Liga Morska i Rzeczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Liga Morska i Kolonialna)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Okładka miesięcznika Morze i Kolonie organu Ligi Morskiej i Kolonialnej. Lipiec 1939

Liga Morska i Rzeczna (LMR, LMiR) – polska organizacja społeczna stawiająca sobie za cel propagowanie zagadnień morskich wśród społeczeństwa polskiego. Działała na rzecz rozbudowy floty morskiej i rzecznej. W okresie międzywojennym jej celem było także pozyskanie terenów pod osadnictwo lub kolonie dla Polski (np. w Brazylii, Peru, Liberii, terytoriach zamorskich Francji).

Historia[edytuj]

Odezwa Ligi Morskiej w Śremie, 1924 r. (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu)

Liga Morska i Rzeczna powstała 27 kwietnia 1924 roku z przekształcenia Ligi Żeglugi Polskiej (na bazie statutu zatwierdzonego przez min. spraw wewnętrznych RP w dn. 19 VIII 1924). Od października 1930 zmiana nazwy (na mocy uchwały III Walnego Zjazdu Delegatów LMiR w dniach 25–27 października 1930) na Liga Morska i Kolonialna (LMK). Jeden z jej większych oddziałów – łódzki – powstał 2 kwietnia 1925 roku[1].

W 1934 kupiła ziemię na terenie brazylijskiego stanu Paraná i założyła tam osiedle dla polskich kolonistów – Morska Wola. 28 kwietnia 1934 podpisała umowę z Liberią dotyczącą współpracy gospodarczej i kulturalnej, próbując bezskutecznie nawiązać szersze kontakty handlowe z tym państwem[potrzebny przypis]. W latach 30. XX w. prowadziła zbiórkę pieniędzy na Fundusz Obrony Morskiej, które m.in. przeznaczono na dofinansowanie budowy okrętu podwodnego "Orzeł". Wydawała miesięcznik "Morze" i kwartalnik "Sprawy Morskie i Kolonialne".

W 1936 przyznawano srebrne pozłacane medale z racji XV-lecia rocznicy odzyskania dostępu do morza[2][3].

W 1939 liczyła prawie 1 mln członków. Podczas II wojny światowej nie prowadziła działalności[4].

Liga odrodziła się, ale jeszcze nie w pełnych ramach organizacyjnych, 20 października 1944 r. w Lublinie jako "Liga Morska". Pierwsze powojenne zebranie Ligi, zorganizowane przez Główny Zarząd Ligi, z udziałem delegata Departamentu Morskiego Rządu Tymczasowego – Jana Jarząbkiewicza, z celem wznowienia jej działalności, miało miejsce w Łodzi, 7 II 1945, w sali Domu Ludowego, przy ul. Przejazd (ob. ul. J. Tuwima) 34. Prezesem Zarządu Tymczasowego Komitetu Organizacyjnego Ligi został wybrany sędzia Edmund Kawecki[5].

W roku 1946 rozporządzeniem Rady Ministrów uznana za stowarzyszenie wyższej użyteczności publicznej z jednoczesną zmianą nazwy na Liga Morska[6]. Od kwietnia 1950 w jej skład wchodził zlikwidowany pod przedwojenną nazwą Polski Związek Zachodni. Z dniem 10 maja 1953 roku Ligę Morską zlikwidowano przez włączenie jej do Ligi Przyjaciół Żołnierza.

Tablica upamiętniająca 65-lecie Ligi Morskiej, Łódź

Reaktywowana w grudniu 1980, podczas II Kongresu Kultury Morskiej, który odbył się w Gdańsku (6-7 XII 1980) jako "Liga Morska". Od marca 1999 roku zmiana nazwy na "Liga Morska i Rzeczna"[7].

Obecnym prezesem (od 2007) jest kpt. ż.w. Andrzej Królikowski, dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni, który zastąpił na tym stanowisku Bronisława Komorowskiego.

Struktura organizacyjna[edytuj]

Statut LMiK z 1930 r., który nie uległ większym zmianom w stosunku do statutu LMiR, stwierdzał, że Liga funkcjonuje organizacyjnie poprzez statutowe władze centralne, okręgi i oddziały. Okręg obejmował jeden lub kilka województw i grupował zasadniczo wszystkie oddziały na jego terenie.

W 1933 r. wprowadzono nowy szczebel organizacyjny – obwód, który miał za zadanie kierować działalnością oddziałów Ligi na terenie miast, powiatów, ewentualnie kilku powiatów. Utworzenie obwodów dostosowywało strukturę organizacyjną Ligi do administracyjnego podziału Polski na województwa.

Prezesi[edytuj]

Liga Morska i Rzeczna
Liga Morska i Kolonialna
Liga Morska
Liga Morska i Rzeczna

Członkowie[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej (1930–1939).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. "Łódź w Ilustracji", 24 V 1925, nr 21, s. 3 (zebranie inaugurujące działalność oddz. łódzkiego LMiR; 11 V 1925)
  2. Kronika. Odznaczenia w L. M. K.. „Zew Rzeszowa”, s. 79, Nr 10 z 1 kwietnia 1936. 
  3. Kronika. Odznaczenia w L. M. K.. „Zew Rzeszowa”, s. 86, Nr 11 z 10 kwietnia 1936. 
  4. Tadeusz Białas, Liga Morska i Kolonialna, 1930–1939. Gdańsk 1983.
  5. "Dziennik Łódzki", 9 II 1945, nr 8, s. 2 ("Kronika łódzka. Wiec Ligi Morskiej")
  6. "Polska Zbrojna", 27 VII 1946, s. 6 (Miejsca martyrologii polskiej. Uchwały Rady Ministrów [w tym o Lidze Morskiej].
  7. Józef Wąsiewski: Dzieje polskich lig morskich 1918-2010. (pol.). Liga Morska i Rzeczna. [dostęp 2012-08-31].

Linki zewnętrzne[edytuj]