Linia kolejowa nr 281

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia kolejowa nr 281
Oleśnica – Chojnice
Mapa przebiegu linii kolejowej 281
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 281
Tabela SRJP 321
Długość 310,04 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna 3000 V DC na odcinku Oleśnica – Gniezno
Prędkość maksymalna 120 km/h
Zdjęcie LK281
Linia kolejowa nr 18 oraz linia kolejowa nr 281 w Nakle nad Notecią
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 281 – częściowo zelektryfikowana linia kolejowa łącząca Oleśnicę z Chojnicami przez Milicz, Krotoszyn, Jarocin, Wrześnię, Gniezno, Janowiec Wielkopolski, Nakło n.Notecią i Więcbork. Linia kolejowa znaczenia państwowego na odcinku Oleśnica - Milicz[1].

Położona w granicach czterech województw: pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego oraz na obszarze Oddziałów Regionalnych PKP PLK w Gdańsku i Poznaniu. Linia na całej długości wyposażona jest w elektromagnesy SHP.

Obecnie na odcinku z Jarocina do Chojnic ruch pasażerski został wstrzymany, jednak w ostatnim czasie rozważane jest wznowienie ruchu pociągów na odcinkach: JarocinGniezno – dla potrzeb pracowników budowanej fabryki Volkswagena pod Wrześnią oraz GnieznoNakło jako jeden z wariantów połączenia kolejowego z Bydgoszczy do Kcyni. Ponowna reaktywacja połączeń Gniezno – Września – Jarocin miała miejsce od 13 maja 2013 do 28 czerwca 2013. Uruchomiono 2 pary pociągów REGIO kursujących w dni robocze[2]. Na przełomie 2015 i 2016 wykonano prace budowlane w Orzechowie - budowa mostu nad Wartą wraz z infrastrukturą towarzyszącą[3], remont toru nr 1 na odcinku Orzechowo - Żerków oraz podłączenie bocznicy do fabryki Volkswagen w Białężycach wraz z remontem toru nr 2 na szlaku Miłosław - Września wraz z wydłużeniem głowicy stacyjnej[4], natomiast na przełomie 2016 i 2017 rozpoczął się jest remont odcinka Grabowno Wielkie - Zduny[5]. Na przełomie 2017-2018 roku planowane były lub wykonywane są remonty odcinków Orzechowo - Książno i Książno - Chwalibogowo[6][7], z czego wykonano remont odcinka Książno - Chwalibogowo w torze nr 1, natomiast na odcinku Orzechowo - Miłosław remont odbędzie się w późniejszym terminie[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przystanek kolejowy w Marzeninie
Mijanka pociągów Regio – odcinek Września – Jarocin
Dawna stacja a obecnie przystanek w Golinie

Powstanie trasy z Oleśnicy do Gniezna nastąpiło dzięki właścicielom ziemskim ze Śląska i południowej Wielkopolski. Obserwując prace w 1868 roku nad przygotowaniami do budowy linii z Poznania do Torunia oraz Bydgoszczy postanowili o budowie szlaku zmierzającego do Gniezna. Nowa linia miała połączyć Oleśnicę z Gnieznem przez Milicz, Cieszków, Zduny, Krotoszyn, Koźmin Wielkopolski, Nowe Miasto nad Wartą i Wrześnię. Planowany szlak połączyłby Kolej Prawego Brzegu Odry (wiodącą z Wrocławia przez Oleśnicę do Tarnowskich Gór) z trasą Poznań – Toruń. Nowa linia znacząco skróciłaby czas transportu węgla z GOP-u do portów bałtyckich. Zawiązało się konsorcjum na rzecz budowy linii, w którego skład wchodzili książę Thurn und Taxis z Krotoszyna, urzędujący nadprezydent prowincji śląskiej, hrabia Otto zu Stolberg-Wernigerode oraz wolny pan stanowy Wielki Komorzy Dziedziczny Księstwa Śląskiego hrabia August von Maltzan z Milicza. W tym samym czasie powstał komitet budowy linii kolejowej z Poznania przez Nowe Miasto nad Wartą i Pleszew do granicy państwa w kierunku na Kalisz (zabór rosyjski). W kwietniu 1868 roku Minister Handlu, Przemysłu i Robót Publicznych wydał pozwolenie na podjęcie wstępnych prac studyjnych na tym szlaku, a konsorcjum udzieliło zgody na prowadzenie analogicznych robót jedynie na trasie z Oleśnicy do Nowego Miasta nad Wartą. Dzięki zabiegom członków konsorcjum udało się uzyskać zgodę na prace na pozostałym odcinku z Nowego Miasta nad Wartą do Gniezna. Prace przygotowawcze na tym odcinku wykonano w latach 1870-1871, a informacje przedłożono do zatwierdzenia w Ministerstwie Handlu, Przemysłu i Robót Publicznych. 17 czerwca 1872 roku król pruski Wilhelm I podpisał Towarzystwu Kolei Oleśnicko-Gnieźnieńskiej akt koncesyjny na budowę i późniejszą eksploatację linii Oleśnica – Gniezno. Dokument zakładał, że linia musi zostać ukończona i uruchomiona w ciągu trzech lat od dnia udzielenia koncesji. Budowę trasy powierzono 16 kwietnia Przedsiębiorstwu Budowy Kolei F. Plessner i Sp. Spółka Komandytowa. 16 maja i 2 września 1872 roku zatwierdzono statut ukonstytuowanego oficjalnie Towarzystwa Kolei Oleśnicko-Gnieźnieńskiej.

Prace rozpoczęły się wiosną 1873 roku, w okresie kryzysu gospodarczego w Rzeszy Niemieckiej. Już w 1874 roku zabrakło funduszy na wykonanie prac, co groziło wstrzymaniem budowy linii. 30 czerwca dyrekcja kolei przejęła od firmy Plessnera dalsze prowadzenie budowy, aż do jej ukończenia na rachunek firmy Plessnera. Brak środków finansowych zażegnano poprzez sprzedaż akcji uprzywilejowanych przez nowe instytucje finansowe, na czele których stanęło Berlińskie Towarzystwo Handlowe. Dzięki tym działaniom udało się doprowadzić inwestycję do końca. 26 czerwca 1875 roku nastąpił odbiór linii na odcinku Oleśnica – Krotoszyn, a 30 czerwca 1875 roku rozpoczęto eksploatację całego szlaku. 4 lipca urządzono oficjalne otwarcie linii. Linia była jednotorowa, jej długość wynosiła 161,75 km. Budowa linii trwała 2 lata i kwartał. Trudności finansowe spowodowały, że niektóre instalacje czy obiekty nie były ukończone lub miały charakter tymczasowy. Koszty budowy oszacowano na 20,90 mln marek. Uruchomione połączenie umożliwiło lepsze skomunikowania terenów przygranicznych Królestwa Polskiego ze Szczecinem i Hamburgiem oraz prowincji poznańskiej ze śląską. Stacja w Oleśnicy ułatwiała szybsze połączenie Górnego Śląska z Bydgoszczą i Toruniem.

Na szlaku kolei znalazło się 14 stacji oraz przystanków, na których ustawiono 13 budynków dworcowych, w tym 2 – w Jarocinie i Gnieźnie – prowizoryczne. Na potrzeby linii wzniesiono 14 magazynów towarowych, 5 lokomotywowni z 24 stanowiskami dla lokomotyw, 32 domy dróżników i wartowników. Tabor kolei pod koniec 1875 roku liczył 25 parowozów, 48 wagonów osobowych i 456 towarowych. W Oleśnicy zlokalizowano warsztaty naprawcze.

Już w czasie budowy linii planowano przedłużyć ją z Gniezna do Nakła (stacja Ostbahn). Kolej przeszła w zarząd pruskich kolei państwowych w 1884 roku w efekcie procesu nacjonalizacji różnych spółek kolejowych. Podporządkowanie kolei państwu oznaczało okres rozwoju połączonego wraz z modernizacją. Przed nacjonalizacją towarzystw (Kolej Poznańsko-Toruńsko-Bydgoska oraz Kolej Oleśnicko-Gnieźnieńska), 21 maja 1883 roku pruski Landtag na mocy tzw. ustawy o kolejach drugorzędnych (Sekundarbahn-Gesetz) na 1883 rok zatwierdził budowę linii bocznej z Gniezna do Nakła. Przyznane środki wynosiły 4,88 mln marek niemieckich. Planowano dalej połączyć Nakło z Chojnicami, dzięki czemu uzyskano by dostęp do tranzytowej trasy Królewskiej Kolei Wschodniej. Powstanie nowej trasy wiązało się z modernizacją gnieźnieńskiej stacji przez budowę nowych torów, powiększenie lokomotywowni, modernizację wież ciśnień i systemu wodociągów. Linię Gniezno – Nakło o długości 73,2 km oddano do użytku 1 listopada 1887 roku. 8 kwietnia 1889 Landtag uchwalił w ustawie o kolejach drugorzędnych budowę kolei z Nakła do Chojnic. Liczący 75 km odcinek z Nakła do Chojnic otwarto 1 października 1894 roku. Przeciążenie wieloma prowadzonymi inwestycjami Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy spowodowało opóźnienia w budowie tej trasy. W drugiej połowie 1906 roku przystąpiono do przebudowy linii z Gniezna do Jarocina na dwutorową.

Elektryfikację odcinka Gniezno – Jarocin przeprowadzono w latach 1974-1975.

Ruch na trasie Chojnice - Nakło nad Notecią - Gniezno został zamknięty 24 czerwca 2000[9]. 16 kwietnia 2011 tą trasę przejechał pociąg specjalny relacji Chojnice - Więcbork - Nakło - Kcynia - Damasławek - Janowiec Wlkp. - Gniezno z lokomotywą SU45 i historycznymi wagonami Bhp. Kilka lat później, 28 maja 2016 miał miejsce kolejny przejazd z Chojnic do Kcyni z lokomotywą SU42[10][11].

Remont[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na stan techniczny konieczne było wprowadzenie licznych ograniczeń prędkości. 20 stycznia 2017 zlecono ZRK DOM Poznań remont toru nr 2 na odcinku Września - Gniezno[12][13], natomiast w latach 2016-2017 zlecono spółce Dolkom prace na odcinku Dąbrowa Oleśnicka – Grabowno Wielkie, co skutkowało odwołaniem ograniczeń prędkości[14] 4 sierpnia 2017 PKP PLK podpisały umowę z przedsiębiorstwem Torpol na modernizację odcinka Grabowno WielkieZduny. Umowa obejmuje między innymi odtworzenie stacji Bukowice Trzebnickie[15].

18 lipca 2017 PKP PLK podpisały z konsorcjum Alusta Poznań – Dolkom Wrocław umowę na remont linii na odcinku WrześniaGniezno[16]. 3 października PKP PLK wybrały konsorcjum KB Plus, Domost Małkinia i Settler Poznań umowę na remont toru nr 1 na odcinku OrzechowoMiłosławKsiążno[17]. W wyniku tych prac przywrócona zostanie prędkość 100-120 km/h dla pociągów pasażerskich i 60-80 km/h dla pociągów towarowych[18]. 9 listopada 2017 podpisano umowę z firmą ZRK DOM z Poznania na remont toru nr 1 na odcinku Książno - Chwalibogowo. W wyniku tych prac prędkość zostanie podniesiona do 80 km/h dla pociągów pasażerskich i 60 km/h dla pociągów towarowych[19]. 07 maja 2018 roku ogłoszono ponowny przetarg na remont toru kolejowego nr 1, na odcinku Orzechowo - Miłosław. Wymieniona zostanie nawierzchnia, zdemontowane zostaną istniejące skrzyżowania torów, wymianie ulegną urządzenia sieci trakcyjnej i rozjazdy. W wyniku prac prędkość zostanie podniesiona do 120 km/h[20]

Opis[edytuj | edytuj kod]

  • Kategoria linii: pierwszorzędna na odcinku Oleśnica – Gniezno, drugorzędna na odcinku Gniezno – Chojnice
  • Klasa linii: C3, na odcinku 2,569 – 18,075 D3
  • Liczba torów[21]:
    • jednotorowa na odcinkach:
      • -0,355 – 4,026
      • 18,084 – 94,350
      • 161,064 – 311,015
    • dwutorowa na odcinkach:
      • 4,026 – 18,084
      • 94,350 – 161,064
  • Sposób wykorzystania: czynna, częściowo wstrzymany ruch pasażerski
  • Elektryfikacja: częściowo zelektryfikowana (Oleśnica – Gniezno 160.056 km)
  • Szerokość toru: normalnotorowa
  • Przeznaczenie linii: pasażersko-towarowa
Wykaz maksymalnych prędkości[22]
(km/h)
odcinek linii pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
km pocz. km końcowy Tor 1
–0,355 3,800 60 60 60
3,800 7,970 120 120 60
7,970 8,370 100 100 60
8,370 16,976 120 120 60
16,976 18,075 120 120 100
18,075 40,908 120 120 100
40,908 42,050 40 40 40
42,050 53,000 80 80 40
53,000 54,900 80 80 60
54,900 56,920 80 80 50
56,920 60,850 100 100 50
60,850 63,660 80 80 50
63,660 63,890 40 40 40
63,890 64,500 60 60 50
64,500 88,800 60 60 50
88,800 92,175 80 80 50
92,175 92,592 80 80 80
92,592 95,330 90 90 80
95,330 99,900 120 120 80
99,900 111,984 120 120 80
111,984 127,000 50 50 50
127,000 129,800 120 120 80
129,800 136,600 60 60 60
136,600 139,800 120 120 80
139,800 159,600 120 120 80
159,600 160,990 60 60 60
160,990 165,271 40 40 40
165,271 212,319 40 40 40
212,319 236,040 20 20 20
236,319 242,250 20 20 20
242,250 257,000 20 20 20
257,000 264,050 20 20 20
264,050 269,370 20 20 20
269,370 276,400 20 20 20
276,400 283,000 20 20 20
283,000 288,800 20 20 20
288,800 293,950 20 20 20
293,950 297,900 20 20 20
297,900 311,015 60 60 60
km pocz. km końcowy Tor 2
4,026 18,075 120 120 80
94,350 94,779 50 50 50
94,779 97,175 80 80 50
97,175 106,240 80 80 50
106,240 110,250 100 100 80
110,250 127,000 80 80 50
127,000 136,600 60 60 60
136,600 139,800 100 100 80
139,800 159,640 100 100 80
159,640 160,990 60 60 60
160,990 161,064 40 40 40

Czas jazdy[edytuj | edytuj kod]

Składy pasażerskie kursują tylko na odcinku KrotoszynJarocin - cztery pary pociągów Poznań - Krotoszyn - Poznań[23]. Od 10 grudnia 2017 nastąpiła zmiana przewoźnika ze spółki PolRegio na Koleje Wielkopolskie[24]

Rozkład jazdy 2016/2017

Stacja Odjazd Czas postoju Czas podróży
Jarocin 15:12 0,5 min. -
Krotoszyn 15:55 - 0 h 43 minuty

Rozkład jazdy 2017/2018

Stacja Odjazd Czas postoju Czas podróży
Jarocin 15:36 6 min. -
Krotoszyn 16:17 - 0 h 41 minut

Kursowanie sezonowego pociągu pospiesznego 65503 z Jeleniej Góry / Kudowy-Zdroju do Gdyni Głównej zawieszono od 13 grudnia 2009 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia - Dziennik Ustaw, dziennikustaw.gov.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
  2. Na podstawie Liniowego Rozkładu Jazdy Pociągów dla linii 321 wydanego przez Przewozy Regionalne (rozkład od 9.06. do 01.09.13 r.).
  3. http://www.rynek-kolejowy.pl/60253/modernizacja_mostu_nad_warta_poprawi_warunki_przewozu_towarow.htm
  4. Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  5. Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  6. Jest wykonawca prac na linii 281 za 33 miliony złotych - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  7. Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-12-03] (ang.).
  8. https://zamowienia.plk-sa.pl/servlet/HomeServlet?MP_module=main&MP_action=additionalPublishedFiles&demandIdentity=243444&noticeIdentity=11109&expired=0
  9. Kurier Nakielski - serwis informacyjny - Aktualności -, www.kurier-nakielski.pl [dostęp 2017-05-06] (pol.).
  10. W sobotę przez Kcynię pojedzie pociąg specjalny z okazji Dnia Dziecka. – Kcynia info - serwis informacyjny, „Kcynia info - serwis informacyjny”, 27 maja 2016 [dostęp 2017-05-06] (pol.).
  11. Maja Stankiewicz, Pociąg na trasie Mrocza-Nakło-Kcynia. Już w sobotę!, „pomorska.pl” [dostęp 2017-05-06] (pol.).
  12. Z Wrześni do Gniezna 120 km/h - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  13. ZRK DOM rozpoczęło pracę na linii 281 [zdjęcia] - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  14. PLK zleca prace na linii 281 własnej spółce - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  15. Torpol z umową na odcinek Grabowno Wielkie – Zduny linii 281 - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP,..., www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  16. Wrócą pociągi na trasę Jarocin - Września – Gniezno. 2017-07-18. [dostęp 2017-08-24].
  17. Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  18. Jest wykonawca prac na linii 281 za 33 miliony złotych - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  19. Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-12-03] (ang.).
  20. https://zamowienia.plk-sa.pl/servlet/HomeServlet?MP_module=main&MP_action=additionalPublishedFiles&demandIdentity=243444&noticeIdentity=11109&expired=0
  21. http://www.plk-sa.pl/oferta-linki/regulamin-20082009.html (Odległości podano w kilometrach).
  22. Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rj 2017/2018(w. 1.1)https://www.plk-sa.pl/dla-klientow-i-kontrahentow/warunki-udostepniania-infrastruktury-i-regulaminy/regulamin-sieci/regulamin-20172018/
  23. https://www.przewozyregionalne.pl/sites/default/files/pliki/19584/321-11-12-2016.pdf
  24. Co przyniesie 10 grudnia?!?!?! - Koleje Wielkopolskie, koleje-wielkopolskie.com.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Linia Oleśnica - Chojnice w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
  • SRJP 2008/09, 2009/10 oraz 2010/11 wydane przez Przewozy Regionalne sp. z o.o.
  • Urbaniak Miron, Zabytkowa stacja kolejowa Gniezno. Od Kolei Górnośląskiej do programu „Otto”, Łódź 2010, Księży Młyn Dom Wydawniczy
  • LRJP dla linii 320a i 321 wydany przez Wielkopolski Zakład Przewozów Regionalnych, ważny od 09.06.13 r. do 01.09.13 r.