Liliensztern

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lilienstern
Liliensternus
Welles, 1984
Replika szkieletu w Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart
Replika szkieletu w Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd teropody
Nadrodzina celofyzoidy
Rodzaj liliensztern
Gatunki
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Liliensztern (Liliensternus) – rodzaj teropoda z grupy celofyzoidów (Coelophysoidea). Gatunkiem typowym jest L. liliensterni, nazwany w 1934 roku przez Friedricha von Huenego na cześć niemieckiego paleontologa Hugona Rühlego von Liliensterna. Huene opisał go na podstawie skamieniałości z Knollenmergel w Turyngii i zaklasyfikował do rodzaju Halticosaurus[1]. Szczątki lilienszternów mogą pochodzić również z Frick w Szwajcarii. Liliensternus liliensterni żył w późnym triasie, w noryku[2].

W 1984 roku Samuel Paul Welles przeniósł L. liliensterni do odrębnego rodzaju Liliensternus[2]. W 1993 roku Gilles Cuny i Peter Galton opisali gatunek L. airelensis z retyku-hettangu Normandii. Niektórzy autorzy wspierali hipotezę o siostrzanych relacjach pomiędzy tymi gatunkami[3], podczas gdy inni wątpili w nią[1][4], niekiedy uważając L. airelensis za nomen dubium możliwe do przypisania jedynie do Coelophysoidea[4]. Rauhut oraz Tykoski i Rowe uznali L. liliensterni za metatakson[2][4]. W 2007 roku Ezcurra i Cuny stwierdzili, że cechy uznawane przez niektórych naukowców za łączące te dwa gatunki są szerzej rozprzestrzenione wśród celofyzoidów i przenieśli L. airelensis do odrębnego rodzaju Lophostropheus, który według przeprowadzonej przez nich analizy kladystycznej jest bliżej spokrewniony z Coelophysidae niż z L. liliensterni[5].

Liliensztern jest najlepiej reprezentowany w zapisie kopalnym spośród znanych europejskich triasowych teropodów[1][2]. Jest też jednym z największych – długość jednego z syntypów szacuje się na ponad 5 m, przy czym obecność jedynie dwóch zrośniętych kręgów krzyżowych oraz widoczne szwy pomiędzy łukiem nerwowym a centrum kręgu sugerują, że skamieniałości te należą do osobnika, który nie zakończył jeszcze wzrostu[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Oliver W. M. Rauhut, Axel Hungerbühler. A review of European Triassic theropods. „Gaia”. 15, s. 75–88, 2000 (ang.). 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Oliver W. M. Rauhut. The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs. „Special Papers in Palaeontology”. 69, s. 1–213, 2003. ISBN 090170279X (ang.). 
  3. Matthew T. Carrano, Scott D. Sampson. A review of coelophysoids (Dinosauria: Theropoda) from the Early Jurassic of Europe, with comments on the late history of the Coelophysoidea. „Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Monatshefte”. 2004 (9), s. 537–558, 2004 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 Ronald S. Tykoski, Timothy Rowe: Ceratosauria. W: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press, 2004, s. 47–70. ISBN 0-520-24209-2.
  5. Martín D. Ezcurra, Gilles Cuny. The coelophysoid Lophostropheus airelensis, gen. nov.: a review of the systematics of "Liliensternus" airelensis from the Triassic-Jurassic outcrops of Normandy (France). „Journal of Vertebrate Paleontology”. 27 (1), s. 73–86, 2007. doi:10.1671/0272-4634(2007)27%5B73:TCLAGN%5D2.0.CO;2 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]