Linia kolejowa Gdańsk Wrzeszcz – Stara Piła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Linia kolejowa nr 234)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia kolejowa nr 234[1]
Gdańsk Wrzeszcz – Stara Piła
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK[1]
Numer linii 234[1]
Długość Pierwotna: 19,898 km
Obecna: 8,898 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna brak
Prędkość maksymalna 20[2] km/h
Zdjęcie LK234[1]
Zdewastowana nastawnia i tory przy stacji Gdańsk Kokoszki
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa Gdańsk Wrzeszcz – Stara Piłalinia kolejowa ze stacji Gdańsk Wrzeszcz do stacji Stara Piła, w pierwotnym kształcie istnieje obecnie tylko na odcinku Kokoszki – Stara Piła. W pozostałej części została rozebrana, a następnie w 2013–2015 odbudowana (Pomorska Kolej Metropolitalna) jako linia dwutorowa.

Historia linii[edytuj]

28 lipca 1909 parlament pruski uchwalił ustawę o wybudowaniu linii kolejowej z Gdańska Wrzeszcza do Starej Piły, przez Gdańsk Brętowo, Kiełpinek, Kokoszki i Leźno o długości 19,52 km. Poprzez planowany odcinek CzerskBąkStara KiszewaPrzywidz – Stara Piła linia miała być fragmentem magistrali stanowiącej najkrótsze połączenie Gdańska z Berlinem, o długości około 500 km.

Zarośnięty nasyp kolejowy w okolicach alei Grunwaldzkiej. Nie istnieje od 2013, zastąpiony nowym (linia kolejowa nr 248)
Pozostałości wiaduktu nad ul. Słowackiego; zostały zburzone latem 2013[3]

Poprowadzona skrajem wzgórz morenowych linia posiadała charakter trasy podgórskiej, a część wiaduktów uzyskała poszerzone podpory do rozbudowy pod drugi tor. Otwarcie jednotorowej linii nastąpiło w dniu 1 maja 1914 i przez okres I wojny światowej kursowały nią 4 pary pociągów osobowych dziennie. W 1919, w wyniku zawarcia traktatu wersalskiego, Gdańsk z okolicami odłączono od Rzeszy. Przerwano prace, a odcinek pomiędzy Starą Piłą i Bąkiem nie doczekał się realizacji. W 1920, koło stacji Kiełpinek, linia została przecięta granicą gdańsko-polską, co spowodowało zmniejszenie ruchu pociągów do 3 par. W dwudziestoleciu międzywojennym na stacji tej pociągi miały wydłużony postój, a podróżni przechodzili odprawy paszportowe i celne. Jedynie odcinek Czersk – Bąk został w 1928 ukończony i oddany do eksploatacji. Wybudowane nasypy, wiadukty i ślady dużych robót ziemnych w okolicach Starej Kiszewy i Liniewa były widoczne do lata 2013. Linia przetrwała prawie do końca ostatniej wojny. 26 marca 1945 pięciu wiaduktach linii Niemcy ustawili parowozy i wysadzili je w powietrze. Zwalone parowozy i wiadukty na krótko zahamowały ofensywę radziecką, a później, przez wiele powojennych miesięcy, utrudniały komunikację drogową Gdańska z Gdynią i Sopotem.

Jednym z obiektów nie zniszczonych w 1945, a także zachowanych do 2013, był tzw. „Wiadukt Weisera”, zwany także Mostem Weisera (nazwa od książki Pawła Huelle pt.: „Weiser Dawidek”, wydanej w 1987). Obiekt ten został oficjalnie pożegnany 27 kwietnia 2013 (organizator Mikołaj Sobczak[4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15]), a do wydarzenia dołączyła się Pomorska Kolej Metropolitalna na czele z prezesem Krzysztofem Rudzińskim[16] oraz Rada Osiedla Strzyża z przewodniczącym Zarządu Andrzejem Witkiewiczem. 5 czerwca 2013 wiadukt został wyburzony w widowiskowy sposób. Wyburzenie poprzedziła inscenizacja historyczna pt. „Bitwa o Mostek Weisera”, z udziałem trzech czołgów i około 30 żołnierzy. Inscenizację połączoną z wyburzeniem oglądało około 3 tysięcy osób. W wydarzeniu wzięli także udział: Paweł Huelle, który dał symboliczny sygnał do wyburzenia, wraz ze swoimi przyjaciółmi (pierwowzorami bohaterów) oraz marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk[17][18][19]. Zgodnie z zapowiedziami Pomorskiej Kolei Metropolitalnej, na miejscu wyburzonego wiaduktu powstał nowy obiekt, dosyć podobny ale dostosowany do linii dwutorowej pod sobą i jej ewentualnej elektryfikacji[20][21][22][23][24].

Odcinek od Kokoszek do Starej Piły jest jeszcze sporadycznie wykorzystywany dla ruchu towarowego. Ruch pasażerski na niezniszczonej części linii został wstrzymany w 1973.

Charakterystyczny zalesiony nasyp kolejowy linii i pozostałości zwalonych wiaduktów wpisały się w krajobraz tej części Gdańska (np. Wiadukt Weisera). Elementy trasy linii wykorzystywane były do maja 2013 jako ścieżka spacerowo–rowerowa, w obrębie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.

Linia została opisana w książce Henryka Jursza pt.: „Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby”[25].

W latach 2013 – 2015 na odcinku Gdańsk WrzeszczGdańsk Kiełpinek linia została odbudowana – tym razem jako dwutorowa – i połączona nowym odcinkiem biegnącym przez im. Lecha Wałęsy ze stacją Gdańsk Osowa. Zrealizowana inwestycja nosi nazwę Pomorskiej Kolei Metropolitalnej.

Po wybudowaniu PKM, starotorze jest wyraźnie widoczne tylko od miejsca, gdzie linia nr 248 przebiega pod Obwodnicą Trójmiasta (najbliższym przystankiem jest Gdańsk Kiełpinek) i skręca w stronę przystanku Gdańsk Matarnia. Ciągnie się do ulicy Nowatorów, pod którą przebiega prostopadle w dzielnicy Kokoszki. Dalej linia już istnieje.

Przypisy

  1. a b Tylko odcinek Gdańsk Kokoszki – Stara Piła
  2. Wykazy prędkości na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK: pociągi pasażerskie, autobusy szynowe, pociągi towarowe
  3. Zobacz co się dzieje na tasie PKM. trojmiasto.wyborcza.pl, 2013-04-22. [dostęp 2016-02-24].
  4. Gosia Kowalska: Most Weisera Dawidka - ostatnie pożegnanie. ibedeker.pl, 2013-04-22. [dostęp 2016-02-24].
  5. Kamil Zwięgeła: Pożegnaliśmy most Weisera Dawidka. ibedeker.pl, 2013-04-28. [dostęp 2013-04-28].
  6. Tomasz Strug: Tłumy żegnały Most Weisera. staraoliwa.pl, 2013-04-28. [dostęp 2016-10-05].
  7. Adam Budziarek: Pożegnanie Mostu Weisera Dawidka. abfotka.pl, 2013-04-25. [dostęp 2013-04-25].
  8. Bartosz Cicharski: Pożegnanie z Mostkiem Weisera. gdanskzdolu.pl/, 2013-04-28. [dostęp 2013-04-28].
  9. Henryk Jursz: Oficjalnie pożegnali most Weisera. draftcloud.jursz.pl/, 2013-04-29. [dostęp 2013-04-29].
  10. Romuald Szymański: Stuletni Most Weisera Dawidka w Gdańsku przeszedł do historii fotorelacja. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-06-11. [dostęp 2013-06-11].
  11. Tłumy na pożegnaniu Mostku Wieserka oraz niespodzianki od PKM. pkm-sa.pl, 2013-04-29. [dostęp 2013-04-29].
  12. Ewa Kowalska: Mikołaj Sobczak. Moje związki ze Strzyżą. ibedeker.pl, 2017-04-14. [dostęp 2017-04-17].
  13. Pożegnanie Mostu Weisera 27 kwietnia 2013 roku. picasaweb.google.com, 2013-04-28. [dostęp 2016-01-12].
  14. Pożegnanie Mostu Weisera 27 kwietnia 2013 roku, fot. Wiesław Raczyński. picasaweb.google.com, 2013-09-24. [dostęp 2016-03-21].
  15. Pożegnanie mostku Weisera - 27.04.2013 r.. facebook.com/PomorskaKolejMetropolitalna, 2013-04-27. [dostęp 2016-03-12].
  16. Symboliczne pożegnanie mostu nazwanego imieniem Weisera Dawidka. gdansk.tvp.pl, 2013-04-28. [dostęp 2013-04-28].
  17. Mostek Weiserka zburzony po widowiskowej bitwie. pkm-sa.pl, 2013-06-06. [dostęp 2013-06-06].
  18. Huczne pożegnanie Mostu Weisera Dawidka. gdansk.tvp.pl, 2013-06-06. [dostęp 2013-06-06].
  19. Romuald Szymański: Stuletni Most Weisera Dawidka w Gdańsku przeszedł do historii fotorelacja. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-06-11. [dostęp 2013-06-11].
  20. Tłumy na pożegnaniu Mostku Wieserka oraz niespodzianki od PKM. pkm-sa.pl, 2013-04-29. [dostęp 2013-04-29].
  21. Mostek Weiserka zburzony po widowiskowej bitwie. pkm-sa.pl, 2013-006-06. [dostęp 2013-06-06].
  22. Maciej Naskręt: Rozpoczynają się przygotowania do wyburzenia Mostu Weisera. trójmiasto.pl, 2013-05-28. [dostęp 2013-07-01].
  23. 5 czerwca ostatnim dniem Mostu Weisera.. trojmiasto.pl, 2013-06-05. [dostęp 2013-08-18].
  24. nowy Most Weisera 19 stycznia 2014 roku. youtube.com, 2014-01-19. [dostęp 2014-01-19].
  25. Premiera książki Henryka Jursza „Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby”. pkm-sa.pl, 2013-06-26. [dostęp 2013-06-26].

Linki zewnętrzne[edytuj]