Liwermor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Liwermor
moskow ← liwermor → tenes
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. liwermor, Lv, 116
(łac. livermorium)
Grupa, okres, blok 16, 7, p
Właściwości metaliczne prawdopodobnie metal grup głównych
Masa atomowa 293 u

Liwermor[1] (Lv) – pierwiastek chemiczny z bloku p, leżący w układzie okresowym pod polonem.

19 czerwca 2000 roku naukowcy ze Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej (przy współpracy z naukowcami z Lawrence Livermore National Laboratory[2]) zaobserwowali pojedynczy rozpad atomu pierwiastka 116[3]. W 2001 udało się im otrzymać dwa kolejne atomy. Wyniki te zostały potwierdzone w 2003 w kolejnych eksperymentach[4]. Otrzymany atom został pierwotnie zidentyfikowany jako 292Lv, co później skorygowano na 293Lv.

4820Ca + 24896Cm296116Lv*293116Lv + 3n

Odkrycie tego pierwiastka zostało uznane przez IUPAC 1 czerwca 2011[2].

Rzekome odkrycie[edytuj | edytuj kod]

W 1999 badacze z Lawrence Berkeley National Laboratory ogłosili odkrycie pierwiastków 116 i 118 w publikacji w czasopiśmie Physical Review Letters[5]. Rok później ukazała się publikacja, w której autorzy opisywali niemożność powtórnego otrzymania tych pierwiastków[6]. W lipcu 2002, po przeprowadzonym dochodzeniu, dyrektor Lawrence Berkeley National Laboratory przyznał, że rzekome odkrycie zostało sfabrykowane przez Wiktora Ninowa, głównego autora publikacji z 1999[7][8].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Do czasu ustalenia obecnej nazwy był on tymczasowo nazywany ununhexium (symbol Uuh), zgodnie z systematycznym nazewnictwem IUPAC dla transuranowców. Ze względu na położenie w układzie okresowym pod polonem bywał też nazywany eka-polonem.

1 grudnia 2011 IUPAC zaproponowała ostateczną łacińską i angielską nazwę pierwiastka 116 jako livermorium (symbol Lv)[9], jako uhonorowanie Livermore, gdzie znajduje się Lawrence Berkeley National Laboratory, w którym otrzymano szereg pierwiastków transuranowych. 30 maja 2012 IUPAC oficjalnie zatwierdziła tę nazwę[10]. Polska nazwa pierwiastka, ustalona przez Komisję Terminologii Chemicznej PTChem, brzmi liwermor[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b O nazwach pierwiastków 114 i 116 w języku polskim oraz o nazw tych odmianie, [w:] Opinie Komisji Terminologii Chemicznej [online], Polskie Towarzystwo Chemiczne, 6 lutego 2014 [dostęp 2014-02-07].
  2. a b Discovery of the Elements with Atomic Number 114 and 116, International Union of Pure and Applied Chemistry, 1 czerwca 2011 [dostęp 2013-08-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-01-29].
  3. Y.T. Oganessian i inni, Observation of the decay of 292116, „Physical Review C”, 63 (1), 2000, s. 011301, DOI10.1103/PhysRevC.63.011301 (ang.).c?
  4. J.B. Patin i inni, Confirmed results of the 248Cm(48Ca,4n)292116 experiment, Lawrence Livermore National Laboratory, 19 listopada 2013 [zarchiwizowane z adresu 2018-09-15].
  5. V. Ninov i inni, Observation of Superheavy Nuclei Produced in the Reaction of 86Kr with 208Pb, „Physical Review Letters”, 83 (6), 1999, s. 1104–1107, DOI10.1103/PhysRevLett.83.1104 (ang.).
  6. Berkeley Lab – Results of Element 118 Experiment Retracted.
  7. Rex Dalton, Misconduct: the stars who fell to earth, „Nature”, 420 (6917), 2002, s. 728–729, DOI10.1038/420728a, PMID12490902 (ang.).c?
  8. Results of Element 118 Experiment Retracted, Berkeley Lab [dostęp 2020-11-24].
  9. Start of the Name Approval Process for the Elements of Atomic Number 114 and 116, International Union of Pure and Applied Chemistry, 1 grudnia 2011 [zarchiwizowane z adresu 2014-08-23].
  10. Element 114 is Named Flerovium and Element 116 is Named Livermorium, International Union of Pure and Applied Chemistry, 30 maja 2012 [zarchiwizowane z adresu 2016-02-05] (ang.).