Lipsko (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lipsko
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Lipsku
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat zamojski
Gmina Zamość
Liczba ludności (2011) 850[1]
Strefa numeracyjna 84
Kod pocztowy 22-400[2]
Tablice rejestracyjne LZA
SIMC 0906195
Położenie na mapie gminy wiejskiej Zamość
Mapa konturowa gminy wiejskiej Zamość, na dole znajduje się punkt z opisem „Lipsko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Lipsko”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Lipsko”
Położenie na mapie powiatu zamojskiego
Mapa konturowa powiatu zamojskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lipsko”
Ziemia50°39′29″N 23°14′00″E/50,658056 23,233333

Lipskowieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość[3][4].

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Lipsko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Na terenie cmentarza parafialnego w Lipsku znajduje się kwatera wojenna z I wojny światowej. Pochowanych tam zostało 27 żołnierzy armii rosyjskiej i 23 żołnierzy armii austriackiej poległych w 1914 roku.

Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Zamość[5].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Lipsko[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0906203 Lipsko-Zagóra część wsi
0906210 Majdanek część wsi
0906226 Topornica część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kwatera wojenna z I WŚ w Lipsku

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1398, należała wówczas do włości szczebrzeskiej Dymitra z Goraja.

W wyniku podziału dóbr między bratankami Dymitra (on sam posiadał tylko córki) Lipsko otrzymał Mikołaj, protoplasta rodu Lipskich herbu Korczak[6].

Lustracja królewszczyzn z lat 1564 – 65 roku wykazała tu aż 12 łanów kmiecych (około 201,6 ha) gruntów uprawnych.

W ręku rodziny Lipskich wieś pozostawała do 1631 roku po czym przeszła na własność Zamoyskich, którzy włączyli ją do ordynacji.

W 1702 r. i w XIX wieku Lipsko stanowi ośrodek dóbr ordynackich.

W 1880 roku było tu 447 mieszkańców, w tym 355 wyznawców prawosławia. Współczesna tej dacie notka B. Chlebowskiego mówi o Lipsku:

„wieś odznacza się regularnym i dobrym zabudowaniem, co świadczy, że należy do wsi nowych (!?) czasów, chociaż stan zamożności włościan średni z powodu ciężkiej gleby borowiniastej”

SgKP[7]

Spis powszechny z 1921 roku wykazał we wsi 79 domów oraz 505 mieszkańców, w tym 5 Ukraińców. W okresie międzywojennym Lipsko podlegało administracyjnie gminie Mokre. W tym czasie w sąsiedztwie w miejscu wyciętego lasu powstała nowa wieś – Lipsko-Polesie.

II wojna światowa

W dniu 23 września 1939 r. z kierunku zachodniego nacierała poprzez Lipsko niemiecka 68 DP z VIII Korpusu, zagradzająca drogę odwrotu wojskom polskiego Frontu Północnego gen. Dąb-Biernackiego. W dniu 24 grudnia 1942 r. wieś została wysiedlona i osadzono tu kolonistów niemieckich. Jeszcze w tym samym miesiącu oddział BCh „Azji” (Cz. Aborowicza) w odwecie spalił skolonizowaną wieś. Akcje takie były ponawiane w 1943 r. W pobliskim lesie hitlerowcy dokonali egzekucji więźniów z Zamościa, co zostało uczczone pomnikiem na skraju lasu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Istniały we wsi cerkwie: murowana cerkiew z 1861 r. pw. św. Jana Teologa, wzniesiona na miejscu poprzedniej drewnianej sprzed 1639 r. Świątynia została zamieniona na kościół rzym.- kat. w okresie międzywojennym. Spalona w 1944 r. Na jej miejscu w 1952 r. zbudowano kościół pw. św. Jana Chrzciciela[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-08-15].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 657 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29]. 
  4. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
  5. Jednostki pomocnicze gminy Zamość. Urząd Gminy Zamość. [dostęp 2016-04-15].
  6. Bondyra 1993 ↓, s. według indeksu.
  7. Lipsko, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 295.
  8. В. Слободян, Церкви Холмської єпархії, Львів 2005, s. 261.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]