Linia kolejowa nr 38
| Białystok – Głomno | |
| Dane podstawowe | |
| Zarządca | |
|---|---|
| Numer linii |
38 |
| Tabela SRJP |
510, 535 |
| Długość |
241,534[1] km |
| Rozstaw szyn |
1435 mm |
| Sieć trakcyjna |
3000 V DC (Białystok – Korsze) |
| Prędkość maksymalna |
160[2] km/h |
| Historia | |
| Rok otwarcia |
1866 (Bartoszyce – Głomno) |
| Rok elektryfikacji |
1990 (Białystok – Ełk) |
Linia kolejowa nr 38 Białystok – Głomno – normalnotorowa, w większości jednotorowa i w większości zelektryfikowana linia kolejowa w północno-wschodniej Polsce łącząca stację Białystok ze stacją Głomno. Na odcinku do km 226,630 jest linią znaczenia państwowego[1][3].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwszy fragment linii, z Królewca do Bartoszyc, otwarto 24 września 1866 roku, odcinek Bartoszyce – Kętrzyn oddano do użytku 10 listopada 1867 roku, a 8 grudnia 1868 roku otwarty został odcinek Ełk – Kętrzyn. 1 listopada 1871 roku otwarto odcinek z Ełku do Prostek. W 1873 roku po stronie Imperium Rosyjskiego oddano do użytku odcinek Białystok – Grajewo, a 15 września tego samego roku otwarty został odcinek Grajewo – Prostki, gdzie tor normalny przebiegał równolegle do toru rosyjskiego[4]. Odcinek Korsze – Ełk przebudowano na dwutorowy w 1894 roku, natomiast fragmenty między Królewcem a Korszami oraz między Ełkiem a Prostkami w 1905 roku. Po I wojnie światowej dawna rosyjska część linii trafiła do Polski, w związku z czym tor rosyjski przebudowano na normalny. W 1945 roku drugi tor na odcinku Korsze – Prostki został zdemontowany przez ZSRR jako łup wojenny. Na początku grudnia 1990 roku zelektryfikowano odcinek Białystok – Ełk[4].
Nazwy stacji na odcinku Prostki – Bagrationowsk przed 1945:
- Prostken → Prostki
- Lipinsken → Lipińskie Małe
- Sybba Ost → Ełk Szyba Wschód
- Lyck → Ełk
- Woszellen → Woszczele
- Jucha → Stare Juchy
- Widminnen → Wydminy
- Schedlisken → Siedliska
- Lötzen → Giżycko
- Boyen → Wilkasy Niegocin
- Klein Stürlack → Sterławki Małe
- Groß Stürlack → Sterławki Wielkie
- Mertenheim (Ostpreußen) → Martiany
- Rastenburg → Kętrzyn
- Neumühl (Ostpreußen) → Nowy Młyn
- Tolksdorf → Tołkiny
- Korschen → Korsze
- Wormen → Studzieniec
- Wöterkeim → Wiatrowiec Warmiński
- Bartenstein → Bartoszyce
- Glommen → Głomno
- Preußisch Eylau → Bagrationowsk
Pierwotnie linia łączyła stację Białystok z przygraniczną stacją Głomno. Od początku XXI wieku ruch pasażerski odbywa się na trasie Białystok – Korsze, a ruch towarowy na odcinku Białystok – Bartoszyce. Od 2001 roku, ze względu na nieczynne kolejowe przejście graniczne Głomno-Bagrationowsk oraz zły stan techniczny torów, linia jest zamknięta dla ruchu na odcinku Bartoszyce – Głomno. W nocy z 1 na 2 stycznia 2016 w miejscowości Wężówka doszło do wykolejenia 8 wagonów pociągu towarowego przewożącego żywice mocznikowe i formaldehyd[5], w wyniku czego linia była zablokowana do 4 stycznia[6].
W lipcu 2020 roku ogłoszono przetarg na realizację pierwszego etapu prac budowlanych związanych z modernizacją i elektryfikacją linii na odcinku Ełk–Giżycko[7]. Do przetargu wpłynęło jedenaście ofert[8], z których to rok później wybrano do realizacji ofertę Torpolu o wartości 681,3 mln zł jako najkorzystniejszą[9], jednak wkrótce ofertę tę unieważniono, a do realizacji prac wybrano hiszpańsko-chińskie konsorcjum Aldesa Construcciones Polska, Aldesa Construcciones, Coalvi oraz China Civil Engineering Construction Corporation, z którymi umowa została podpisana 7 grudnia 2021 roku[10].
Prace rozpoczęto 13 marca 2022 roku, co wymusiło konieczność wprowadzenia zastępczej komunikacji autobusowej dla pociągów regionalnych oraz skrócenia połączeń pociągów dalekobieżnych Mamry i Niegocin przewoźnika PKP Intercity do stacji w Giżycku[11]. 4 maja 2023 roku, w związku rozpoczęciem przebudowy układu torowego stacji kolejowej w Giżycku, wprowadzono zastępczą komunikację autobusową na odcinku Giżycko – Sterławki Wielkie[12].
4 maja 2022 roku PKP PLK ogłosiły przetarg na modernizację i elektryfikację odcinka Giżycko – Korsze[13], na realizację której 2 października 2023 roku podpisano umowę ze spółką Torpol. Koszt inwestycji wynosi 876 mln zł[14].
Po zakończeniu robót 18 czerwca 2025 roku przywrócono ruch pociągów na odcinku Ełk – Giżycko[15], a 3 września tego samego roku uruchomiono sieć trakcyjną umożliwiając dojazd pociągów trakcji elektrycznej[16]. 1 kwietnia 2026 roku uruchomiono sieć trakcyjną na odcinku Giżycko – Korsze, kończąc tym samym proces elektryfikacji Ełk – Korsze[17].
| Tor 1 | ||||
|---|---|---|---|---|
| odcinek linii | pociągi pasażerskie |
SZT i wagony silnikowe | pociągi towarowe | |
| km pocz. | km końcowy | |||
| -0,245 | 84,900 | 100 | 80 | |
| 84,900 | 100,752 | 120 | 100 | |
| 100,752 | 103,994 | 100 | 100 | |
| 103,994 | 104,046 | 120 | 120 | |
| 104,046 | 104,392 | 120 | 110 | |
| 104,392 | 118,765 | 160 | 120 | |
| 118,765 | 120,608 | 120 | 110 | |
| 120,608 | 150,319 | 160 | 120 | |
| 150,319 | 150,783 | 140 | 120 | |
| 150,783 | 151,624 | 120 | 120 | |
| 151,624 | 151,752 | 110 | 110 | |
| 151,752 | 152,740 | 110 | 100 | |
| 152,740 | 154,787 | 140 | 120 | |
| 154,787 | 159,986 | 160 | 120 | |
| 159,986 | 160,723 | 150 | 120 | |
| 160,723 | 178,700 | 160 | 120 | |
| 178,700 | 181,000 | 120 | 100 | |
| 181,000 | 181,776 | 150 | 120 | |
| 181,776 | 201,250 | 160 | 120 | |
| 201,250 | 202,382 | 80 | 80 | |
| 202,382 | 226,630 | 50 | 50 | |
| 226,630 | 241,289 | 0 | 0 | |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Id-12 (D29) Wykaz linii. plk-sa.pl, 2026-02-06. [dostęp 2026-04-27]. (pol.).
- 1 2 Wykaz maksymalnych prędkości. plk-sa.pl, 2026-04-23. [dostęp 2026-04-27]. (pol.).
- ↑ Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. plk-sa.pl, 2026-04-23. [dostęp 2026-04-27]. (pol.).
- 1 2 Linia kolejowa 38 (PL) • Białystok - Głomno gr. p. [PL/RU] / Atlas Kolejowy Polski, Czech, Słowacji i Podkarpackiej Rusi [online], atlaskolejowy.net [dostęp 2024-04-24].
- ↑ Zablokowana trasa kolejowa na Mazurach. Wykoleił się pociąg towarowy.
- ↑ Trasa Ełk – Giżycko odblokowana.
- ↑ TenderServices [online], przetargi.info [dostęp 2024-04-24] (ang.).
- ↑ https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/az-11-ofert-na-prace-na-linii-elk--korsze-98299.html
- ↑ Oferta Torpolu za 681,3 mln zł na linię kol. nr 38 uznana za najkorzystniejszą – Inwestycje.pl [online], inwestycje.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
- ↑ PLK z umową na modernizację linii Ełk - Korsze. Zwycięża hiszpańsko-chińskie konsorcjum - Rynek Kolejowy [online], rynek-kolejowy.pl [dostęp 2024-04-24].
- ↑ https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/komunikacja-zastepcza-miedzy-elkiem-a-gizyckiem-ruszyla-elektryfikacja-107154.html
- ↑ Giżycko.pl - PKP | Zastępcza komunikacja autobusowa na odcinku Sterławki Wielkie – Ełk [online], gizycko.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
- ↑ 237785-2022 - Competition - TED [online], europa.eu [dostęp 2024-04-24] (ang.).
- ↑ TORPOL S.A.: Zawarcie z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. umowy na roboty budowlane (2023-10-02 11:32) [online], FXMAG.
- ↑ Wraca popularne połączenie kolejowe na Mazurach. Pociągi pojadą z Ełku do Giżycka [online], Olsztyn Eska, 17 czerwca 2025 [dostęp 2025-09-05] (pol.).
- ↑ Pociągi na trasie Ełk-Giżycko korzystają z nowej sieci trakcyjnej [online], WNP, 4 września 2025 [dostęp 2025-09-05] (pol.).
- ↑ Kasper Fiszer, Szybciej z Białegostoku do Trójmiasta. Efekt elektryfikacji [online], Rynek Kolejowy, 30 marca 2026 [dostęp 2026-04-07].