Lista najwyższych budynków w Hongkongu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Panorama Hongkongu oraz widok na Victoria Harbour w nocy

Poniższa lista przedstawia najwyższe wieżowce w Hongkongu. Hongkong jest międzynarodowym centrum finansowym, w którym znajduje się ponad 112 budynków powyżej 180 m. Hongkong jest na pierwszym miejscu pod względem liczebności wieżowców, z 52 ukończonymi budynkami powyżej 272 m oraz ponad 7 770 wieżowcami w całym mieście[1][2]. Najwyższym wieżowcem jest 118 piętrowy International Commerce Centre, który został ukończony w 2010 roku, ma 484 metrów i jest 6 najwyższym budynkiem na świecie.

Wieżowce są rozproszone po terenie całego terytorium Hongkongu, jednak większość z nich skumulowanych jest na północnym wybrzeżu wyspy oraz w Koulun. Na terenie Nowych Terytoriów oraz na południowym wybrzeżu wyspy znajduje się także kilka wieżowców.

Panorama Hongkongu jest uważana za jedną z najlepszych na świecie[3][4][5]. Każdej nocy większość budynków po obu stronach Portu Wiktorii jest podświetlanych i bierze udział w pokazie świetlnym A Symphony of Lights, który jest wpisany do Księgi Rekordów Guinessa jako największy stały festiwal świetlny na świecie[6][7].

Od lutego 2011 roku, na liście pojawiło się wiele budynków powyżej 161 metrów, których budowa już się rozpoczęła lub niedługo się zacznie oraz takie, które mają już pozwolenie na budowę[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia wieżowców w Hongkongu zaczęła się w 1935 roku wraz z ukończeniem budynku przedsiębiorstwa The Hongkong and Shanghai Banking Corporation. Budynek miał 70 m wysoości i 13 pięter, po pięciu dekadach został wyburzony i na jego miejscu powstał nowy budynek HSBC[9]. Na początku XX wieku wysokość wieżowców była ogranicza, lecz począwszy od 1970 nastąpił boom budowlany, który trwa do dziś i został wywołany przez położenie Hongkongu w pobliżu gór i oceanu[10][11]. W latach 1980-1993 największego boomu, powstało 22 ze 112 najwyższych budynków w mieście.

W 1998 roku w Hongkongu zaczął się drugi boom budowlany, który trwa do dzisiaj. w latach 2000-2010 w mieście powstało ponad 85 budynków wyższych niż 180 m, włącznie z kilkoma najwyższymi obecnie drapaczami chmur. W odróżnieniu od trendu w latach 80. i 90. XX wieku, większość budynków obecnie powstało dla celów mieszkaniowych, ze względu na wzrost popytu na luksusowe apartamenty. W dzielnicy Koulun odnotowano duży wzrost liczby wieżowców, wiele z nich także przekracza 200 m. Stało się tak, dlatego, że Kai Tak Airport jest zlokalizowany na północnym wschodzie i dzięki temu można było zwiększyć limit wysokości w tej dzielnicy[12].

Znaczące budynki[edytuj | edytuj kod]

  • International Commerce Centre (skrót ICC), zlokalizowany na Austin Road 1, Koulun Zachodni. Budynek jest własnością i został wybudowany wspólnie przed dwa przedsiębiorstwa MTR Corporation Limited oraz Sun Hung Kai Properties, jako 7 faza budowy Union Square Development. Wieżowiec ma 484 m wysokości i jest obecnie najwyższym w mieście oraz 7 najwyższym budynkiem na świecie. W budynku mają swoje biura między innymi takie przedsiębiorstwa jak Credit Suisse, Morgan Stanley, ABN AMRO i Accenture.
  • Central Plaza, zlokalizowany przy Harbour Road 18, Wan Chai. Wieżowiec jest obecnie trzecim budynkiem pod względem wysokości w mieście i ma 374 m. Central Plaza był najwyższym budynkiem w latach 1992-2003. Budynek jest znany ze swoich pięknych wnętrz oraz systemu oświetlenia. Znajduje się tutaj także najwyżej położony kościół na świecie znajdujący się w wieżowcu, Sky City Church.
  • Bank of China Tower (skrót BOC Tower), zlokalizowany przy Garden Road 1, w centrum. Zaprojektowany przez laureata nagrody Pritzkera - I.M. Pei. Wieżowiec ma 307 m wysokości, a wraz z dwoma masztami 360,9 m. Obecnie jest czwartym najwyższym budynkiem w mieście. Wieżowiec był pierwszym budynkiem poza Stanami Zjednoczonymi, który przekroczył granicę 305 (1000 ft).
  • HSBC Main Building (znany także jako HSBC Tower), zlokalizowany przy Queen's Road Central 1. Budynek został zaprojektowany przez Normana Fostera. Budowa trwała 7 lat i była jedną z najkosztowniejszych na świecie - 5,2 mld HKD.
  • Hopewell Centre, zlokalizowany przy Queen's Road East, Wanchai. Budynek ma 216 m wysokości i znajduje się na terenie ekspansji centrum biznesowego. Wieżowiec a unikalny cylindryczny kształt, na 62 piętrze znajduje się obrotowa restauracja. Budynek został zaprojektowany przez Gordona Wu, szefa Hopewell Holdings, którego biurem jest teraz.

Panoramy[edytuj | edytuj kod]

Kowloon Panorama by Ryan Cheng 2010.jpg


Najwyższe budynki[edytuj | edytuj kod]

Lista zawiera budynki zlokalizowane w Hongkongu i mające co najmniej 180 m. Wliczone są tutaj także maszty i detale architektoniczne, ale nie są wliczane maszty radiowe. Znak równości wskazuje na tą samą wysokość pomiędzy dwoma lub większej ilości budynków.

International Commerce Centre jest najwyższym budynkiem w Hongkongu.
Two International Finance Centre jest obecnie drugim najwyższym budynkiem w mieście.
Central Plaza jest trzecim najwyższym budynkiem w Hongkongu.
Nina Tower to szósty najwyższy budynek w mieście.
Highcliff (po lewej) i The Summit (po prawej
Pozycja Nazwa Wyskość
m
Piętra Wykorzystanie Rok Notatki
01.01 International Commerce Centre 484 118 Hotel, Biuro 2010 6 najwyższy budynek na świecie[13][14].
01.12 Two International Finance Centre 416 88 Biuro 2003 18 najwyższy budynek na świecie. Najwyższy budynek w Hongkongu w latach 2003-2010[15][16].
02.03 Central Plaza 374 78 Biuro 1992 Znajduje się tutaj najwyżej położony kościół na świecie. Najwyższy budynek wybudowany poza USA w latach 1992-1996[17][18][19].
03.04 Bank of China Tower 367 70 Biuro 1990 Pierwszy budynek poza USA, którego wysokość przekroczyła 305 m (1000 ft)[20][21][22].
04.05 The Center 346 73 Biuro 1998 [23][24]
05.06 Nina Tower 319 80 Hotel, Biuro 2007 [25][26]
06.07 One Island East 298 69 Biuro 2008 [27][28]
07.08 Cheung Kong Center 283 63 Biuro 1999 [29][30]
08.09= The Cullinan North Tower 270 68 Mieszkalne 2008 [31][32]
09.09= The Cullinan South Tower 270 68 Hotel, Mieszkalne 2008 [32][33]
10.011 The Masterpiece 261 64 Hotel, Mieszkalne 2008 Znany także jako Hanoi Road Redevelopment[34][35].
11.012 Sorrento 1 256 75 Mieszkalne 2003 Najwyższy budynek mieszkalny w mieście[36][37]
12.013 Langham Place Office Tower 255 59 Biuro 2004 [38][39]
13.014 Highcliff 252 72 Mieszkalne 2003 [40][41]
14.015 The Harbourside 251 73 Mieszkalne 2004 [42][43]
15.016 Manulife Plaza 240 52 Biuro 1998 [44][45]
16.017 Sorrento 2 236 66 Mieszkalne 2003 [37][46]
24.118= LOHAS Park Le Prestige Tower 6 233 76 Mieszkalne 2011
24.118= LOHAS Park Le Prestige Tower 7 233 76 Mieszkalne 2011
24.118= LOHAS Park Le Prestige Tower 8 233 76 Mieszkalne 2011
17.018= The Harbourfront Landmark 233 70 Mieszkalne 2001 [47][48]
18.019 The Arch 231 65 Mieszkalne 2005 [49][50]
19.020 Cosco Tower 228 53 Biuro 1998 [51][52]
20.021= The Belcher's Tower 5 227 61 Mieszkalne 2001 [53][54]
20.521= The Belcher's Tower 6 227 61 Mieszkalne 2001 [54][55]
21.023= The Belcher's Tower 1 221 63 Mieszkalne 2000 [54][56]
21.523= The Belcher's Tower 2 221 63 Mieszkalne 2000 [54][57]
22.025= Tregunter 3 220 66 Mieszkalne 1993 [58][59]
22.525= The Summit 220 65 Mieszkalne 2001 [60][61]
23.027 Grand Promenade 2–5 219 66 Mieszkalne 2005 [62][63]
23.528 Sorrento 3 218 64 Mieszkalne 2003 [37][64]
24.029 Hopewell Centre 216 64 Biuro 1980 [65][66]
24.130= LOHAS Park Le Prestige Tower 2 215 70 Mieszkalne 2010
24.130= LOHAS Park Le Prestige Tower 3 215 70 Mieszkalne 2010
24.130= LOHAS Park Le Prestige Tower 5 215 70 Mieszkalne 2010
24.531 Sun Hung Kai Centre 215 56 Biuro 1981 [67][68]
25.032= The Belcher's Tower 3 214 61 Mieszkalne 2001 [54][69]
25.532= The Belcher's Tower 8 214 61 Mieszkalne 2001 [54][70]
27.034 Island Shangri-La 213 57 Hotel 1991 Najwyższy hotel w mieście[71][72].
27.535= Victoria Towers 1 213 62 Mieszkalne 2003 [73][74]
28.035= Victoria Towers 2 213 62 Mieszkalne 2003 [74][75]
28.535= Victoria Towers 3 213 62 Mieszkalne 2003 [74][76]
28.635= Shining Heights 213 55 Mieszkalne 2009 [77]
29.039= Sorrento 5 212 62 Mieszkalne 2003 [37][78]
29.539= Indi Home 212 56 Mieszkalne 2005 [79][80][81]
29.641= LOHAS Park The Capitol Oslo Tower 210 69 Mieszkalne 2009 [82]
29.741= LOHAS Park The Capitol Whistler Tower 210 69 Mieszkalne 2009 [83]
30.041= One International Finance Centre 210 38 Biuro 1998 [84][85]
30.144= Grand Promenade 1 209 63 Mieszkalne 2005 [63][86][87]
30.244= Grand Promenade 6 209 63 Mieszkalne 2005 [63][88][89]
30.546 MetroPlaza Tower 2 209 47 Biuro 1992 [90][91]
31.047= Sorrento 6 206 60 Mieszkalne 2003 [37][92]
31.147= LOHAS Park The Capitol Madrid Tower 206 67 Mieszkalne 2009 [93]
31.247= LOHAS Park The Capitol Milan Tower 206 67 Mieszkalne 2009 [94]
31.550= Citibank Plaza 206 51 Biuro 1992 [95][96]
32.050= May House 206 47 Rządowe 2004 [97][98]
32.552= Metro Town Tower 1 205 62 Mieszkalne 2006 [99][100]
33.052= Metro Town Tower 2 205 62 Mieszkalne 2006 [100][101][102]
33.552= Four Seasons Hotel Hong Kong 205 55 Hotel, Mieszkalne 2005 [103][104]
34.055= Island Resort Tower 6–7 202 60 Mieszkalne 2001 [105][106]
34.555= Island Resort Tower 8–9 202 60 Mieszkalne 2001 [106][107]
35.055= Island Resort Tower 3–5 202 60 Mieszkalne 2001 [106][108]
35.555= Island Resort Tower 1–2 202 60 Mieszkalne 2001 [106][109]
36.059 China Online Centre 201 52 Biuro 2000 [110][111]
36.160= LOHAS Park Le Prestige Tower 1 200 65 Mieszkalne 2010
36.260= LOHAS Park The Capitol Florence Tower 200 65 Mieszkalne 2009 [112]
36.562 Conrad Hong Kong Hotel 199 61 Hotel, Mieszkalne 1991 [113][114]
37.063 Queensway Government Biuros 199 56 Biuro 1985 [115][116]
37.564 Bellagio Tower 6–9 198 60 Mieszkalne 2002 [117]
38.065= Manhattan Hill 1–2 198 51 Mieszkalne 2006 [118][119]
38.565= Manhattan Hill 3 198 49 Mieszkalne 2006 [119][120]
39.065= Manhattan Hill 5 198 49 Mieszkalne 2006 [119][121]
39.565= Manhattan Hill 6 198 49 Mieszkalne 2006 [119][122]
40.069= The Merton 1 197 59 Mieszkalne 2005 [123][124]
40.169= The Merton 2 197 59 Mieszkalne 2005 [125]
40.571= The Pacifica 1 197 50 Mieszkalne 2005 [126][127]
41.071= The Pacifica 2–5 197 50 Mieszkalne 2005 [127][128]
41.571= The Pacifica 6 197 50 Mieszkalne 2005 [127][129]
42.071= The Pacifica 7 197 50 Mieszkalne 2005 [127][130]
42.571= Cable TV Tower 197 41 Biuro 1993 [131][132]
43.076 Aigburth 196 48 Mieszkalne 1999 [133][134]
43.577= Vision City 2 195 52 Mieszkalne 2007 [135][136]
44.077= Vision City 3 195 52 Mieszkalne 2007 [136][137]
44.579 Times Square Natwest Tower 194 40 Biuro 1993 [138][139]
45.080= Vision City 1 192 52 Mieszkalne 2007 [136][140]
45.580= Vision City 5 192 52 Mieszkalne 2007 Znany także jako Vision City 4[136][141].
46.082= Banyan Garden 2 191 57 Mieszkalne 2003 [142][143]
46.582= Banyan Garden 6 191 57 Mieszkalne 2003 [143][144]
47.082= Banyan Garden 7 191 57 Mieszkalne 2003 [143][145]
47.185 39 Conduit Road 191 42 Mieszkalne 2009 [146]
47.586 The Centrium 189 41 Biuro 2001 [147][148]
48.087= Metro Town Tower 3 188 57 Mieszkalne 2006 [100][149][150]
48.587= Metro Town Tower 5 188 57 Mieszkalne 2006 Znany także jako Metro Town - Tower 4[100][151][152].
49.087= One Exchange Square 188 52 Biuro 1985 [153]
49.587= Two Exchange Square 188 52 Biuro 1985 [154]
49.687= Oxford House/Time Warner 188 41 Biuro 1999 [155]
50.092= Millennium City 5 187 45 Biuro 2004 [156][157]
50.192= Landmark East Tower 2 187 43 Hotel, Biuro 2008 [158]
50.292= Landmark East Tower 1 187 40 Biuro 2008 [159]
50.592= 9 Queen's Road Central 187 39 Biuro 1991 [160][161]
51.096 Entertainment Building 187 33 Biuro 1993 [162][163]
51.597 Lippo Centre II 186 48 Biuro 1988 [164][165]
52.098 The Westpoint 186 41 Biuro 1999 [166][167]
52.599= Standard Chartered Bank Building 185 42 Biuro 1990 [168]
53.099= Sino Plaza 185 38 Biuro 1992 [169][170]
53.599= Manhattan Heights 185 55 Mieszkalne 2000 [171][172]
54.099= AIA Central 185 40 Biuro 2005 Wcześniej znany jako AIG Tower[173][174].
54.5103 Ocean Pointe 184 54 Mieszkalne 2001 [175][176]
55.0104 Vision City 6 183 50 Mieszkalne 2007 Also known as Vision City Tower 5[136][177].
55.5105 Banyan Garden 5 183 54 Mieszkalne 2003 [143][178]
56.0106 Three Pacific Place 182 40 Biuro 2004 [179][180]
56.5107 Convention Plaza Biuro 181 50 Biuro 1990 [181][182]
57.0108= Liberte 3 181 51 Mieszkalne 2003 [183][184]
57.5108= Liberte 2 181 51 Mieszkalne 2003 [184][185]
58.0108= Liberte 1 181 51 Mieszkalne 2003 [184][186]
58.5108= Immigration Tower 181 49 Biuro 1990 [187][188]
59.0108= Revenue Tower 181 49 Biuro 1990 [189][190]
59.5113 AIA Tower 180 44 Biuro 1999 [191][192]
60.0114= The Merton 3 180 51 Mieszkalne 2005 [124]
62.0114= Sham Wan Towers 1 180 51 Mieszkalne 2003 [193][194]
61.0114= Sham Wan Towers 2 180 51 Mieszkalne 2003 [194][195]
61.5114= Sham Wan Towers 3 180 45 Mieszkalne 2003 [194][196]
62.5114= Liberte 5 180 52 Mieszkalne 2003 [184][197]
63.0114= Liberte 6 180 52 Mieszkalne 2003 [184][198]
63.5120 Banyan Garden 3 180 53 Mieszkalne 2003 [143][199][200]

* Budynki wciąż w czasie konstrukcji, ale konstrukcja do dachu została ukończona.

= Budynki posiadające tą samą pozycje, ponieważ mają taką samą wysokość.

Zatwierdzone[edytuj | edytuj kod]

Poniżej zebrane zostały budynki powyżej 180 m wysokości, których budowa została zatwierdzona.

Nazwa Wysokość*
m
Piętra Rok* Notatki Odwołanie
New World Centre East 265 70 Obecnie w fazie przygotowania fundamentów. [201][202][203]
Kwun Tong Town Centre Redevelopment Landmark Tower 260 63 2015 Grunt zakupiony i trwają prace przygotowawcze. [204][205][206][207][208]
Taikoo Place Redevelopment - 2A Building 225 51 Przebudowa Somerset House. Wysokość zredukowana z początkowych 295 m do 225 m. [209][210][211][212]
Taikoo Place Redevelopment - 2B Building 195 46 Przebudowa Warwick House. Wysokość zwiększona z początkowych 160 m do 195 m. Budowa zacznie się nie wcześniej niż w 2016 roku, po przebudowie Somerset House. [209][210][211][213]
Hutchison House Redevelopment 185 47 [214][215][216][216][217]

* Dane informacje nie zostały jeszcze ujawnione.

Chronologiczna lista najwyższych wieżowców w Hongkongu[edytuj | edytuj kod]

The Bank of China Building najwyższy budynek w Hongkongu w latach 1950-1966.

Lista budynków, które wcześniej posiadały tytuł najwyższych w Hongkongu.

Nazwa Adres Lata Wysokość
m
Piętra Odniesienie
Hong Kong & Shanghai Bank 09.01 Queen's Road Central 1935–1950 01.070 13 [218]
Bank of China Building 02.02A Des Voeux Road Central 1950–1966 02.076 17 [219][220]
Kiu Kwan Mansion 03.0395 King's Road 1966–1971 04.095.12 28
Pearl City Mansion 08.022-36 Paterson Street 1971–1973 05.0109 34 [221]
Connaught Centre[A] 01.01 Connaught Place 1973–1980 06.0178 52 [222]
Hopewell Centre 10.0183 Queen's Road East 1980–1990 07.0216 64 [66]
Bank of China Tower 05.01 Garden Road 1990–1992 08.0367 70 [21]
Central Plaza 06.018 Harbour Road 1992–2003 09.0374 78 [18]
Two International Finance Centre 04.08 Finance Street 2003–2010 10.0415 88 [16]
International Commerce Centre 1 Austin Road Kowloon 2010–obecnie 11.0484 118

Ważne wstrzymane, anulowane realizacje i wizje[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rosnące obawy dotyczące potencjalnych zagrożeń dla środowiska wywołanych przez bardzo wysokie drapacze chmur, zostały wprowadzone pewne zakazy i ograniczenia. Z tego powodu wiele realizacji jest zmienianych lub też anulowanych.

Nazwa Wysokość
m
Piętra Notatki Odniesienia
Bionic Tower 1,228 300 Wizja. Miasto poziome dla ponad 100 000 mieszkańców. [223][224]
Kowloon MTR Tower 574 102 Porzucona propozycja. Oryginalny pomysł na Union Square w dzielnicy Koulun. Obecnie projekt po zmianach ukończony jako International Commerce Centre. [225]
Original Nina Tower Proposal 518 108 Porzucona propozycja. Oryginalna propozycje dla Nina Tower, która została zrealizowana w innej propozycji. Oryginalna wizja została odrzucona przez rząd z powodu znalezienia się w nowo powstałej drodze powietrznej ustanowionej dla portu Lotniczego w Hongkongu. Oryginalna propozycja została podzielona na pół i na tej podstawie powstały dwa wieżowce - Nina Tower i Teddy Tower. [226][227]
SAR Government Center 450 - Porzucona propozycja. Projekt jest obecnie przeniesiony do Tamar Site jako Central Government Complex. [228]
The Gateway III[A] 405 96 Odrzucona propozycja. Projekt został odrzucony z powodu zaostrzenia prawa i nie zostanie nigdy wybudowany. [229][230][231]
Hong Kong Wanchai Tower 400 - Anulowany [223][232][233]

Notatki[edytuj | edytuj kod]

A.^ Dwie wysokości są podawane dla Gateway Tower III: 405 m i 450 m. Oficjalna wysokość nie została jeszcze podana przed dewelopera.
B.^ Budynek zostały wybudowany jako Connaught Centre, ale później zostało zmienione na Jardine House.

Przypisy

  1. Buildings in Hong Kong. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  2. Skyline Ranking. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  3. The world’s top 20 city skylines. travel.cnn.com. [dostęp 06.01.2014].
  4. Skyline Ranking. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  5. Top Skylines Of The World. diserio.com. [dostęp 06.01.2014].
  6. A Symphony of Lights. travelchinaguide.com. [dostęp 06.01.2014].
  7. A Symphony of Lights. discoverhongkong.com. [dostęp 06.01.2014].
  8. Buildings in Hong Kong. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  9. Hong Kong & Shanghai Bank. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  10. VERTICAL CITIES: HONG KONG. Skyscraper.org. [dostęp 06.01.2014].
  11. Hong Kong. Emporis.org. [dostęp 06.01.2014].
  12. Steve, Fallon: Hong Kong and Macau. Lonely Planet Publishing, 2006.
  13. International Commerce Centre. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  14. International Commerce Centre. SkyscraperPage.com.
  15. Two International Finance Center. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  16. 16,0 16,1 2 International Finance Centre. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  17. Central Plaza. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  18. 18,0 18,1 Central Plaza. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  19. CITIC Plaza. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  20. Bank of China Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  21. 21,0 21,1 Bank of China Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  22. About BOC Tower. Bank of China. [dostęp 06.01.2014].
  23. The Center. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  24. The Center. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  25. Nina Tower I. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  26. Nina Tower 1 & 2. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  27. One Island East. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  28. One Island East. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  29. Cheung Kong Centre. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  30. Cheung Kong Center. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  31. The Cullinan North Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  32. 32,0 32,1 Union Square Phase 6. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  33. The Cullinan South Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  34. Hotel Panorama. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  35. Hanoi Road Redevelopment. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  36. Sorrento 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  37. 37,0 37,1 37,2 37,3 37,4 The Sorrento. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  38. Langham Place Biuro Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  39. Langham Place Biuro Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  40. Highcliff. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  41. Highcliff. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  42. The Harbourside. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  43. The HarbourSide. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  44. Manulife Plaza. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  45. Manulife Plaza. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  46. Sorrento 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  47. The Harbourfront Landmark. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  48. Harbourfront Landmark. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  49. The Arch. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  50. The Arch. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  51. Cosco Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  52. Cosco Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  53. The Belcher's Tower 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  54. 54,0 54,1 54,2 54,3 54,4 54,5 The Belcher's. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  55. The Belcher's Tower 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  56. The Belcher's Tower 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  57. The Belcher's Tower 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  58. Tregunter 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  59. Tregunter Tower 3. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  60. The Summit. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  61. The Summit. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  62. Grand Promenade 2-5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  63. 63,0 63,1 63,2 Grand Promenade. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  64. Sorrento 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  65. Hopewell Centre. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  66. 66,0 66,1 Hopewell Centre. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  67. Sun Hung Kai Centre. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  68. Sun Hung Kai Center. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  69. The Belcher's Tower 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  70. The Belcher's Tower 8. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  71. Shangri-La Hotel. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  72. Shangri-La Hotel. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  73. Victoria Towers 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  74. 74,0 74,1 74,2 Victoria Towers. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  75. Victoria Towers 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  76. Victoria Towers 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  77. Shining Heights. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  78. Sorrento 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  79. Indi Home. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  80. Indi Home. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  81. Indi Home. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  82. LOHAS Park The Capitol Oslo Tower. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  83. LOHAS Park The Capitol Whistler Tower. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  84. One International Finance Centre. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  85. 1 International Finance Centre. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  86. Grand Promenade 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  87. Grand Promenade Tower 1. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  88. Grand Promenade 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  89. Grand Promenade Tower 6. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  90. Metro Plaza Tower 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  91. Metroplaza Tower 2. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  92. Sorrento 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  93. LOHAS Park The Capitol Madrid Tower. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  94. LOHAS Park The Capitol Milan Tower. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  95. Citibank Plaza. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  96. Citibank Plaza. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  97. May House. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  98. May House. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  99. Metro Town Tower 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  100. 100,0 100,1 100,2 100,3 Metro Town - Tower 1. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  101. Metro Town Tower 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  102. Metro Town - Tower 2. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  103. Four Seasons Place. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  104. Four Seasons Place. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  105. Island Resort Tower 6-7. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  106. 106,0 106,1 106,2 106,3 Island Resort. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  107. Island Resort Tower 8-9. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  108. Island Resort Tower 3-5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  109. Island Resort Tower 1–2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  110. China Online Centre. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  111. China Online Centre. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  112. LOHAS Park The Capitol Florence Tower. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  113. Conrad International Hotel. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  114. Conrad International Hotel. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  115. Queensway Government Office Building. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  116. Queensway Govermnent Office Building. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  117. Bellagio Tower 6-9. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  118. Manhattan Hill 1—2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  119. 119,0 119,1 119,2 119,3 Manhattan Hill. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  120. Manhattan Hill 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  121. Manhattan Hill 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  122. Manhattan Hill 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  123. The Merton 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  124. 124,0 124,1 The Merton. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  125. The Merton 2. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  126. The Pacifica 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  127. 127,0 127,1 127,2 127,3 The Pacifica. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  128. The Pacifica 2—5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  129. The Pacifica 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  130. The Pacifica 7. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  131. Cable TV Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  132. Cable TV Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  133. Aigburth. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  134. Aigburth. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  135. Vision City 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  136. 136,0 136,1 136,2 136,3 136,4 Vision City. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  137. Vision City 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  138. Times Square Natwest Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  139. Times Square Natwest Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  140. Vision City 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  141. Vision City 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  142. Banyan Garden 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  143. 143,0 143,1 143,2 143,3 143,4 Banyan Garden. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  144. Banyan Garden 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  145. Banyan Garden 7. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  146. 39 Conduit Road. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  147. The Centrium. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  148. The Centrium. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  149. Metro Town Tower 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  150. Metro Town - Tower 3. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  151. Metro Town Tower 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  152. Metro Town - Tower 4. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  153. One Exchange Square. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  154. Two Exchange Square. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  155. Oxford House/Time Warner. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  156. Millennium City 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  157. Millennium City 5. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  158. Landmark East Tower 2. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  159. Landmark East Tower 1. CTBUH. [dostęp 06.01.2014].
  160. 9 Queen's Road Central. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  161. 9 Queens Road Central. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  162. Entertainment Building. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  163. Entertainment Building. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  164. Lippo Centre II. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  165. Lippo Centre. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  166. The Westpoint. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  167. The Westpoint. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  168. Standard Chartered Bank Building. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  169. Sino Plaza. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  170. Sino Plaza. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  171. Manhattan Heights. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  172. Manhattan Heights. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  173. AIG Tower. Emporis.com. [dostęp 2007-08-17].
  174. AIG Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 2007-09-18].
  175. Ocean Pointe. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  176. Ocean Pointe. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  177. Vision City 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  178. Banyan Garden 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  179. Three Pacific Place. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  180. Three Pacific Place. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  181. Convention Plaza Biuro Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  182. Hong Kong Convention & Exhibition Center. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  183. Liberte 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  184. 184,0 184,1 184,2 184,3 184,4 Liberte. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  185. Liberte 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  186. Liberte 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  187. Immigration Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  188. Immigration Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  189. Revenue Tower. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  190. Revenue Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  191. AIA Tower. [dostęp 06.01.2014].
  192. AIA Tower. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  193. Sham Wan Towers 1. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  194. 194,0 194,1 194,2 Sham Wan Towers. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  195. Sham Wan Towers 2. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  196. Sham Wan Towers 3. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  197. Liberte 5. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  198. Liberte 6. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  199. Banyan Garden 3, Hong Kong, China. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  200. Banyan Garden 3. CTBUH.com. [dostęp 06.01.2014].
  201. http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=766852
  202. http://news.sina.com.hk/cgi-bin/nw/show.cgi/2/1/1/1317194/1.html
  203. http://finance.sina.com.cn/stock/hkstock/ggscyd/20090130/11135800994.shtml
  204. http://www.ura.org.hk/html/c1002054e161e.html
  205. http://www.skyscrapercity.com/showpost.php?p=31231696&postcount=84
  206. http://www.skyscrapercity.com/showpost.php?p=46778095&postcount=116
  207. http://www.thestandard.com.hk/news_print.asp?art_id=85584&sid=24753609
  208. http://ma17.hk/ktrenewalpj/ktrenewalpj_document_05.html?mid=1217
  209. 209,0 209,1 http://www1.hk.apple.nextmedia.com/template/apple/art_main.php?iss_id=20110110&sec_id=15307&art_id=14852046
  210. 210,0 210,1 http://www.soufun.com/news/2011-03-03/4603557.htm
  211. 211,0 211,1 http://hkm.appledaily.com/Home/ShowArticle/0c8c1a5f-8997-4c68-9c68-34ad56c1adda
  212. http://hk.news.yahoo.com/article/110304/4/n14n.html
  213. http://www.google.com/search?sourceid=chrome&ie=UTF-8&q=%E5%A4%AA%E5%8F%A4%E5%9D%8A2%E6%9C%9F%E9%87%8D%E5%BB%BA+12%E5%B9%B4%E5%9C%93%E5%A4%A2
  214. http://paper.wenweipo.com/2008/11/25/FI0811250044.htm
  215. http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=755512
  216. 216,0 216,1 http://news.sina.com.hk/cgi-bin/nw/show.cgi/5/1/1/950913/1.html
  217. http://www.chinesetoday.com/news/show/id/146614
  218. Hong Kong & Shanghai Bank. Emporis.com. [dostęp 06.01.2014].
  219. Bank of China Building. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  220. Old Bank of China Building. A view on cities. [dostęp 06.01.2014].
  221. Pearl City Mansion. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  222. Jardine House. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  223. 223,0 223,1 http://buildingdb.ctbuh.org/?do=building&building_id=83 | data dostępu=06.01.2014
  224. http://buildingdb.ctbuh.org/?do=building&building_id=17 | data dostępu=06.01.2014
  225. http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=9189 | data dostępu=06.01.2014
  226. http://buildingdb.ctbuh.org/?do=building&building_id=104 | data dostępu=06.01.2014
  227. http://www.emporis.com/application/?nav=building&lng=3&id=174360 | data dostępu=06.01.2014
  228. http://buildingdb.ctbuh.org/?do=building&building_id=152 | data dostępu=06.01.2014
  229. Gateway III, Kowloon. Council of Tall Buildings and Urban Habitat. [dostęp 06.01.2014].
  230. The Gateway 3. SkyscraperPage.com. [dostęp 06.01.2014].
  231. http://hk.news.yahoo.com/article/080829/4/7yi7.html%7C data dostępu=06.01.2014
  232. http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=23203 | data dostępu=06.01.2014
  233. http://www.emporis.com/application/?nav=building&lng=3&id=hongkongwanchaitower-hongkong-china | data dostępu=06.01.2014