Pro14

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Liga Celtycka w rugby)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pro14
Guinness Pro14
Państwo Irlandia, Szkocja, Walia, Włochy, RPA
Dyscyplina rugby union
Data założenia 2001
Poprzednia nazwa Liga Celtycka (Celtic League), Pro12
Rozgrywki
Liczba drużyn 14
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Leinster Irlandia (wyspa)
Obecny zwycięzca Leinster Irlandia (wyspa) (2018)
Najwięcej zwycięstw Leinster Irlandia (wyspa) (5)
Strona internetowa

Pro14 (Guinness Pro14, dawniej Liga Celtycka oraz Pro12) – profesjonalna liga rugby union, w której rywalizują najlepsze drużyny z Irlandii, Szkocji, Walii i Włoch, a także drużyny z RPA. Uważana jest za jedną z trzech najlepszych lig rugby union w Europie obok angielskiej Premiership i francuskiej Top 14[1].

Format i uczestnicy rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Fragment meczu Munster – Cardiff Blues z sezonu 2006/2007
Fragment meczu Connacht – Munster z sezonu 2009/2010

Liga została założona jako Liga Celtycka w 2001 dla najlepszych drużyn z Irlandii, Szkocji i Walii. W pierwszym sezonie wzięło udział piętnaście drużyn: cztery irlandzkie zespoły prowincjonalne (Connacht, Leinster, Munster i Ulster), dwie drużyny szkockie (Edinburgh Reivers i Glasgow) oraz dziewięć walijskich klubów (Bridgend, Caerphilly, Cardiff, Ebbw Vale, Llanelli, Neath, Newport, Pontypridd i Swansea). Zespoły podzielono na dwie grupy (7- i 8-zespołową), w których rozgrywki były toczone systemem ligowym (każda drużyna rozgrywała z pozostałymi drużynami w grupie po jednym meczu), a po cztery najlepsze zespoły awansowały do fazy play-off, która kończyła się spotkaniem finałowym. W pierwszym sezonie część spotkań stanowiła jednocześnie część rozgrywek powstałej w 1999 roku Welsh-Scottish League. W drugim sezonie rozgrywek liczba drużyn została powiększona do 16 – dołączył do nich trzeci szkocki zespół, The Borders[2][3].

Pierwsza poważniejsza zmiana formatu ligi nastąpiła w sezonie 2003/2004 i związana była z reformą rozgrywek rugby union w Walii – wprowadzono tam system zespołów prowincjonalnych na wzór Irlandii oraz Szkocji i zamiast dotychczasowych dziewięciu drużyn z tego kraju, w rozgrywkach wzięło udział pięć nowo utworzonych zespołów: Cardiff Blues, Celtic Warriors, Llanelli Scarlets, Neath-Swansea Ospreys i Newport Gwent Dragons. Łączna liczba uczestników ligi wynosiła dwanaście, zrezygnowano z podziału na dwie grupy i fazy play-off – rozgrywki toczyły się systemem ligowym, w którym każda drużyna rozgrywała z wszystkimi pozostałymi po dwa spotkania (w domu i na wyjeździe). Liga Celtycka stała się jedyną zawodową ligą rugby w krajach, z których pochodziły uczestniczące w niej kluby[2][3]. System ten obowiązywał także w kolejnych latach, zmieniała się jednak liczba drużyn: już w 2004 rozgrywki opuścił jeden z niedawno powstałych walijskich zespołów prowincjonalnych Celtic Warriors, a w 2007 szkocki Border Reivers (dawniej The Borders), w ten sposób liczba uczestników została ograniczona do 10[4].

Od sezonu 2009/2010 powrócono do rozgrywania fazy play-off, w której uczestniczyły cztery najlepsze drużyny w tabeli ligowej po sezonie zasadniczym[5]. W 2010 do ligi dopuszczono dwa zespoły włoskie (Benetton i Aironi)[4], a celem tej inicjatywy było m.in. podniesienie poziomu rugby union we Włoszech[6] Od 2011 wprowadzono nową nazwę ligi: Pro12[7]. W 2012 nastąpiła zmiana w składzie ligi – włoskie Aironi zostało zastąpiono przez inną drużynę z tego kraju, Zebre[4].

Kolejna zmiana formatu rozgrywek nastąpiła w sezonie 2017/2018 i związana była z poszerzeniem ligi o kolejne dwa zespoły. Tym razem do rozgrywek dołączyły dwie drużyny z RPA, które zostały usunięte z rozgrywek Super Rugby (Cheetahs i Southern Kings). Nazwa ligi została tym samym zmieniona na Pro14[8]. W sezonie drużyny podzielone są na dwie konferencje (w każdej po dwie drużyny irlandzkie i walijskie oraz po jednej szkockiej, włoskiej i południowoafrykańskiej). Drużyny z jednej konferencji grają pomiędzy sobą mecz i rewanż, a ponadto rozgrywają dziewięć spotkań z drużynami z drugiej konferencji, w tym dwa o charakterze regionalnych derby. Także faza play-off została zmodyfikowana: uczestniczą w niej po trzy najlepsze zespoły z każdej konferencji (zespoły z miejsc 2 i 3 rozgrywają ćwierćfinały, których stawką jest awans do półfinałów, w których ich przeciwnikami są zwycięzcy konferencji)[9].

Wyniki rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Najlepsze drużyny ligi w sezonach 2001/2002–2002/2003 (wyniki finałów):

Sezon Liczba drużyn Mistrz Wynik finału Wicemistrz Data finału Miejsce finału
2001/2002[10] 15 Leinster Irlandia (wyspa) 24:20 (6:12) Munster Irlandia (wyspa) 15.12.2001 Dublin, Aviva Stadium
2002/2003[11] 16 Munster Irlandia (wyspa) 37:17 (22:9) Neath Walia 01.02.2003 Cardiff, Principality Stadium

Najlepsze drużyny ligi w sezonach 2003/2004–2008/2009 (w tych latach nie rozgrywano fazy play-off)[12]:

Sezon Liczba drużyn Mistrz Wicemistrz
2003/2004 12 Llanelli Scarlets Walia Ulster Irlandia (wyspa)
2004/2005 11 Neath-Swansea Ospreys Walia Munster Irlandia (wyspa)
2005/2006 11 Ulster Irlandia (wyspa) Leinster Irlandia (wyspa)
2006/2007 11 Ospreys Walia Cardiff Blues Walia
2007/2008 10 Leinster Irlandia (wyspa) Cardiff Blues Walia
2008/2009 10 Munster Irlandia (wyspa) Edynburg Szkocja

Najlepsze drużyny ligi w sezonach od 2009/2010 (wyniki finałów):

Sezon Liczba drużyn Mistrz Wynik finału Wicemistrz Data finału Miejsce finału
2009/2010[13] 10 Ospreys Walia 17:12 (14:3) Leinster Irlandia (wyspa) 29.05.2010 Dublin, RDS Arena
2010/2011[14] 12 Munster Irlandia (wyspa) 19:9 (7:3) Leinster Irlandia (wyspa) 28.05.2011 Limerick, Thomond Park
2011/2012[15] 12 Ospreys Walia 31:30 (17:9) Leinster Irlandia (wyspa) 27.05.2012 Dublin, RDS Arena
2012/2013[16] 12 Leinster Irlandia (wyspa) 24:18 (13:6) Ulster Irlandia (wyspa) 25.05.2013 Dublin, RDS Arena
2013/2014[17] 12 Leinster Irlandia (wyspa) 34:12 (14:12) Glasgow Warriors Szkocja 31.05.2014 Dublin, RDS Arena
2014/2015[18] 12 Glasgow Warriors Szkocja 31:13 (21:10) Munster Irlandia (wyspa) 30.05.2015 Belfast, Kingspan Stadium
2015/2016[19] 12 Connacht Irlandia (wyspa) 20:10 (15:0) Leinster Irlandia (wyspa) 28.05.2016 Edynburg BT Murrayfield
2016/2017[20] 12 Scarlets Walia 46:22 (29:10) Munster Irlandia (wyspa) 27.05.2017 Dublin, Aviva Stadium
2017/2018[21] 14 Leinster Irlandia (wyspa) 40:32 (21:11) Scarlets Walia 26.05.2018 Dublin, Aviva Stadium

Zespoły uczestniczące w rozgrywkach[edytuj | edytuj kod]

Zespoły uczestniczące w rozgrywkach:

Walia Szkocja Irlandia Włochy RPA
Drużyny w sezonie 2017/2018[22]
Drużyny występujące w lidze w przeszłości[4]
Kluby z wysp brytyjskich Kluby z Włoch
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Dragons (Newport)
Dragons (Newport)
Ospreys (Swansea)
Ospreys (Swansea)
Scarlets (Llanelli)
Scarlets (Llanelli)
Connacht (Galway)
Connacht (Galway)
Leinster (Dublin)
Leinster (Dublin)
Munster (Limerick)
Munster (Limerick)
Ulster (Belfast)
Ulster (Belfast)
Mapa lokalizacyjna Włoch
Benetton (Treviso)
Benetton (Treviso)
Zebre (Parma)
Zebre (Parma)
Kluby z Południowej Afryki
Mapa lokalizacyjna Południowej Afryki
Cheetahs (Bloemfonein)
Cheetahs (Bloemfonein)
Southern Kings (Port Elizabeth)
Southern Kings (Port Elizabeth)

Celtic Cup[edytuj | edytuj kod]

W sezonach 2003/2004 i 2004/2005 zorganizowano także dodatkowe rozgrywki pucharowe dla zespołów występujących w lidze pod nazwą Celtic Cup.

Wyniki finałów:

Sezon Liczb drużyn Zwycięzca Wynik finału Przegrany Data finału Miejsce finału
2003/2004[23] 12 Ulster Irlandia (wyspa) 27:21 Edynburg Szkocja 20.12.2003 Edynburg, Murrayfield Stadium
2004/2005[24] 8 Munster Irlandia (wyspa) 27:16 Llanelli Scarlets Walia 14.05.2005 Dublin, Lansdowne Road

Kwalifikacja do europejskich pucharów[edytuj | edytuj kod]

Początkowo rozgrywki Ligi Celtyckiej nie miały wpływu na to, jakie drużyny uczestniczą w rozgrywkach Pucharu Heinekena[25]. Kraje uczestniczące w Lidze miały zapewnione co najmniej 8 miejsc (a po przyłączeniu się Włoch – 10) w 24-zespołowych rozgrywkach europejskich (po 3 – Irlandia i Walia, po 2 – Szkocja i Włochy). Z czasem wprowadzono zasadę, że w przypadku drużyn irlandzkich i walijskich o awansie do Pucharu decyduje kolejność miejsc w poprzednim sezonie Ligi Celtyckiej[26][27].

Do istotnej zmiany zasad kwalifikacji doszło wraz z reformą formatu rozgrywek europejskich w 2014 (w ramach której Puchar Heinekena został zastąpiony przez European Rugby Champions Cup). Liczbę miejsc w rozgrywkach pucharowych najwyższego poziomu zagwarantowanych dla uczestników Pro12 ograniczono do siedmiu. O kwalifikacji decydowała klasyfikacja zespołów w poprzednim sezonie Pro12: awansowały najlepsze drużyny z każdego kraju uczestniczącego w Pro12 oraz trzy najlepsze drużyny spośród pozostałych[28].

Począwszy od 2018 zrezygnowano z gwarantowania miejsca dla poszczególnych federacji, a do European Rugby Champions Cup awansuje siedem najlepszych drużyn Pro14 (po trzy najlepsze z każdej konferencji oraz zwycięzca barażu między drużynami z czwartych miejsc) – przy czym pomijane są drużyny z Południowej Afryki[29][30].

Drużyny ligowe, które nie zakwalifikują się do Champions Cup, uczestniczą w kolejnym sezonie z rozgrywkach europejskich o niższej randze – European Rugby Challenge Cup[30].

Sponsorzy tytularni rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

W latach 2006–2011 sponsorem tytularnym były browary Magners, a w latach 2011–2014 Rabobank[31][32]. Od 2014 sponsorem tytularnym rozgrywek był browar Guinness[33].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Russ Petty: Rugby statistics: Is the Aviva Premiership the most competitive league in Europe?. Rugby World, 2015-04-14. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-17)].
  2. a b Ben James: The story of Celtic rugby's first experiment with conferences - and how the latest one will need to be so much better. Wales Online, 2017-08-03. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-03)].
  3. a b Fred Woods: Celtic Rugby: The Celtic League. Celtic Countries, 2007-10-22. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-12)].
  4. a b c d Daniel Kelly: South African Teams Will Add To The Historical Change Of The Pro12. Balls.ie, 2017-07-07. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  5. Tony Curtis: Magners League 2009-10. Sky Sports, 2009-09-02. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  6. Italy confirm Magners League move. BBC Sport, 2008-12-19. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-24)].
  7. Celtic League rebranded as Pro 12. ESPN, 2011-06-08. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-30)].
  8. Statement: Expansion to Guinness PRO14 Championship. Guinness Pro14, 2017-08-01. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-08)].
  9. Competition Rules. Guinness Pro14. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-04)].
  10. Fixtures & results. Guinness Pro12. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  11. Fixtures & results. Guinness Pro12. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  12. Tables. Guinness Pro14. [dostęp 2018-05-24].
  13. jmcconnell: Grand Final glory for clinical Ospreys. Guinness Pro14, 2010-05-29. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  14. Munster crowned Magners League kings. Guinness Pro14, 2011-05-28. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  15. Super Shane goes out with a bang. Guinness Pro14, 2012-05-27. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  16. Heaslip try sees Leinster finally end their drought. Guinness Pro14, 2013-05-25. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  17. Clinical Kirchner leads Leinster to title. Guinness Pro14, 2014-05-31. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  18. Russell guides Glasgow Warriors to historic title. Guinness Pro14, 2015-05-30. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  19. Glorious Connacht complete dream season in style. Guinness Pro14, 2016-05-28. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  20. Paul Eddison: Breathtaking Scarlets claim Guinness PRO12 glory in style. Guinness Pro14, 2017-05-27. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  21. Paul Eddison: Sexton leads Leinster to Guinness PRO14 glory. Guinness Pro14, 2018-05-26. [dostęp 2018-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  22. Clubs. Guinness Pro14. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-14)].
  23. Llanelli Scarlets first Welsh Regional winners. Guinness Pro12. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-26)].
  24. Ospreys win with a game to spare. Guinness Pro12. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-16)].
  25. Celtic League ready for kick-off. BBC Sport, 2001-08-15. [dostęp 2018-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-27)].
  26. Qualification Process. Heineken Cup. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-26)].
  27. Qualification Process. Heineken Cup. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-18)].
  28. Nick Verdier: European Rugby Statement. The Rugby Paper, 2014-04-10. [dostęp 2018-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-13)].
  29. Adam Redmond: PRO12 Rugby Welcomes EPCR Reforms. Guinness Pro14, 2017-05-18. [dostęp 2018-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-28)].
  30. a b Qualification. European Professional Club Rugby. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-07)].
  31. Celtic League unveils new sponsor RaboDirect. BBC Sport, 2011-06-08. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-01)].
  32. Owain Jones: Last ride for RaboDirect. Rugby World, 2013-08-23. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].
  33. PRO12 Rugby announces four year Guinness sponsorship extension. Guinness Pro14, 2016-08-23. [dostęp 2018-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-27)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]