Linia równowagi bilansowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Linia równowagi bilansowej

Linia równowagi bilansowej (ang. EL - equilibrium line) - jest linia oddzielająca obszar akumulacji lodowca od jego obszaru ablacji. Innymi słowy jest to linia łącząca punkty o zerowym bilansie masy lodowca. Dla typowych alpejskich lodowców EL dzieli lodowiec w stosunku 2:1, gdzie dwukrotnie większą powierzchnię zajmuje obszar akumulacji lodowca w stosunku do jego obszaru ablacji[potrzebne źródło]. Zasada ta nie obowiązuje lodowców zasilanych głównie lawinami (takie jak np lodowce himalajskie i turkiestańskie), pokrytych gruzem lub występujących w strefach klimatu polarnego (lodowce zimne)

Podobny termin - wysokość linii równowagi bilansowej (ang. ELA - equilibrium line altitude) wskazuje na średnią wysokość na jakiej znajduje się EL danego lodowca[potrzebne źródło]. W rzeczywistości EL prawie nigdy nie jest linią poziomą, gdyż na jej przebieg wpływają warunki topoklimatyczne lodowca i jego obszaru zasilania[potrzebne źródło].

W klimacie umiarkowanym ELA jest przeważnie równa granicy wieloletniego śniegu (ang. snow line)[potrzebne źródło]. W przeciwieństwie do granicy wieloletniego śniegu, ELA jest wartością charakteryzującą konkretny lodowiec, a nie obszar. SL obliczana jest ze średniej wartości ELA wielu lodowców z danego obszaru.

Wysokość linii równowagi bilansowej lodowców zależy od:

  • warunków klimatycznych
    • średniej rocznej temperatury - największy wpływ jednak ma temperatura lata (sezonu ablacyjnego), która decyduje o tempie ablacji.
    • opadów - ważny jest tutaj sezonowy rozkład opadów, który determinuje ich postać (deszcz vs opady postaci stałej)
    • zachmurzenia - duże zachmurzenie podczas sezonu ablacyjnego może także dodatnio wpływać na bilans masy lodowca
  • warunków topoklimatyczych
    • ekspozycja ze względu na nasłonecznienie: zarówno lodowców jak i ich obszarów zasilania (ścian skalnych powyżej lodowców). ELA lodowców w strefie średnich szerokości geograficznych na półkuli północnej znajduje się najniżej po stronie północnej masywów górskich.
    • ekspozycja ze względu na dominujący kierunek wiatru lub na kierunek z którego - nawiewanie śniegu przez granie z innych obszarów. W obszarze klimatu umiarkowanego na półkuli północnej ELA znajduje się przeważnie niżej po wschodnich stronach masywów ze względu na przewiewanie śniegu z zachodnich zboczy na wschodnie (dryf wiatrów zachodnich).

Rekonstrukcje ELA paleolodowców ma zastosowanie w alpejskiej geomorfologii glacjalnej oraz stratygrafii osadów glacjalnych. Głównie na podstawie wyniku rekonstrukcji przebiegu ELA nieistniejących już lodowców przypisuje się poszczególne systemy moren do późnoglacjalnych stadiów awansów lodowców w Alpach oraz innych górach typu alpejskiego.

Metody rekonstrukcji ELA[edytuj | edytuj kod]