Lorysa górska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lorysa górska
Trichoglossus haematodus[1]
(Linnaeus, 1771)
Lorysa górska
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugi wschodnie
Gatunek lorysa górska
Podgatunki

patrz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Lorysa górska (Trichoglossus haematodus) – gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae), zamieszkujący we wschodniej i południowo-wschodniej Australii, Nowej Gwinei i na wielu wyspach Indonezji. Została introdukowana w Perth w Australii Zachodniej, w Auckland w Nowej Zelandii oraz w Hongkongu.

Taksonomia[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Linneusz w 1771[3] na podstawie holotypu z Ambon. Klasyfikacja podgatunków lorysy górskiej i ich liczba jest niejasna[4]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wymienia tylko 6 podgatunków – T. h. haematodus (włączono do niego T. h. intermedius), T. h. nigrogularis (włączono do niego T. h. caeruleiceps), T. h. massena (włączono do niego T. h. micropteryx), T. h. nesophilus, T. h. flavicans i T. h. deplanchii[5]. Autorzy Kompletnej listy ptaków świata przyjęli inną klasyfikację, wedle której również i lorysa czarnobrzucha (T. (h.) rosenbergii) i lorysa niebieskobrzucha (T. (h.) moluccanus) są podgatunkami lorysy górkiej[6]. Autorzy Handbook of the Birds of the World wyróżniają 9 podgatunków: 6 tożsamych z podgatunkami uznawanymi przez IOC, dwa włączane do T. h. haematodus i T. h. nigrogularis oraz T. h. brooki, niewyróżniany ani przez IOC, ani przez autorów Kompletnej listy ptaków świata[4][5][6]. Niektórzy autorzy za podgatunek lorysy górskiej uznawali również lorysę większą (T. forsteni) lorysę zieloną (T. weberi) i lorysę obrożną (T. rubritorquis)[4].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj]

Klasyfikacja podgatunków jest spora. Poniższa lista uwzględnia podgatunki wyróżnione przez IOC oraz autorów Kompletnej listy ptaków świata nie uznają za odrębne taksony[5][6][4]:

Została introdukowana w Perth w Australii Zachodniej[7], w Auckland w Nowej Zelandii[8], w Singapurze oraz w Hongkongu[9].

Morfologia[edytuj]

Pożywiająca się lorysa
Wygląd zewnętrzny
Opis dotyczy podgatunku nominatywnego. Głowa brązowa lub czarna, z przodu głowy występują niebieskie lub lawendowe paski. widoczna żółta lub zielona obroża. Wierzch ciała i sterówki zielone. Pierś czerwona, przepasana niebieskoczarno. Brzuch ciemnozielony. Nogawice i pokrywy podogonowe żółtozielone. Dziób pomarańczowoczerwony, tęczówka ciemnopomarańczowa.
Rozmiary
długość ciała 25–30 cm, masa ciała 121–137 g[4]

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Zamieszkują głównie obszary nizinne, odnotowywane były jednak do 2400 m n.p.m. Zasiedlają różnorodne środowiska, w tym lasy (włączając w to dziewicze lasy deszczowe[4]), okolice siedlisk ludzkich, sawannę, zadrzewienia eukaliptusów, namorzyny, plantacje palm kokosowych. Prowadzą nomadyczny tryb życia ze względu na swoją zależność od kwitnących drzew. Przebywają w stadach z innymi papugami. Odpoczywają w stadach liczących setki osobników; na wyspach wolnych od drapieżników także i na ziemi[10]. Głównym pokarmem lorys górskich są pyłek kwiatowy i nektar roślin, w tym eukaliptusów[11]. Zjadają również owoce, nasiona i owady[12].

Lęgi[edytuj]

Okres lęgowy
W Indonezji, na Nowej Gwinei i w północnej Australii lęgi odnotowano przez większośc roku. W południowej Australii okres lęgowy trwa od sierpnia do czerwca[10]. Lorysy górskie są monogamiczne[11].
Gniazda
Zakładane są w dziuplach wyściełanych wiórami drzewnymi[12].
Jaja i wysiadywanie
Samica składa od 2 do 3 jaj o wymiarach około 27 na 22,5 mm, które są wysiadywane (wyłącznie przez samicę[12]) około 23–25 dni (dane z niewoli)[10].
Pisklęta
Młode po wykluciu karmione są przez obydwoje rodziców. Gniazdo opuszczają po około 60 dniach, lecz jeszcze przez okres trzech tygodni są dokarmiane przez rodziców. Młode są podobne do rodziców, maja jednak krótsze pióra ogonowe, a ich dzioby nie są jeszcze mocno czerwone.

Długość życia w niewoli wynosi 15–25 lat[10].

Przypisy

  1. Trichoglossus haematodus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Trichoglossus haematodus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Karol Linneusz, 1771, Plantarum altera, &c. Regni Animalis appendix, str. 524
  4. a b c d e f Collar, N., Christie, D.A. & Kirwan, G.M.: Coconut Lorikeet (Trichoglossus haematodus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 3 czerwca 2017].
  5. a b c Frank Gill & David Donsker: Parrots & cockatoos. IOC World Bird List (v7.1), 20 kwietnia 2017. [dostęp 3 czerwca 2017].
  6. a b c d e P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Psittaculidae Vigors, 1825 - papugi wschodnie - Old World Parrots (Wersja: 2016-09-18). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 3 czerwca 2017].
  7. AGRICULTURE AND RELATED RESOURCES PROTECTION ACT 1976. Department of Agriculture. Government of West Australia, 13 marca 2006. [dostęp 3 czerwca 2017].
  8. Rainbow Lorikeet. 1. Description of the problem. Convention on Biological Diversity. [dostęp 3 czerwca 2017].
  9. Coconut Lorikeet Trichoglossus haematodus. BirdLife International. [dostęp 3 czerwca 2017].
  10. a b c d World Parrot Trust: Rainbow Lorikeet. Parrot Encyclopedia. [dostęp 3 czerwca 2017].
  11. a b del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: Rainbow Lorikeet (Trichoglossus moluccanus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 3 czerwca 2017].
  12. a b c Rainbow Lorikeet. Basic Information. Birds in Backyards. [dostęp 3 czerwca 2017].