Linia kolejowa Semmering

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia kolejowa na Semmering[1][a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Wiadukt nad Kalte Rinne, Styria, Austro-Węgry, między ok. 1890 - 1900
Państwo  Austria
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 785
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Położenie na mapie Austrii
Mapa lokalizacyjna Austrii
Linia kolejowa na Semmering[1]
Linia kolejowa na Semmering[1]
Ziemia47°38′34″N 15°49′51″E/47,642778 15,830833

Linia kolejowa Semmering (niem. Semmeringbahn) – kolej górska w Austrii prowadząca z Gloggnitz przez Semmering do Mürzzuschlag, uznawana, ze względu na bardzo trudne warunki terenowe i znaczne różnice wysokości, za pierwszą w świecie prawdziwą górską kolej; była pierwszą w Europie wysokogórską koleją normalnotorową (o rozstawie toru 1435 mm)[2].

Wyjątkowe walory tej linii kolejowej doceniono już w 1923 roku, kiedy to uznano ją za zabytek i objęto ochroną. Od 1998 roku znajduje się liście światowego dziedzictwa UNESCO[3].


Historia[edytuj | edytuj kod]

Linia kolejowa została zbudowana w latach 1848–1854[4]. Pracowało przy niej ok. 20 tysięcy robotników; głównym inżynierem był Carl von Ghega, który samodzielnie opracował kilka alternatywnych linii. Ostatecznie wybrał tę, która nie wymagała wydrążenia wielu tuneli[3]. Współautorem projektu linii kolejowej był Polak Jan Antoni Lewicki[5]. Prace zostały podzielona na czternaście odcinków, a wykonanie każdego z nich powierzono innej firmie[3].

Trasa kolei przebiega przez Alpy Styryjskie; między Gloggnitz (436 m n.p.m.) a Murzzuschlag (677 m n.p.m.) liczy 41 km długości i pokonuje 457 m różnicy wzniesień. Powstało na niej 14 tuneli o łącznej długości 1477 m, 16 wiaduktów (najdłuższy wiadukt ma 228 m, a najwyższy - 39 m wysokości), ponad sto wyciosanych w skale i jedenaście żelaznych mostów, 57 budynków zaplecza technicznego oraz XIX-wieczne stacje kolejowe i dworce. Znaczna różnica wysokości i ostre łuki torowisk były powodem zastosowania specjalnego wieloczłonowego parowozu Engertha[2]. Wraz z wybudowaniem linii kolejowej na przełęczy powstał pierwszy alpejski kurort – Semmering[3].

W 1851 r. Carl von Ghega za swoje zasługi otrzymał tytuł szlachecki Ritter. Później jego podobizna oraz widok fragmentu linii przez Semmering zdobiły austriacki banknot 20-szylingowy.

W latach 1945-1955 przez Semmering przechodziła granica stref okupacyjnych - radzieckiej i brytyjskiej. W roku 1952 wybudowano na tej linii jeszcze jeden, najdłuższy tunel, liczący 1,5 km długości. W latach 1957-1959 linia została zelektryfikowana.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polski Komitet ds Unesco: Austria, www.unesco.pl [dostęp 2018-06-27] (ang.).
  2. a b Wysokogórska linia kolejowa Semmering (Semmeringbahn) – Austria. bezmapy.pl. [dostęp 2016-12-30].
  3. a b c d Semmering Railway. unesco.org. [dostęp 2016-12-30].
  4. Semmeringbahn (niem.). Österreich-Lexikon. [dostęp 2018-06-25].
  5. Ryszard Dzieszyński. Spod Sanoka pod przełęcz Semmering. „Nowiny”, s. 3, Nr 184 z 9-10 sierpnia 1986. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]