Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Korei Południowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Korei Południowej – lista miejsc w Korei Południowej wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowioną na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętą przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972[1] i ratyfikowaną przez Koreę 14 września 1988 roku[2].

Obecnie (stan w 2021 roku) na liście znajduje się 15 obiektów: 13 o charakterze dziedzictwa kulturowego i 2 o charakterze przyrodniczym[2].

Na północnokoreańskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Korea Południowa zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 12 obiektów (stan w 2021 roku)[2].

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia południowokoreańskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO;
Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście[a] wraz z jej angielskim oryginałem[2];
Położenie – miasto, prowincja; współrzędne geograficzne;
Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa[4]:
  • kulturowe (K),
  • przyrodnicze (P),
  • kulturowo–przyrodnicze (K,P);
Rok wpisu – roku wpisu na listę;
Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis
736 Grota Sokkuram i świątynia Pulguk-sa
Seokguram Grotto and Bulguksa Temple
Korea-Gyeongju-Bulguksa-20.jpg KrGyeongsang Północny
35°46′00″N 129°20′00″E/35,766667 129,333333
KKr
(i)(iv)
1995 Grota Seokguram, wykuta w stokach góry T'oham w VIII w., mieści monumentalny posąg Buddy otoczony wieloma płaskorzeźbami i pełnoplastycznymi przedstawieniami bóstw[5]. W sąsiedztwie groty znajduje się świątynia Pulguk sa z 774 roku[5].
737 Świątynia Haein-sa, Chaggyong P'ango, archiwum matryc Tripitaka Koreana
Haeinsa Temple Janggyeong Panjeon, the Depositories for the Tripitaka Koreana Woodblocks
Korea-Haeinsa-05.jpg KrGyeongsang Południowy
35°47′00″N 128°05′00″E/35,783333 128,083333
KKr
(iv)(vi)
1995 W świątyni Haein, w zabudowaniach bibliotecznych Chaggyong P'ango w XV w., przechowywane są drewniane płyty Tripitaki z tekstami buddyjski wyrytymi w latach 1237–1248[6].
738 Sanktuarium Chongmyo
Jongmyo Shrine
Jongmyo.jpg KrSeul
37°34′29″N 126°59′37″E/37,574722 126,993611
KKr
(iv)
1995 Chongmyo, dedykowane dynastii Choson (1392–1910), jest najstarszym zachowanym konfucjańskim sanktuarium królewskim[7].
816 Zespół pałacowy Ch'angdokkung
Changdeokgung Palace Complex
Korea-Seoul-Changdeokgung-31.jpg KrSeul
37°34′44″N 126°59′28″E/37,578889 126,991111
KKr
(ii)(iii)(iv)
1997 Królewski zespół pałacowy z parkiem z XV w. na terenie Seulu[8].
817 Forteca Hwasong
Hwaseong Fortress
Hwaseong2.jpg KrSuwon
Gyeonggi
37°16′20,0″N 127°00′30,0″E/37,272220 127,008330
KKr
(ii)(iii)
1997 Forteca wybudowana pod koniec XVIII w. w Suwonie, wzniesiona przez władcę Jeongjo (1752–1800) dla ochrony grobowca jego ojca księcia Sado[9]. Masywane umocnienia z bastionami i wieżami artyleryjskimi ciagną się na długości 6 km[9].
976 Dzielnice zabytkowe Kjongdzu
Gyeongju Historic Areas
Gyeongju, South Korea Gjt0001.jpg KrGyeongsang Północny
35°47′20,0″N 129°13′36,0″E/35,788890 129,226670
KKr
(ii)(iii)
2000 Gyeongju słynie z koreańskiej sztuki buddyjskiej, znajduje się tu wiele świątyń i pałaców z okresu VII–X w.[10]
977 Zespoły dolmenów Koch'ang, Hwasun i Ganghwa
Gochang, Hwasun and Ganghwa Dolmen Sites
KKr
(iii)
2000 Setki dolmenów – megalitycznych grobowców z ogromnych płyt kamiennych z I tysiąclecia p.n.e. – na cmentarzyskach prehistorycznych Koch'ang, Hwasun i Ganghwa[11].
Koch'ang Korea-Gwangju-Gochang Dolmens 5349-06.JPG KrJeolla Północna
35°25′56″N 126°42′00″E/35,432222 126,700000
Hwasun Korea-Hwasun Dolmen sites01.jpg KrJeolla Południowa
34°58′00″N 126°55′45″E/34,966667 126,929167
Ganghwa Dolmen at Ganghwa Island.jpg KrInczon
37°46′20″N 126°29′14″E/37,772222 126,487222
1264 Wulkaniczna Wyspa Cheju (Cheju-do, Jeju-do)
Jeju Volcanic Island and Lava Tubes
KOCIS Halla Mountain in Jeju-do (6387785543).jpg KrCzedżu
33°28′08″N 126°43′13″E/33,468889 126,720278
PKr
(vii)(viii)
2007 Wyspa wulkaniczna wraz z zespołem jaskiń lawowychGeomunoreum, uważanym za najwspanialszy tego typu system na świecie oraz wulkanem Halla-san – najwyższą górą Korei[12].
1319 Królewskie groby dynastii Joseon
Royal Tombs of the Joseon Dynasty
Sejong tomb 1.jpg Kr37°11′50″N 128°27′10″E/37,197222 128,452778 KKr
(iii)(iv)(vi)
2009 40 królewskich grobowców dynastii Joseon w 18 lokalizacjach z okresu od 1408 do 1966 roku[13].
1324 Historyczne wsie Hahoe i Yangdong
Historic Villages of Korea: Hahoe and Yangdong
KKr
(iii)(iv)
2010 Wsie z XIV i XV wieku – najbardziej reprezentatywne przykłady wsi klanowych w Korei – położone nad rzekami i osłonięte zalesionymi górami; ich zabudowania obejmują rezydencje klanów, drewniane domy mieszkalne, pawilony i akademie konfucjańskie[14].
Hahoe Korea-Andong-Hahoe Folk Village-01.jpg KrGyeongsang Północny
36°32′21″N 128°31′00″E/36,539167 128,516667
Yangdong Korea-Gyeongju-Yangdong.Village.jpg KrGyeongsang Północny
36°00′07″N 129°15′12″E/36,001944 129,253333
1439 Namhansanseong
Namhansanseong
Khitai5.jpg KrGyeonggi
37°28′44″N 127°10′52″E/37,478889 127,181111
KKr
(ii)(iv)
2014 Miasto-twierdza z VII w., zastępcza stolica dynastii Joseon, wielokrotnie przebudowywana, symbol suwerenności Korei[15].
1477 Pozostałości starożytnego królestwa Peldze (Baekje)
Baekje Historic Areas
MuryeongsTomb.jpg Kr36°27′43″N 127°07′38″E/36,461944 127,127222 KKr
(ii)(iii)
2015 Osiem stanowisk archeologicznych z pozostałościami starożytnego królestwa Baekje (od 18 p.n.e. do 660 roku n.e.) – jednego z Trzech Królestw Korei; ruiny budowli z okresu od 475 do 660 roku, w tym pozostałości m.in. w Gongju: fortecy Gongsanseong i grobowców królewskich w Songan-ri (np. grobowca Muryeonga, w Sabi: twierdza Busosanseong, świątynia Jeongnimsa, grobowce królewskie w Neungsan-ri i mur miejski Naseong oraz pałac królewski w Wanggung-ri i świątynia Mirŭk sa w Iksan[16].
1562 Sansa, buddyjskie klasztory górskie w Korei
Sansa, Buddhist Mountain Monasteries in Korea
Beopjusa Temple Stay South Korea.jpg Kr36°32′31″N 127°49′06″E/36,541944 127,818333 KKr
(iii)
2018 Siedem buddyjskich klasztorów górskich z VII–X w. w południowych prowincjach Korei, o charkaterstycznej zabudowie z otwartym dziedzińcem otoczonym przez cztery budynki: Salę Buddy, pawilon, czytelnię i dormitorium[17].
1498 Seowon, neokonfucjańskie akademie koreańskie
Seowon, Korean Neo-Confucian Academies
Korea-Andong-Dosan Seowon 3015-06.JPG Kr36°43′38,3″N 128°50′36,3″E/36,727297 128,843428 KKr
(iii)
2019 Neokonfucjańskie akademie koreańskie działające od XV do XIX wieku za panowania dynastii Joseon: Seowon Sosu, Seowon Namgye, Seowon Oksan, Seowon Dosan, Seowon Piram, Seowon Dodong, Seowon Byeongsan, Seowon Museong i Seowon Donam[18].
1591 Getbol – koreańskie obszary nadmorskie
Getbol, Korean Tidal Flats
KOCIS Jeungdo (Jeung Island), near Mokpo City (6285139921).jpg Kr34°49′43,8″N 126°06′16,0″E/34,828822 126,104444 KKp
(x)
2021 Cztery równiny zalewowe we wschodniej części Morza Żółtego o wielkiej bioróżnorodności – występuje tu 2150 gatunków roślin i zwierząt[19].

Obiekty na południowokoreańskiej Liście Informacyjnej UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia obiekty na południowokoreańskiej Liście Informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO;
Obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na południowokoreańskiej Liście Informacyjnej[2];
Położenie – miasto, prowincja; współrzędne geograficzne;
Typ – klasyfikacja według zgłoszenia[4]:
  • kulturowe (K),
  • przyrodnicze (P),
  • kulturowo–przyrodnicze (K,P);
Rok wpisu – roku wpisu na Listę Informacyjną;
Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis
385 Ośrodki wypalania gliny w Gangjin
Kangjingun Kiln Sites
Korea - Seoul - National Museum - Incense Burner 0252-06a.jpg KpJeolla Południowa KKp
(ii)(iii)(iv)(v)(vi)
1994 98 z 400 ośrodków wypalania gliny z okresu Goryeo (918–1392)[20].
386 Rezerwat przyrody Seoraksan
Mt. Soraksan Nature Reserve
Seoraksan6.jpg KpGangwon
38°07′30″N 128°24′58″E/38,125000 128,416111
PKp
(vii)(x)
1994 Rezerwat przyrody o powierzchni 163,6 km² we wschodniej części środkowego Półwyspu Koreańskiego z granitowymi i gnejsowymi pasmami górskimi z wieloma szczytami wznoszącymi się na ponad 1200 m n.p.m.[21] Zarejestrowano tu ponad 822 gatunki roślin naczyniowych, w tym rzadkie rośliny, takie jak Hanabusaya asiatica czy piżmowiec syberyjski, i 49 gatunków ptaków i ssaków, w tym gatunki zagrożone, takie jak Dryocopus javensis richardsi[21].
1640 Skamieniałości dinozaurów na wybrzeżu południowym
Sites of fossilized dinosaurs throughout the Southern seacoast
A Wave-cut cliff to show the geographical characteristics of Gojeonri fossil ground.jpg Kp PKp
(viii)(ix)(x)
2002 Miejsca występowania skamieniałości dinozaurów na wybrzeżu południowym Korei, gdzie znaleziono doskonale zachowane skamieniałe jaja i ślady dinozaurów z okresu kredy ery mezozoicznej[22]. Odkryto tu m.in. największe ślady archeopteryksów na świecie i najstarsze na świecie ślady ptaków z płetwiastymi stopami[22].
5484 Saliny
Salterns
Kp KKp
(iii)(v)
2010 Jeolla Południowa jest głównym regionem produkcji soli w Korei[23]. Saliny Sinan i Yeonggwang powstały w XIX w., kiedy do Korei przywieziono z Japonii znajomość pozyskiwania soli z wody morskiej[23].
Salina Yeonggwang KpJeolla Południowa
35°15′58″N 126°19′56″E/35,266111 126,332222
Salina Sinan Taepyeong Salt Field - 1 in 2011.jpg KpJeolla Południowa
34°59′35″N 126°10′34″E/34,993056 126,176111
5486 Petroglify nad strumieniem Daegokcheon
Daegokcheon Stream Petroglyphs
KKp
(iii)
2010 Petroglify znajdują się na skale klifu o długości 3 km nad strumieniem Daegokcheon. Petroglify Bangudae obejmują ok. 300 przedstawień ludzi, zwierząt, statków i narzędzi[24]. Wśród petroglifów w Cheonjeon-ri znajdują się najstarsze rysunki w Korei z okresu neolitu i epoki brązu[24].
Petroglify Bangudae Bangudae2.jpg Kp35°36′13″N 129°10′38″E/35,603611 129,177222
Petroglify w Cheonjeon-ri Amlou2518 울주 천전리 각석.jpg Kp35°36′53″N 129°10′25″E/35,614722 129,173611
5488 Antyczne fortece górskie w środkowej Korei
Ancient Mountain Fortresses in Central Korea
Samnyeon sanseong1.jpg Kp KKp
(iii)(iv)(v)
2010 Siedem fortec górskich w środkowej Korei[25].
5576 Mokradła Upo
Upo Wetland
Korea-Changnyeong-Upo Wetland-01.jpg KpGyeongsang Południowy
35°33′07″N 128°24′53″E/35,551944 128,414722
KKp
(vii)(x)
2011 Największe mokradło rzeczne w Korei (2,3 km²), siedlisko ptaków wędrownych wpisane w 1998 roku na listę konwencji ramsarskiej[26].
5598 Naganeupseong
Naganeupseong, Town Fortress and Village
낙안읍성전경.jpg KpJeolla Południowa
34°54′25″N 127°20′20″E/34,906944 127,338889
KKp
(iii)(iv)(v)(vi)
2011 Historyczna wioska w południowo-zachodniej Korei, znana z dobrze zachowanego krajobrazu kulturowego i tradycyjnego stylu życia z czasów dynastii Joseon (1392–1910)[27].
5599 Wieś Oeam
Oeam Village
Oeam Folk Village, 2006 (1).jpg KpChungcheong Południowy
36°43′52″N 127°00′49″E/36,731111 127,013611
KKp
(iii)(iv)(v)(vi)
2011 Tradycjna wieś klanowa rodziny Yean Yi[28].
5781 Mury obronne Seulu
Seoul City Wall
KOCIS Korea Seoul Fortress 20130924 07 (9911038604).jpg KpSeul
37°33′00″N 126°59′00″E/37,550000 126,983333
KKp
(ii)(iii)(iv)(vi)
2012 Mury obronne stolicy Seul, których budowa rozpoczęła się w 1395 roku[29].
6171 Kamienne posągi Buddy i pagody w świątyni Unju sa
Stone Buddhas and Pagodas at Hwasun Unjusa Temple
Korea-Unjusa 4461-07.JPG KpJeolla Południowa
36°17′38″N 126°54′30″E/36,293889 126,908333
KKp
(i)(iii)(iv)
2017 W terenie świątyni Unju z X–XI w. znajduje się 141 pozostałości kamiennych pagod i 115 kamiennych posągów Buddy[30].
6371 Kurhany z okresu Gaya
Gaya Tumuli
Queen Suro Tomb1.JPG Kp KKp
(iii)
2019 Siedem kurhanów na południu Korei z okresu konfederacji Gaya[31].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. UNESCO: Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  2. a b c d e UNESCO: Republic of Korea (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  3. Polski Komitet ds. UNESCO: Korea Południowa (Republika Korei) (pol.). [dostęp 2020-01-19].
  4. a b UNESCO: The Criteria for Selection (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  5. a b UNESCO: Seokguram Grotto and Bulguksa Temple (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  6. UNESCO: Haeinsa Temple Janggyeong Panjeon, the Depositories for the Tripitaka Koreana Woodblocks (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  7. UNESCO: Jongmyo Shrine (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  8. UNESCO: Changdeokgung Palace Complex (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  9. a b UNESCO: Hwaseong Fortres (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  10. UNESCO: Gyeongju Historic Areas (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  11. UNESCO: Gochang, Hwasun and Ganghwa Dolmen Sites (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  12. UNESCO: Jeju Volcanic Island and Lava Tubes (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  13. UNESCO: Royal Tombs of the Joseon Dynasty (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  14. UNESCO: Historic Villages of Korea: Hahoe and Yangdong (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  15. UNESCO: Namhansanseong (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  16. UNESCO: Baekje Historic Areas (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  17. UNESCO: Sansa, Buddhist Mountain Monasteries in Korea (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  18. UNESCO: Seowon, Korean Neo-Confucian Academies (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  19. UNESCO: Getbol, Korean Tidal Flats (ang.). [dostęp 2021-08-09].
  20. UNESCO: Kangjingun Kiln Sites (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  21. a b UNESCO: Mt. Soraksan Nature Reserve (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  22. a b UNESCO: Sites of fossilized dinosaurs throughout the Southern seacoast (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  23. a b UNESCO: Salterns (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  24. a b UNESCO: Daegokcheon Stream Petroglyphs (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  25. UNESCO: Ancient Mountain Fortresses in Central Korea (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  26. UNESCO: Upo Wetland (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  27. UNESCO: Naganeupseong, Town Fortress and Village (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  28. UNESCO: Oeam Village (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  29. UNESCO: Seoul City Wall (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  30. UNESCO: Stone Buddhas and Pagodas at Hwasun Unjusa Temple (ang.). [dostęp 2020-01-19].
  31. UNESCO: Gaya Tumuli (ang.). [dostęp 2020-01-19].