Liturgia słowa

Liturgia słowa lub liturgia katechumenów (łac. Liturgia verbi, gr. Λειτουργία τῶν Κατηχουμένων) – druga część mszy świętej lub Boskiej Liturgii, która następuje odpowiednio po obrzędach wstępnych lub proskomidii, a przed liturgią eucharystyczną (liturgią wiernych).

Historia

Liturgia słowa pochodzi od starożytnej liturgii synagogalnej, podczas której Żydzi słuchali czytania z Prawa, następnie czytania Proroków, w których słuchali o Bożej obietnicy, że ześle Mesjasza, który uwolni ich z niewol i przywróci królestwo Izraela. Po tym przemawiający mógł wygłosić to, co w Kościele katolickim nazywa się homilią. Chrześcijanie zachowali tę dawną liturgię synagogalną z tą ważną różnicą, że głoszą iż Mesjasz już przyszedł.

Tradycyjnie liturgia słowa zwana jest liturgią katechumenów, jako że w starożytności w obrzędach chrześcijańskich aż do kazania mogli uczestniczyć wszyscy zainteresowani.

Kościół rzymskokatolicki

Najważniejszymi elementami liturgii słowa są czytania Pisma świętego oraz Psalm responsoryjny.

Liturgia słowa składa się z poniższych elementów:

• Pierwsze czytanie
• Psalm responsoryjny
• Drugie czytanie (w niedziele, uroczystości oraz Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych)
• Sekwencja (obowiązuje w Wielkanoc i Niedzielę Zesłania Ducha Św.; dozwolona w Oktawie Wielkanocy, Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa oraz Wspomnienie NMP Bolesnej)
• Tractus albo Werset przed Ewangelią wraz z aklamacją Alleluja (lub w Wielkim Poście, Wielkim Czwartku i Wielkim Piątku – „Chwała Tobie, Królu wieków” oraz „Chwała Tobie, Słowo Boże”)
• Ewangelia
• Homilia
• Credo – wyznanie wiary
• Modlitwa powszechna

Czytania mogą być zakończone homilią lub kazaniem. Liturgię słowa kończy modlitwa powszechna (tzw. oratio fidelium), zaś w cerkwi prawosławnej ektenie. W dni powszednie lekcja jest czytana ze Starego lub Nowego Testamentu, śpiewany jest psalm responsoryjny oraz czytana Ewangelia. W niedziele jedno czytanie jest ze Starego, a drugie z Nowego Testamentu, również śpiewany jest psalm responsoryjny i czytana Ewangelia. W niedziele okresu wielkanocnego oba czytania są z Nowego Testamentu.

W czasie liturgii słowa może być sprawowany m.in. sakrament chrztu lub bierzmowania.

Prawosławie

Prawosławna liturgia katechumenów rozpoczyna się tzw. Małym Wejściem, to jest wniesieniem Pisma Świętego przez carskie wrota, co symbolizuje rozpoczęcie głoszenia Dobrej Nowiny przez Chrystusa. Zasadniczym elementem tej części Boskiej Liturgii jest czytanie Pisma Świętego i wygłoszenie homilii.

Linki zewnętrzne

• Słownik Liturgiczny