Lips

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lips
Λίψ
bóg wiatru południowo-zachodniego
Występowanie mitologia grecka
Atrybuty skrzydła u ramion
Teren kultu starożytna Grecja
Rodzina
Ojciec Astrajos
Matka Eos
Rodzeństwo Apeliotes,
Boreasz,
Euros,
Notos,
Zefir,
Kajkias,
Skiron,
Fosforos (Hesperos)

Lips (gr. Λίψ Líps ‘nadchodzący z Libii’, łac. Africus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie wiatru południowo-zachodniego[a][1][2].

Uosabiał ciepły, suchy wiatr, pokrywający niebo lekkimi chmurami, wiejący z południowego zachodu. Przypuszczalnie uchodził za syna tytana Astrajosa i tytanidy Eos oraz za brata Boreasza, Eurosa, Notosa, Zefira, Apeliotesa, Kajkiasa, Skirona (personifikacji wiatrów), Fosforosa (Hesperosa; personifikacji planety Wenus)[b], niektórych gwiazd (personifikacji gwiazd)[c][3].

W sztuce przedstawiany jest jako młody mężczyzna z wielkimi skrzydłami u ramion, z rufą.

Wyobrażenie o bogu przejawia się w rzeźbie (fryz z I wieku p.n.e. z wizerunkami ośmiu skrzydlatych bogów wiatrów zdobiący Wieżę Wiatrów w Atenach)[d][e][4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według Wieży Wiatrów w Atenach, która w starożytności służyła jako wiatrowskaz i zegar miejski. Na każdym boku budowli znajduje się relief z wyobrażeniem jednej z ośmiu greckich personifikacji wiatrów.
  2. Autorzy hellenistyczni identyfikowali Hesperosa z gwiazdą Fosforos.
  3. Z pominięciem gwiazd, w które zostali przemienieni niektórzy bohaterowie, stworzenia, istoty, artefakty np. Kastor i Polideukes (Polluks), Plejady, Hiady.
  4. «Znaczek pocztowy z wizerunkiem Lipsa». Lips (niem.). hellenica.de. [dostęp 2010-12-01].
  5. «Południowo-zachodnia ściana Wieży Wiatrów ozdobiona wizerunkiem Lipsa». Roman Agora and Tower of the Winds (ang.). stoa.org. [dostęp 2010-12-01].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Arystoteles: Meteorologika. O świecie, Księga druga, Rozdział VI, ss. 70–74: Róża wiatrów (pol.). pbi.edu.pl. [dostęp 2011-03-10].
  2. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 794–795. ISBN 83-01-03529-3.
  3. Aaron J. Atsma: Lips (Anemoi) (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-12-01].
  4. Starsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 188–189. ISBN 83-7391-077-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Aaron J. Atsma: Lips (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-12-01].
  2. Lips (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-12-01].
  3. Jane E. Harrison, Margaret de G. Verrall, ss. 201–203: Mythology and Monuments of Ancient Athens Being a Translation of a Portion of the Attica of Pausanias (ang.). books.google.com. [dostęp 2011-04-12].
  4. Henry George Liddell, Robert Scott: A Greek-English Lexicon: λίψ (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-08-09].
  5. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Lips (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-04].
  6. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Ventus (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-04-11].
  7. Οι Αέρηδες (gr.). sundials.gr. [dostęp 2010-12-01].