To jest dobry artykuł

Linia kolejowa nr 214

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy linii kolejowej PKP PLK. Zobacz też: Linię kolejową nr 214 Infra Silesia.
Linia kolejowa nr 214
Somonino – Kartuzy
Mapa przebiegu linii kolejowej 214
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 214
Tabela SRJP 440
Długość 7,578 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna brak
Prędkość maksymalna autobusy szynowe: 60 km/h[1]
pozostałe: 40[2][3] km/h
Zdjęcie LK214
Linia kolejowa nr 214 pomiędzy Kartuzami a Lesznem Kartuskim
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 214 SomoninoKartuzy – niezelektryfikowana jednotorowa linia kolejowa w województwie pomorskim. Fragment dawnej linii kolejowej Kościerzyna – Kartuzy. W latach 1918–1930 jedyna polska linia do Gdyni pozwalająca na ominięcie terytorium Wolnego Miasta Gdańsk. W 2003 roku zawieszono regularny ruch pociągów pasażerskich (w latach 2010–2014 prowadzono przewozy w sezonie wakacyjnym).

Przebieg linii[edytuj | edytuj kod]

Linia kolejowa nr 214 zaczyna się na stacji Somonino, gdzie odbija w lewo od linii 201. Następnie w przebiegu zbliżonym do drogi wojewódzkiej nr 224, biegnie początkowo na północny wschód, po czym skręca na północny zachód. Mija jedną miejscowość na trasie (Leszno). Za Lesznem linia ponownie biegnie na północny wschód i kończy się w Kartuzach.

Linia w całości znajduje się na terenie powiatu kartuskiego oraz na terenie mezoregionu Pojezierze Kaszubskie[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

1901–1945[edytuj | edytuj kod]

Linia kolejowa nr 214 powstała w 1901, wówczas jako linia łącząca Kartuzy z Kościerzyną. Linia ta była typową pruską linią, która łączyła stolice ościennych powiatów[5]. Odcinek obecnej linii 214 został oddany do użytku 14 listopada 1901, jednakże pociągi pasażerskie poruszały się tędy dopiero od 1 grudnia. Po 16 dniach ze względu na ostry atak zimy, który spowodował wykolejenie pociągu relacji Kościerzyna – Kartuzy, ruch pociągów został zawieszony[6]. W 1909 zbudowano dworzec w Kartuzach[7]. W latach 1918–1930, czyli od odzyskania przez Polskę niepodległości do zbudowania Magistrali Węglowej linia Kościerzyna – Kartuzy była jedynym połączeniem Gdyni omijającym terytorium Wolnego Miasta Gdańsk. Z tego powodu, mimo posiadania parametrów linii lokalnej, ruch był znaczny[8]. Dodatkowo niekorzystne było położenie stacji w Kartuzach, gdyż pociągi musiały zmieniać czoło, co wiązało się z koniecznością obracania parowozów[9]. Po 1930 linia ta była linią wyłącznie lokalną, jednakże jej rola wzrosła w porównaniu do czasów przed 1918, gdyż stanowiła najkrótsze połączenie Kartuz z Gdynią[5].

1945–1989[edytuj | edytuj kod]

W wyniku działań wojennych, podczas II wojny światowej, spłonął dworzec w Kartuzach, sama linia w momencie zakończenia działań wojennych była nieprzejezdna[10]. Ruch pasażerski na odcinku Kartuzy – Somonino został przywrócony w maju 1945. Pociągi z i do Kartuz były skomunikowane w Somoninie z pociągami do Gdyni i Kościerzyny[11]. Nowy dworzec został oddany do użytku w 1953[10]. W 1979 powstał jedyny przystanek osobowy pomiędzy Somoninem a Kartuzami – w Lesznie[12].

Po 1989[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2001 dzięki interwencji i dofinansowaniu samorządu województwa pomorskiego linia została uratowana przed likwidacją[13].

1 lutego 2003 ruch pasażerski został zawieszony, mimo iż przewozy były realizowane autobusami szynowymi[14].

Te ostatnie częściowo reaktywowano w 2010 r., od kiedy to uruchamiano przewozy do Kartuz w sezonie wakacyjnym (wyjątkiem był ten rok, kiedy pociągi do Kartuz nie kursowały ze względu na przebudowę linii 201 i 229).

W 2010 roku wznowiono sezonowy ruch pasażerski na trasie Gdynia Główna – Kartuzy. Połączenie funkcjonowało do 2014 roku. W 2015 połączenie nie mogło funkcjonować ze względu na remont linii nr 201 i 229, a 1 października uruchomiono regularne połączenie Kartuz z Trójmiastem przez linię nr 229[15][16].

25 września 2017 PKP PLK podpisały ze spółką Egis Poland umowę na opracowanie dokumentacji projektowej elektryfikacji linii nr 214[17].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Na całej długości linia jest jednotorowa niezelektryfikowana[8].

Rozgałęzienia[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Schemat Linie i kierunki
Somonino Somonino.PNG 201 Nowa Wieś Wielka, Gdynia Port
Kartuzy 229 Pruszcz Gdański, Łeba
[18][19]

Punkty eksploatacyjne[edytuj | edytuj kod]

Każdy z dworców na linii został wybudowany w innym czasie i innym stylu, żaden z nich nie zachował pierwotnego stylu pruskiego[20]. Budynek dworcowy w Somoninie jest przykładem połączenia dwóch brył starszej pochodzącej z czasów budowy linii, do której został dostawiony budynek w stylu zbliżonym do Bydgoszcz – Gdynia, w którym zostało zbudowane większość dworców w północnej część Magistrali Węglowej[8]. W Lesznie Kartuskim, ze względu na powstanie przystanku w latach 70. oraz niewielkie znacznie, funkcję dworca pełni blaszana buda, podobna do stosowany w przystankach autobusowych[12]. Dworzec w Kartuzach został zbudowany w latach 50., gdyż poprzedni spłonął w czasie wojny[11]. Nowy budynek powstał od podstaw, stąd nie jest nawet podobny do budynku przedwojennego. W listopadzie 2016 r. dokonano jego rozbiórki w celu budowy nowego dworca, nawiązującego formą do historycznego[21].

Rodzaj i nazwa Zdjęcie Liczba
krawędzi
peronowych
Infrastruktura
stacja kolejowa
Somonino
PKP stacja kolejowa Somonino 01.jpg 2 wiata[22]
urządzenia nagłaśniające[22]
przystanek osobowy
Leszno Kartuskie
Leszno Kartuskie.JPG 1
stacja kolejowa
Kartuzy
PKP stacja kolejowa Kartuzy 05.jpg 2 nieczynna lokomotywownia[23],
nieczynna wieża wodna[24]
wiata[25]
urządzenia nagłaśniające[25]
[19] [22][25]

Ruch pociągów[edytuj | edytuj kod]

Pociąg Gdynia – Kartuzy na stacji Somonino

Stały ruch pociągów został zawieszony w 2003. W 2010 nastąpiła reaktywacja pociągów w wakacje letnie. Na linii kursowały do 2013 r. włącznie dwie pary pociągów relacji Gdynia GłównaKartuzy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz maksymalnych prędkości – pociągi pasażerskie. plk-sa.pl, 2015-07-07. [dostęp 2015-08-12].
  2. Wykaz maksymalnych prędkości – pociągi pasażerskie. plk-sa.pl, 2015-07-07. [dostęp 2015-08-12].
  3. Wykaz maksymalnych prędkości – pociągi towarowe. plk-sa.pl, 2015-07-07. [dostęp 2015-08-12].
  4. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 2002, s. 46 i 126. ISBN 83-01-13897-1.
  5. a b Mieczysław Widernik (red.): Dzieje Kartuz. Kartuzy: Gmina Kartuzy, 2001, s. 40.
  6. Filip Karoński, Marcin Przegiętka. O tym pisano w grudniu. „Świat kolei”. 12/2011, s. 6. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  7. Filip Karoński, Marcin Przegiętka. O tym pisano w lutym. „Świat kolei”. 2/2009, s. 6. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  8. a b c Bernard Sobczyk. Kościerzyna – Kartuzy. „Świat kolei”. 1/2002, s. 16-17. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  9. Grzegorz Kotlarz, Henryk Dąbrowski, Edward Wieczorek: Magistrala Węglowa. Rybnik: 2008, s. 7. ISBN 978-83-926946-0-1.
  10. a b Mieczysław Widernik (red.): Dzieje Kartuz. Kartuzy: Gmina Kartuzy, 2001, s. 244.
  11. a b Mieczysław Widernik (red.): Dzieje Kartuz. Kartuzy: Gmina Kartuzy, 2001, s. 246.
  12. a b Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Leszno Kartuskie. bazakolejowa.pl. [dostęp 2011-12-19].
  13. A. Sito. Umowa z PKP. „Świat Kolei”. 5/2001, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  14. Tomasz Sonntag. Koniec Kartuz. „Świat Kolei”. 4/2003, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. .
  15. PKM dojechała do Kartuz. rynek-kolejowy.pl, 2015-10-01. [dostęp 2015-10-01].
  16. Plakat promocyjny - połączenia sezonowe Przewozów Regionalnych w 2014 r.. przewozyregionalne.pl. [dostęp 2016-02-06].
  17. Linia Gdynia – Kościerzyna – Bydgoszcz dwutorowa i zelektryfikowana (pol.). inforail.pl, 2017-09-25. [dostęp 2018-01-08].
  18. Mapy ogólne. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas Linii Kolejowych Polski 2014. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2014. ISBN 978-83-63652-12-8.
  19. a b Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. plk-sa.pl, 2014-06-26. [dostęp 2014-11-03].
  20. Przystanek Leszno Kartuskie został wybudowany w latach 70. XX wieku, stąd nie został wybudowany w stylu pruskim.
  21. Kartuzy. Trwa wyburzanie starego budynku dworca. expresskaszubski.pl, 2016-11-19. [dostęp 2016-11-26].
  22. a b c Wykaz peronów. plk-sa.pl, 2015-07-28. [dostęp 2015-09-14].
  23. Mapy ogólne. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas Linii Kolejowych Polski 2014. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2014, s. A6. ISBN 978-83-63652-12-8.
  24. Wieża ciśnień sprzedana. expresskaszubski.pl, 2008-11-14. [dostęp 2015-03-09].
  25. a b c Pociągi wróciły do Kartuz. inforail.pl, 2015-10-01. [dostęp 2015-10-05].