Lilijka alpejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lilijka alpejska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd liliowce
Rodzina liliowate
Rodzaj Gagea
Gatunek lilijka alpejska
Nazwa systematyczna
Gagea serotina (L.) Ker Gawl.
Quart. J. Roy. Inst. 1: 180 1816 102 1830[2]

Lilijka alpejska[3] (Gagea serotina (L.) Ker Gawl.) – gatunek rośliny należący do rodziny liliowatych (Liliaceae). Wcześniej opisywany był jako Lloydia serotina (L.) Rchb.[4]

Występuje w górach Azji, Europy i Ameryki Północnej. W Polsce głównym i niemal wyłącznym miejscem jej występowania są Tatry[5] i jest tutaj dość częsta[6]. W 2013 roku odkryto izolowane stanowisko w paśmie Karkonoszy[7].

Łacińska nazwa rodzajowa rośliny nadana została dla uczczenia walijskiego botanika Edwarda Lloyda[5].

Lloydia serotina a4.jpg
Pokrój

Morfologia[edytuj]

Łodyga
Ulistniona, naga, wzniesiona i prosta łodyżka ma wysokość 5-12 cm[5].
Liście
Posiada 2 nagie i przeważnie odgięte liście odziomkowe o szerokości do 1mm i kilka krótkich, z rzadka, skrętolegle wyrastających liści łodygowych. Liście odziomkowe są często dłuższe od łodygi z kwiatem[5].
Kwiaty
Na szczycie łodygi 1 lub 2 kwiaty od długości 10-15 mm. Mają białe z zewnątrz działki i żółtą nasadę, wewnątrz zaś dobrze widoczne na działkach 3 różowe smugi w dolnej części działek[8].
Owoc
Posiadająca trwałą szyjkę kulista, głęboko 3-wrębna torebka, W torebce liczne, płaskie nasiona[8].
Część podziemna
Posiada otuloną resztkami liści cebulkę o podłużnie lancetowatym kształcie. Jest jednym z nielicznych geofitów i jedynym chyba geofitem cebulkowym występujących tak wysoko w górach[5].

Biologia i ekologia[edytuj]

Rozwój
Bylina, geofit. Kwitnie od czerwca do lipca[5].
Siedlisko
Murawy wysokogórskie, skały, upłazy. Głównym centrum jej występowanie w Tatrach jest piętro alpejskie, z rzadka można ją spotkać także w piętrze kosówki i piętrze turniowym. Występuje wyłącznie na podłożu granitowym, na mylonitach[5].
Fitosocjologia
Gatunek charakterystyczny dla Ass. Festuco versicoloris-Agrostietum[9].
 Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-07-29].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-01-18].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 
  5. a b c d e f g Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  7. Krukowski M., Malicki M., Szczęśniak E. 2013. Nowe izolowane europejskie stanowisko lilijki alpejskiej Lloydia serotina (Liliaceae) w Karkonoszach (Sudety Zachodnie, Polska). Fragm. Florist. Geobot. 20(1): 3-9
  8. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  9. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.