05-13].
  4. a b c d The 614th Commandment Society: Liczenie omeru (pol.). The 614th Commandment Society - Stowarzyszenie 614. Przykazania. [dostęp 2017-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-06)].
  5. Rafał Żebrowski: Pesach (pol.). W: Polski słownik judaistyczny [on-line]. Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2016-05-14].
  6. Pesach, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2017-05-13].
  7. Magdalena Bendowska, Zofia Borzymińska: Szawuot (pol.). W: Polski słownik judaistyczny [on-line]. Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2017-05-13].
  8. Biblia Tysiąclecia (Kpł, 23). Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2003.
  9. Shoshana Silberman: A Family Haggadah. Minneapolis: Kar-Ben Publishing, 2011, s. 52. ISBN 978-0-7613-5210-5.
  10. Rafał Żebrowski: Lag ba-Omer (pol.). W: Polski słownik judaistyczny [on-line]. Żydowski Instytut Historyczny. [dostęp 2017-05-13].