Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Argentynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Argentynie – lista miejsc w Argentynie wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972[1] i ratyfikowanej przez Argentynę 23 sierpnia 1978 roku[2].

Obecnie (stan w 2019 roku) na liście znajduje się 11 obiektów: 6 dziedzictwa kulturowego i 5 o charakterze przyrodniczym[2].

Na argentyńskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Argentyna zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 9 obiektów (stan w roku 2019)[2].

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia argentyńskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

nr ref. – numer referencyjny UNESCO
obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem[2]
położenie – miasto, prowincja; współrzędne geograficzne
typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa[3]:
  • kulturowe (K)
  • przyrodnicze (P)
  • kulturowo–przyrodnicze (K,P)
rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu
opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis
145 Park Narodowy Los Glaciares
Los Glaciares National Park
Perito Moreno Glacier Patagonia Argentina Luca Galuzzi 2005.JPG ArSanta Cruz
50°30′53″S 73°13′01″W/-50,514722 -73,216944
PAr
(vii)(viii)
1981 Park Narodowy Los Glaciares w Andach Patagońskich obejmujący ochroną lodowce i krajobrazy polodowcowe, m.in. jeziora[4].
275 Misje jezuickie na obszarach zamieszkałych przez Guaranów: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Seora de Loreto i Santa Maria Mayor (Argentyna), ruiny So Miguel das Missoes (Brazylia)
Jesuit Missions of the Guaranis: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Señora de Loreto and Santa Maria Mayor (Argentina), Ruins of Sao Miguel das Missoes (Brazil)
KAr
(iv)
1983
1984
Pozostałości pięciu misji jezuickich z XVII i XVIII w. na terytorium Guaranów[5].
San Ignacio Mini San Ignacio Miní.jpg ArMisiones
27°15′00″S 55°31′00″W/-27,250000 -55,516667
Nuestra Señora de Santa Ana Ruinas Santa Ana Colegio Iglesia 02.jpg ArMisiones
27°23′00″S 55°34′00″W/-27,383333 -55,566667
Nuestra Señora de Loreto Ruinas Loreto Iglesia 03.jpg ArMisiones
27°19′58″S 55°31′02″W/-27,332778 -55,517222
Santa María la Mayor Ruinas Santa Maria Capilla Viviendas.jpg ArMisiones
27°53′16″S 55°20′40″W/-27,887778 -55,344444
303 Park Narodowy Iguazú
Iguazu National Park
Iguazu National Park Falls.jpg ArMisiones
25°31′05″S 54°08′00″W/-25,518056 -54,133333
PAr
(vii)(x)
1984 Park Narodowy Iguazú na południowym brzegu rzeki Iguaçu z wodospadem Iguazú[6]. Na terenie parku występuje ponad 2 tys. gatunków roślin naczyniowych oraz wiele zwierząt typowych dla tego obszaru, m.in. jaguary[6].
936 Cueva de las Manos, Río Pinturas
Cueva de las Manos, Río Pinturas
SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg ArSanta Cruz
47°09′00″S 70°40′00″W/-47,150000 -70,666667
KAr
(iii)
1999 Jaskinia z unikalną sztuką naskalną sprzed 13,5–9,5 tys. lat – znajdują się tu m.in. odciski rąk, przedstawienia zwierząt i sceny polowań[7].
937 Półwysep Valdés
Península Valdés
Robben-001.jpg ArChubut
42°30′00,0″S 63°56′00,0″W/-42,500000 -63,933333
PAr
(x)
1999 Półwysep Valdés na wschodnim wybrzeżu Patagonii – miejsce bytowania słoni morskich i fok; w otaczających półwysep wodach występują wieloryby i orki[8].
966 Parki Przyrody Ischigualasto i Talampaya
Ischigualasto/Talampaya Natural Parks
PAr
(viii)
2000 Dwa sąsiadujące ze sobą obszary ochrony przyrody, gdzie odkryto najpełniejszy na świecie lądowy zespół skamieniałości triasowych sprzed 245–208 milionów lat[9].
Park Prowincjonalny Ischigualasto Ischigualasto national park.jpg ArSan Juan
30°04′00″S 68°00′00″W/-30,066667 -68,000000
Park Narodowy Talampaya Talampaya NP.jpg ArLa Rioja
29°48′00″S 67°50′00″W/-29,800000 -67,833333
995 Zespół jezuickich obiektów architektonicznych wraz z estancias, Córdoba
Jesuit Block and Estancias of Córdoba
AltaGracia.jpg ArCórdoba
31°25′14″S 64°11′28″W/-31,420556 -64,191111
KAr
(ii)(iv)
2000 Zespół dawnych zabudowań założenia jezuickiego z XVII i XVIII w., obejmujący m.in. uniwersytet, kościół, siedzibę Towarzystwa Jezusowego, kolegium oraz pięć estancias (zabudowań gospodarskich)[10].
1116 Dolina Quebrada de Humahuaca
Quebrada de Humahuaca
Cerro de los siete colores.JPG ArJujuy
23°11′59″S 65°20′56″W/-23,199722 -65,348889
KAr
(ii)(iv)(v)
2003 Dolina rzeki okresowej Río Grande, przez którą wiedzie szlak handlowy od 10 tys. lat[11]. W dolinie zachowały się ślady prahistorycznych społeczeństw łowiecko-zbierackich, pozostałości z okresu państwa Inków oraz z czasów walk o niepodległość (XIX–XX w.)[11].
1459 Qhapac Ñan, sieć dróg w Andach
Qhapaq Ñan, Andean Road System
Jujuy Sección Quebrada Grande-Las Escaleras, Foto 1 (14960178156) (2).jpg ArCatamarca
Jujuy
La Rioja
Mendoza
Salta
San Juan
Tucumán
KAr
(ii)(iii)(iv)(vi)
2014 Rozległy system dróg dawnego Imperium Inków o łącznej długości ponad 30 tys. km, oplatający Andy, od obecnej Kolumbii, przez Ekwador, Peru, Boliwię aż do Chile i Argentyny, łączący m.in. tereny powyżej 6000 n.p.m. z wybrzeżem Oceanu Spokojnego[12].
1321 Dzieła architektury Le Corbusiera jako wybitny wkład do modernizmu
The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement
Curutchet.jpg ArBuenos Aires
34°54′41,0″S 57°56′30,3″W/-34,911394 -57,941739
KAr
(i)(ii)(vi)
2016 Siedemnaście dzieł Le Corbusiera w siedmiu krajach świata: Argentynie, Belgii, Francji, Indiach, Japonii, Niemczech i Szwjacarii[13]. Na terenie Argentyny jest to Dom Curutcheta w La Placie[13].
1526 Park Narodowy Los Alerces
Los Alerces National Park
Parque Nacional Los Alerces - Chubut - Argentina - panoramio (2).jpg ArChubut
42°48′27″S 71°53′56″W/-42,807500 -71,898889
PAr
(vii)(x)
2017 Park Narodowy Los Alerces obejmuje ochroną krajobraz polodowcowy i lasy waldiwijskie typu alerce, zdominowanych przez ficroję cyprysowatą[14].

Obiekty na argentyńskiej Liście Informacyjnej UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia obiekty na argentyńskiej liście informacyjnej UNESCO:

nr ref. – numer referencyjny UNESCO
obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na argentyńskiej liście informacyjnej[2]
położenie – miasto, prowincja; współrzędne geograficzne
typ – klasyfikacja według zgłoszenia[3]:
  • kulturowe (K)
  • przyrodnicze (P)
  • kulturowo–przyrodnicze (K,P)
rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną
opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis
1582 Dolina Calchaquí
Valle Calchaquí
Salta-VallesCalchaquies-P3140151.JPG ArCatamarca
Salta
Tucumán
26°27′00″S 65°58′48″W/-26,450000 -65,980000
KAr
(ii)(iii)(iv)(v)(vi)
2001 Dolina rzeki Calchaquí z wieloma wąwozami w południowo-zachodniej Argentynie[15].
2021 Park Narodowy Sierra de las Quijadas
Sierra de las Quijadas National Park
Sierra de las Quijadas National Park.jpg ArSan Luis
32°33′03″S 67°03′51″W/-32,550833 -67,064167
PAr
(vii)(viii)(ix)
2005 Park Narodowy Sierra de las Quijadas w środkowo-zachodniej Argentynie, obejmuje ochroną obszar basenu sedymentacyjnego San Luis, gdzie zachowało się wiele skamieniałości[16].
5615 La Payunia, zespół wulkanów Llancanelo i Payún Matrú
La Payunia, Campos Volcánicos Llancanelo y Payún Matrú
Payunia volcano.JPG ArMendoza
36°00′00″S 69°11′24″W/-36,000000 -69,190000
PAr
(vii)(viii)
2011 Rezerwat prowincjonalny La Payunia, na którego terenie znajduje się wiele małych wulkanów[17].
5851 Rezerwat prowincjonalny Pehuén co - Monte Hermoso
Geological, Paleontological and Archaeological Provincial Reserve Pehuén co - Monte Hermoso
084 Arg Monte Hermoso spiaggia.JPG ArBuenos Aires
38°59′53″S 61°28′48″W/-38,998000 -61,480000
K,PAr
(iii)(v)(vi)(viii)(ix)
2014 Obszar ukształtowany przez ingresję o wyjątkowych cechach geologicznych, paleontologicznych i archeologicznych[18].
6066 Moisés Ville
Moisés Ville
233- Mosesville- Ecole juive.JPG ArSanta Fe
32°26′00″S 61°17′00″W/-32,433333 -61,283333
KAr
(ii)(iii)(vi)
2015 Niewielkie miasto z XIX w. założone przez emigrantów żydowskich, którzy uciekli z terenów Rosji przed prześladowaniem[19].
6248 Escuela Superior de Mecánica de la Armada – dawne tajne centrum zatrzymań, tortur i eksterminacji
ESMA Site Museum - Former Clandestine Centre of Detention, Torture, and Extermination
ESMA 6.JPG ArBuenos Aires
34°32′17″S 58°27′47″W/-34,538000 -58,463000
KAr
(iii)(vi)
2017 Escuela Superior de Mecánica de la Armada – tajne centrum zatrzymań, tortur i eksterminacji w latach dyktatury 1976–1983[20].
6288 Miasto Tigre i jego kluby wioślarskie
City of Tigre and its rowing clubs
Club de Regatas La Marina 01.jpg ArBuenos Aires
34°24′54″S 58°34′44″W/-34,415000 -58,579000
KAr
(ii)(iii)
2017 Miasto Tigre, ok. 30 km od Buenos Aires, centrum sportów wodnych, od XIX w. główny ośrodek wioślarstwa[21].
6296 Buenos Aires i La Plata – dwie stolice kultury modernizmu, eklektyzmu i imigracji
Buenos Aires – La Plata: Two capitals of the Culture of Modernity, Eclecticism and Immigration
KAr
(ii)(iv)
2018 Dziedzictwo Buenos Aires i La Platy z okresu pomiędzy końcem XIX w. i pocztkiem XX w.[22]
Diagonal Norte desde el Edificio Bencich.jpg ArBuenos Aires
Buenos Aires
34°36′12″S 58°22′54″W/-34,603333 -58,381667
Buenos Aires - La Plata1.jpg ArLa Plata
Buenos Aires
34°55′16″S 57°57′16″W/-34,921111 -57,954444
6297 Cueva de las Manos i związane z nią miejsca w basenie rzeki Pintura
Cueva de las Manos and associated sites of the Pinturas river basin
SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg ArSanta Cruz
47°09′00″S 70°40′00″W/-47,150000 -70,666667
KAr
(iii)
2018 Poszerzenie istniejącego wpisu[23].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. UNESCO: Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  2. a b c d e UNESCO: Argentina (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  3. a b UNESCO: The Criteria for Selection (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  4. UNESCO: Los Glaciares National Park (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  5. UNESCO: Jesuit Missions of the Guaranis: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Señora de Loreto and Santa Maria Mayor (Argentina), Ruins of Sao Miguel das Missoes (Brazil) (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  6. a b UNESCO: Iguazu National Park (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  7. UNESCO: Cueva de las Manos, Río Pinturas (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  8. UNESCO: Península Valdés (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  9. UNESCO: Ischigualasto / Talampaya Natural Parks (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  10. UNESCO: Jesuit Block and Estancias of Córdoba (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  11. a b UNESCO: Quebrada de Humahuaca (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  12. UNESCO: Qhapaq Ñan, Andean Road System (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  13. a b UNESCO: The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  14. UNESCO: Los Alerces National Park (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  15. UNESCO: Valle Calchaquí (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  16. UNESCO: Sierra de las Quijadas National Park (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  17. UNESCO: La Payunia, Campos Volcánicos Llancanelo y Payún Matrú (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  18. UNESCO: Geological, Paleontological and Archaeological Provincial Reserve Pehuén co - Monte Hermoso (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  19. UNESCO: Moisés Ville (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  20. UNESCO: ESMA Site Museum - Former Clandestine Centre of Detention, Torture, and Extermination (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  21. UNESCO: City of Tigre and its rowing clubs (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  22. Buenos Aires – La Plata: Two capitals of the Culture of Modernity, Eclecticism and Immigration (ang.). [dostęp 2019-01-12].
  23. Cueva de las Manos and associated sites of the Pinturas river basin (ang.). [dostęp 2019-01-12].