Lista nagród i wyróżnień Alfreda Hitchcocka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lista nagród i nominacji Alfreda Hitchcocka
Alfred Hitchcock Portrait Still.jpg
Alfred Hitchcock (lata 60.)
Nagroda Wygrane Nominacje
Nagroda Akademii Filmowej 0 5
Złoty Glob 1 2
Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych 1 1
Nagrody specjalne i honorowe 8
W sumie
Wygrane 10
Nominacje 8

Alfred Hitchcock otrzymał szereg nominacji i wyróżnień za pracę reżysera i producenta w trakcie 60-letniej kariery. Wygrywał lub nominowany był do nich za wkład w kulturę i sztukę filmową. Pięciokrotnie uzyskiwał nominacje do nagrody Akademii Filmowej w kategorii dla najlepszego reżysera (za filmy Rebeka; 1940, Łódź ratunkowa; 1944, Urzeczona; 1945, Okno na podwórze; 1954 i Psychoza; 1960). W 1958 otrzymał nagrodę Złotego Globu za serial kryminalny Alfred Hitchcock przedstawia (1955–1962). Dziesięć lat później Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej uhonorowała go nagrodą im. Irvinga G. Thalberga w zasłudze na „rzecz rozwoju i kultury sztuki filmowej”. W 1979 otrzymał od American Film Institute nagrodę za całokształt twórczości (AFI Life Achievement Award).

Od 1960 posiada dwie gwiazdy (za dokonania filmowe i telewizyjne) na Hollywoodzkiej Alei Gwiazd, mieszczące się przy 6506 i 7013 Hollywood Boulevard. W 1998 jego podobizna znalazła się na 32-centowych znaczkach wydanych przez amerykańską pocztę w związku z edycją „Legendy Hollywoodu”. Rok później, z okazji przypadającej setnej rocznicy urodzin reżysera, Museum of Modern Art przeprowadziło projekcję wszystkich jego filmów.

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Akademii Filmowej[edytuj | edytuj kod]

Alfred Hitchcock z nagrodą im. Irvinga G. Thalberga, 10 kwietnia 1968

Nagrody Akademii Filmowej, zwane powszechnie Oscarami, są corocznie przyznawane przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) najlepszym artystom przemysłu filmowego. Hitchcock był pięciokrotnie nominowany do tej nagrody w kategoriach konkursowych (najlepszy reżyser)[1]. W 1968 został uhonorowany nagrodą im. Irvinga G. Thalberga w zasłudze na „rzecz rozwoju i kultury sztuki filmowej”. Podczas swojej przemowy powiedział: „Dziękuję… bardzo, naprawdę”[2].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1941 Rebeka Najlepszy reżyser Nominacja
1945 Łódź ratunkowa Nominacja
1946 Urzeczona Nominacja
1955 Okno na podwórze Nominacja
1961 Psychoza Nominacja
1968 Całokształt twórczości Nagroda im. Irvinga G. Thalberga Wygrana

Złoty Glob[edytuj | edytuj kod]

Alfred Hitchcock na planie serialu Alfred Hitchcock przedstawia, za który zdobył nagrodę Złotego Globu

Złote Globy wręczane są corocznie przez Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej (HFPA), która wyróżnia wybitne osiągnięcia w branży rozrywkowej, zarówno krajowej, jak i zagranicznej oraz skupia uwagę szerokiej publiczności na najlepszych filmach kinowych i telewizyjnych. Spośród dwóch uzyskanych nominacji (jedną z nich otrzymał za najlepszą reżyserię w 1973)[3], Hitchcock zdobył jedną nagrodę[4]. 6 lutego 1972, w zasłudze za „wybitny wkład w rozwój kultury i rozrywki”, został uhonorowany nagrodą im. Cecila B. DeMille’a[4].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1958 Alfred Hitchcock przedstawia Najlepszy program telewizyjny Wygrana
1972 Całokształt twórczości Nagroda im. Cecila B. DeMille’a Wygrana
1973 Szał Najlepszy reżyser Nominacja

American Film Institute[edytuj | edytuj kod]

Organizacja non-profit American Film Institute została utworzona w 1967 przez National Endowment for the Arts (NEA). Od 1973 przyznaje nagrodę AFI Life Achievement Award, której celem jest uhonorowanie danego artysty za jego wkład do życia w celu wzbogacenia amerykańskiej kultury poprzez filmy i telewizję. Hitchcock został uhonorowany 7 marca 1979[5]. Gospodarzami uroczystej gali byli Ingrid Bergman i François Truffaut[6].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1979 Całokształt twórczości AFI Life Achievement Award Wygrana

Amerykańska Gildia Reżyserów Filmowych[edytuj | edytuj kod]

Od 1936 Directors Guild of America Award przyznawane są corocznie przez Amerykańską Gildię Reżyserów Filmowych (DGA). Grupa, określana wcześniej jako Screen Directors Guild, reprezentuje interesy reżyserów filmowych i telewizyjnych w amerykańskim przemyśle kinematograficznym. Hitchcock był ośmiokrotnie nominowany do nagród w konkursie głównym w latach 1952–1961, lecz nigdy nie zdobył nagrody[7]. W 1968 został uhonorowany za całokształt twórczości[8].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1952 Nieznajomi z pociągu Wybitne osiągnięcie reżyserskie w filmach Nominacja
1955 M jak morderstwo Nominacja
Okno na podwórze Nominacja
1957 Człowiek, który wiedział za dużo Nominacja
Kłopoty z Harrym Nominacja
1959 Zawrót głowy Nominacja
1960 Północ, północny zachód Nominacja
1961 Psychoza Nominacja
1968 Całokształt twórczości Lifetime Achievement Award Wygrana

Festiwal Filmowy w Cannes[edytuj | edytuj kod]

Hitchcock na planie filmu Osławiona (1946), z którym ubiegał się o nagrodę w konkursie głównym na Festiwalu w Cannes (na zdj. od lewej: Cary Grant i Ingrid Bergman)

Festiwal Filmowy w Cannes uchodzi za najbardziej prestiżowy na świecie. Odbywa się corocznie w Palais des Festivals et des Congrès na południu Francji. Hitchcock był trzykrotnie nominowany do Złotej Palmy w konkursie głównym[9][10][11].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1946 Osławiona Udział w konkursie głównym Nominacja
1953 Wyznaję Nominacja
1956 Człowiek, który wiedział za dużo Złota Palma Nominacja

Film Society of Lincoln Center[edytuj | edytuj kod]

Film Society of Lincoln Center (FSLC) jest organizacją prezentującą filmy, założoną w 1969. Jako jedna z dwunastu organizacji Lincoln Center for the Performing Arts organizuje uroczystość wręczania corocznych nagród The Chaplin Award (wcześniej znanych jako Gala Tribute). Hitchcock został uhonorowany 29 kwietnia 1974[12][13].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1974 Całokształt twórczości Gala Tribute Wygrana

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno istnieje od 1946. Odbywa się corocznie we włosko-szwajcarskiej miejscowości Locarno. Jest jednym z najstarszych festiwali (po Cannes i Wenecji). Hitchcock został laureatem Mention Award w 1950[14].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1950 Trema Mention Award Wygrana

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián[edytuj | edytuj kod]

Alfred Hitchcock pod Mount Rushmore w trakcie realizacji filmu Północ, północny zachód (1959), za który otrzymał Srebrną Muszlę

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián (SS IFF) to hiszpański festiwal filmowy, który został pierwotnie ustanowiony w celu nagradzania rodzimych produkcji w 1953 w San Sebastián. Hitchcock był dwukrotnym laureatem Srebrnej Muszli, za reżyserię filmów Zawrót głowy (1958) i Północ, północny zachód (1959)[15].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1958 Zawrót głowy Najlepszy reżyser Wygrana
1959 Północ, północny zachód Wygrana

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji powstał w 1932 jako Esposizione Internazionale d’Arte Cinematografica. Jest najstarszym tego typu wydarzeniem na świecie. Odbywa się na wyspie Lido w Wenecji we Włoszech. Główną nagrodą jest Złoty Lew, uznawany za jedną z najbardziej prestiżowych nagród w przemyśle filmowym. Hitchcock uzyskał trzy nominacje[16][17][18].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1947 Urzeczona Grand International Award Nominacja
1954 Okno na podwórze Złoty Lew Nominacja
1955 Złodziej w hotelu Nominacja

Nagroda BAFTA[edytuj | edytuj kod]

Nagrody BAFTA przyznawane są corocznie przez Brytyjską Akademię Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA) w dziedzinie filmu. Za „wyróżniające się osiągnięcia w dziedzinie sztuki związanej z ruchomym obrazem”, Hitchcocka uhonorowano BAFTA Fellowship w 1971[8].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1971 Całokształt twórczości BAFTA Fellowship Wygrana

Nagroda Emmy[edytuj | edytuj kod]

Nagrody Emmy przyznawane są za produkcję telewizyjną przez Academy of Television Arts & Sciences (ATAS), National Academy of Television Arts & Sciences (NATAS) oraz International Academy of Television Arts and Sciences. Hitchcock nominowany był czterokrotnie – dwukrotnie jako reżyser odcinków serialu Alfred Hitchcock przedstawia oraz dwukrotnie jako osobowość telewizyjna[19].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1956 „The Case of Mr. Pelham” Najlepszy reżyser – serial Nominacja
on sam Najlepszy mistrz ceremonii lub gospodarz programu – mężczyzna lub kobieta Nominacja
1957 Najlepsza osobowość męska występująca regularnie Nominacja
1959 „Lamb to the Slaughter” Najlepsza reżyseria pojedynczego odcinka serialu dramatycznego – poniżej godziny Nominacja

Nagroda Jussi[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Jussi jest fińskim odpowiednikiem amerykańskich Oscarów. Wręczana jest za dokonania w branży filmowej w Finlandii. Hitchcock został pośmiertnie uhonorowany statuetką w 1984[20].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1984 Całokształt twórczości Najlepszy filmowiec zagraniczny Wygrana

Nagroda Laurela[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Laurela została utworzona w 1957 przez magazyn „Motion Picture”. Przyznawana była twórcom filmowym, aktorom, reżyserom i kompozytorom do 1971. Spośród trzynastu nominacji, Hitchcock ośmiokrotnie był laureatem[21].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1958 on sam Najlepszy producent / reżyser Nominacja
1959 Wygrana
1960 Wygrana
1961 Wygrana
1962 Wygrana
1963 Nominacja
1964 Wygrana
1965 Nominacja
1966 Wygrana
1967 Nominacja
1968 Nominacja
1970 Wygrana
1971 Wygrana

Nagroda Saturn[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Saturn przyznawana jest od 1972 przez organizację Academy of Science Fiction, Fantasy and Horror Films w celu propagowania najlepszych produkcji z gatunku science fiction, fantasy i horror. Hitchcock został pośmiertnie uhonorowany statuetką za całokształt twórczości w 1994[22].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1994 Całokształt twórczości The Life Career Award Wygrana

Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych[edytuj | edytuj kod]

Alfred Hitchcock w scenie z filmu Starsza pani znika (1938), za który otrzymał nagrodę NYFCC

Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych (NYFCC) przyznawana jest corocznie w dziedzinie filmu od 1935 przez Stowarzyszenie Nowojorskich Krytyków Filmowych. Hitchcock był raz nominowany, zdobywając główną nagrodę[23].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1939 Starsza pani znika Najlepszy reżyser Wygrana

National Board of Review[edytuj | edytuj kod]

Organizacja National Board of Review (NBR MP) powstała w 1909. Towarzystwo działa między innymi na rzecz promowania komentarzy na temat wszystkich aspektów produkcji filmowej poprzez oferowanie programów edukacyjnych i seminariów dla studentów na kierunku filmoznawstwa. Hitchcock otrzymał główną nagrodę w 1970[24][25].

Rok Nominowane dzieło Kategoria Wynik
1970 Topaz Najlepszy reżyser Wygrana

Inne wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda Alfreda Hitchcocka za dokonania filmowe, mieszcząca się na Hollywoodzkiej Alei Gwiazd (2006)
Gwiazda Hitchcocka za dokonania telewizyjne na Hollywoodzkiej Alei Gwiazd (listopad 2006)
Pamiątkowa płyta na stacji metra w Leytonstone (maj 2014)

W 1935 Alfred Hitchcock został wyróżniony złotym medalem, przyznanym mu przez Institute of Amateur Cinematographers, za „najlepszy angielski film ostatnich dwunastu miesięcy (Człowiek, który wiedział za dużo, 1934)[26]. W 1948 reżyser zdobył główną nagrodę japońskiego magazynu „Kinema Junpo” za film Podejrzenie (1941)[27]. 8 lutego 1960, w „uznaniu za wkład w przemysł filmowy i jego rozwój”, otrzymał dwie gwiazdy na Hollywoodzkiej Alei Gwiazd, mieszczące się przy 6506 i 7013 Hollywood Boulevard[28]. W tym samym roku, „w uznaniu za wkład w rozwój gatunku kryminalnego”, Hitchcock został laureatem nagrody Kruka przyznawanej przez Mystery Writers of America[29]. W 1963 reżyser otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Santa Clara[30]. Dwa lata później organizacja Amerykańskiej Gildii Scenarzystów, za „historyczny wkład w rozwój kinematografii amerykańskiej”, odznaczyła Hitchcocka Milestone Award[31]. W 1969, „w uznaniu za znaczący wkład w sztukę”, odznaczono go francuskim Orderem Sztuki i Literatury[32]. 14 stycznia 1971 Hitchcocka uhonorowano tytułem Kawalera Orderu Legii Honorowej[33]. W marcu, podczas uroczystości w Royal Albert Hall, reżyser odebrał z rąk księżniczki Anny honorowe członkostwo w Stowarzyszeniu Sztuki Filmowej i Telewizyjnej[34]. W 1972 władze Uniwersytetu Columbia nadały mu doktorat honoris causa w dziedzinie nauk humanistycznych[35]. Ten sam tytuł otrzymał od Uniwersytetu Południowej Kalifornii[36]. Rok później został laureatem Grand Master Award, nagrody przyznawanej za całokształt twórczości przez organizację Mystery Writers of America[29]. 31 grudnia 1979 reżyserowi nadano Order Imperium Brytyjskiego (KBE)[37]. Z uwagi na zły stan zdrowia, Hitchcock nie mógł osobiście udać się na ceremonię do Londynu. 3 stycznia 1980, podczas prywatnej uroczystości zorganizowanej w Universal Studios, brytyjski konsul przedstawił mu dokument potwierdzający nadanie tytułu szlacheckiego[38].

Cztery wyreżyserowane przez niego filmy: Okno na podwórze (1954), Zawrót głowy (1958), Północ, północny zachód (1959) i Psychoza (1960), dwukrotnie (w 1998 i 2007) zostały sklasyfikowane na liście „stu najlepszych amerykańskich filmów” sporządzonej przez American Film Institute[39][40]. W 1999 Brytyjski Instytut Filmowy zaliczył dwa filmy Hitchcocka z lat 30. – 39 kroków (1935) i Starsza pani znika (1938) – do rankingu najwybitniejszych filmów tamtejszej kinematografii XX wieku[39]. W 2008 AFI zamieścił cztery filmy reżysera – M jak morderstwo (1954), Okno na podwórze, Zawrót głowy i Północ, północny zachód – na liście „najlepszych kryminałów”, z czego Zawrót głowy na 1. miejscu[41].

3 sierpnia 1998 poczta USA wydała limitowaną serię 32-centowych znaczków pocztowych z jego podobizną w związku z edycją „Legendy Hollywoodu[42]. Wiosną i jesienią 1999, z okazji przypadającej setnej rocznicy urodzin reżysera, nowojorskie Museum of Modern Art zorganizowało wystawę pamiątek po Hitchcocku oraz projekcję wszystkich jego filmów[43]. Rok później dzieła reżysera zaliczono do wielkich obrazów i zorganizowano wystawę „Hitchcock and Art: Fatal Coincidence”, którą otwarto w Musée des Beaux-Arts de Montréal, przed wysłaniem jej do Centre Georges Pompidou[44]. W maju 2012 Hitchcock znalazł się wśród brytyjskich ikon kulturowych, wybranych przez Petera Blake’a, które pojawiły się w jego nowej wersji najsłynniejszego dzieła − na okładce albumu Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band − aby uczcić w ten sposób najważniejsze osobistości kultury brytyjskiej, które autor podziwiał[45]. W czerwcu 2013 Brytyjski Instytut Filmowy, w hołdzie dla dokonań Hitchcocka, zorganizował w Harvey Theater w Brooklyn Academy of Music specjalny pokaz o nazwie „The Hitchcock 9”, podczas którego zaprezentowano odrestaurowane wersje wczesnych niemych filmów reżysera[46].

Osiem filmów Hitchcocka – Rebeka (1940), Cień wątpliwości (1943), Osławiona (1946), Okno na podwórze, Zawrót głowy, Północ, północny zachód, Psychoza i Ptaki (1963) wpisano do National Film Registry[47].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adair 2002 ↓, s. 138; McGilligan 2005 ↓, s. 357.
  2. Mark Harris: Pictures at a Revolution: Five Movies and the Birth of the New Hollywood. Penguin Books, 2009, s. 490. ISBN 978-0-14-311503-8. (ang.)
  3. McGilligan 2005 ↓, s. 888.
  4. a b Alfred Hitchcock Golden Globes (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-19)].
  5. Adair 2002 ↓, s. 145; McGilligan 2005 ↓, s. 920–921; Truffaut 2005 ↓, s. 326–327; Ackroyd 2017 ↓, s. 314.
  6. McGilligan 2005 ↓, s. 921.
  7. McGilligan 2005 ↓, s. 759.
  8. a b Alan Burton: Historical Dictionary of British Spy Fiction. Rowman & Littlefield Publishers, 2016, s. 202. ISBN 978-1442255869. (ang.)
  9. François Truffaut: The Films in My Life. Simon & Schuster, 1978, s. 89. ISBN 978-0-671-22919-1. (ang.)
  10. Official Selection 1953: All the Selection (ang.). [dostęp 2018-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-03)].
  11. Official Selection 1956: All the Selection (ang.). [dostęp 2018-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-25)].
  12. McGilligan 2005 ↓, s. 898; Truffaut 2005 ↓, s. 327–328.
  13. Charlotte Chandler: It’s Only a Movie: Alfred Hitchcock: A Personal Biography. Applause Theatre & Cinema Books, 2006, s. 301. ISBN 978-1557836922. (ang.)
  14. Palmarès – Locarno Festival (ang.). [dostęp 2018-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-10)].
  15. McDevitt i Juan 2009 ↓, s. 286, 295.
  16. Spellbound – Arthouse Hotel (ang.). [dostęp 2018-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)].
  17. Federico Fellini, Peter E. Bondanella, Manuela Gieri: La Strada. Rutgers University Press, 1987, s. 223. ISBN 978-0813512372. (ang.)
  18. McDevitt i Juan 2009 ↓, s. 245.
  19. McDevitt i Juan 2009 ↓, s. 258.
  20. Alfred Hitchcock Awards Jussi Awards (fiń.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-26)].
  21. Motion Picture Exhibitor Magazine (Laurel Awards) (ang.). [dostęp 2018-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-10)].
  22. Saturn Awards (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-02-10)].
  23. Adair 2002 ↓, s. 63; McGilligan 2005 ↓, s. 291; Ackroyd 2017 ↓, s. 102.
  24. McDevitt i Juan 2009 ↓, s. 346.
  25. 1969 Archives – National Board of Review (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-16)].
  26. Ackroyd 2017 ↓, s. 80.
  27. Kinema Junpo Awards (ang.). [dostęp 2018-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-10)].
  28. Alfred Hitchcock Hollywood Walk of Fame (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-26)].
  29. a b Edgars Database: Alfred Hitchcock (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-22)].
  30. McGilligan 2005 ↓, s. 830–831.
  31. Ackroyd 2017 ↓, s. 282.
  32. Robert A. Harris: The Complete Films of Alfred Hitchcock. Carol Publishing Group, 1993, s. 247. ISBN 978-0806514642. (ang.)
  33. McGilligan 2005 ↓, s. 870.
  34. McGilligan 2005 ↓, s. 874.
  35. McGilligan 2005 ↓, s. 887.
  36. Patrick Humphries: The Films of Alfred Hitchcock. Portland House, 1986, s. 177. ISBN 978-0517604700. (ang.)
  37. McGilligan 2005 ↓, s. 925.
  38. Ackroyd 2017 ↓, s. 315.
  39. a b McGilligan 2005 ↓, s. 932.
  40. AFI’s 100 Years…100 Movies (2007) (ang.). American Film Institute. [dostęp 2018-05-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-04)].
  41. AFI: 10 Top 10 (ang.). American Film Institute. [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-24)].
  42. Legends of Hollywood: Alfred Hitchcock (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-17)].
  43. Adair 2002 ↓, s. 147; McGilligan 2005 ↓, s. 933.
  44. McGilligan 2005 ↓, s. 933–934.
  45. ‘Sgt. Pepper’ Album Cover Updated with New Famous Faces. „Parade”. OCLC 1772138 (ang.). [dostęp 2019-06-26]. [zarchiwizowane z adresu 2018-04-17]. 
  46. Dave Kehr. Hitchcock, Finding His Voice in Silents. „The New York Times”. ISSN 0362-4331 (ang.). [dostęp 2019-06-26]. [zarchiwizowane z adresu 2015-01-24]. 
  47. Complete National Film Registry Listing (ang.). Biblioteka Kongresu. [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-15)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]