Lila Brik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lilia Juriewna Brik
Лиля Юрьевна Брик
ilustracja
Imię i nazwisko urodzenia Lilia Kagan
Data i miejsce urodzenia 30 października?/ 11 listopada 1891
Moskwa
Data i miejsce śmierci 4 sierpnia 1978
Pieriediełkino
Przyczyna śmierci samobójstwo
Zawód, zajęcie radziecka rzeźbiarka, reżyserka filmowa
Narodowość Rosja
Edukacja studia na moskiewskim Instytucie Architektury
Małżeństwo Osip Maksimowicz Brik (1912)
Witalij Primakow (1930)
Wasilij Abgarowicz Katanian (1938)
Partner Włodzimierz Majakowski (1915-1930)
Krewni i powinowaci siostra Elza Kagan
Z Włodzimierzem Majakowskim

Lila Brik (Lilia Juriewna Brik, ros. Лиля Юрьевна Брик, ur. 30 października?/ 11 listopada 1891 w Moskwie, zm. 4 sierpnia 1978 w Pieriediełkinie) – radziecka rzeźbiarka, reżyserka filmowa, towarzyszka życia Włodzimierza Majakowskiego.

Urodziła się jako Lilia Kagan w zamożnej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec był adwokatem, matka nauczycielką muzyki. Już w dzieciństwie mówiła nie tylko po rosyjsku i jidysz, ale też po niemiecku i francusku.

Studiowała w moskiewskim Instytucie Architektury. Jej siostra Elza Kagan, późniejsza Elsa Triolet, została żoną francuskiego poety Louisa Aragona. Obie siostry wcześnie weszły w krąg awangardy artystycznej, były portretowane przez Dawida Burluka, Aleksandra Rodczenkę, Fernanda Légera, Henri Matisse’a i Marca Chagalla.

26 lutego 1912 Lila poślubiła poetę i krytyka literackiego Osipa Maksimowicza Brika i zamieszkała z nim na Lewaszowie, przedmieściu Sankt Petersburga. Tam w lipcu 1915 poznała 21-letniego Władimira Majakowskiego. Przyjaźń szybko przekształciła się w stosunek intymny przy aprobacie jej męża, Osipa. Począwszy od tomu wierszy Obłok w spodniach (ros. Облако в штанах) Majakowski dedykował jej wiele utworów.

Po rewolucji październikowej Brikowie powrócili do Moskwy. Ich mieszkanie stało się miejscem spotkań awangardy lat dwudziestych.

W latach 1922–1928 wydawała Lila Brik wspólnie z Majakowskim czasopismo „LEF” (Lewyj Front Iskusstw) propagujące konstruktywizm i dadaizm.

W lutym 1930 rozwiodła się z mężem. W kwietniu 1930 podczas pobytu w Berlinie dowiedziała się o samobójstwie Majakowskiego. W listopadzie tegoż wyszła za mąż za generała armii radzieckiej Witalija Primakowa, który w 1937 był sądzony razem z M. Tuchaczewskim i padł ofiarą terroru.

Lila Brik odważyła się napisać w 1935 list do Stalina w sprawie zaniedbania spuścizny literackiej Majakowskiego. Nieoczekiwanie Stalin przychylił się do prośby i nakazał wydanie wszystkich dzieł poety.

W 1938 poślubiła pisarza i krytyka literackiego Wasilija Abgarowicza Kataniana. Jej mieszkanie stało się znowu miejscem spotkań młodych twórców kultury, a ona była promotorką Andrieja Wozniesienskiego i Siergieja Paradżanowa.

Lila Brik zachorowała na nieuleczalną chorobę i popełniła samobójstwo, przedawkowując tabletki nasenne w 1978.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wassilij Katanian: Лиля Брик. Жизнь. Sacharow, Moskwa 2007, ​ISBN 978-5-8159-0756-0​.
  • Wiktor Woroszylski: Życie Majakowskiego „Czytelnik”, wyd. 2, Warszawa 1984 ​ISBN 83-07-01027-6​.
  • Włodzimierz Majakowski: Listy do Lili Brik, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1962