Lotnisko mokotowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Lotnisko Mokotowskie)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lotnisko mokotowskie w 1937
Obelisk upamiętniający lotnisko na Polu Mokotowskim
Lokalizacja lotniska

Lotnisko mokotowskie – nieistniejące obecnie lotnisko, funkcjonujące w latach 1910–1947 na terenie Pola Mokotowskiego na granicy obecnych dzielnic Mokotów, Ochota i Śródmieście.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lotnisko urządzone w 1910 na Polu Mokotowskim było pierwszym lotniskiem w Warszawie[1]. Sąsiadowało z torem wyścigów konnych[2]. W maju 1910 powstało tam Warszawskie Towarzystwo Lotnicze Awiata założone przez księcia Stanisława Lubomirskiego[3].

Na lotnisku odbyły się pierwsze w Polsce wzloty aeroplanów[4]. Od stycznia 1915 na lotnisku stacjonowało sześć rosyjskich myśliwców, które miały wzmocnić obronę przeciwlotniczą miasta podczas niemieckich nalotów[5]. W sierpniu 1915 lotnisko zostało zajęte przez Niemców, którzy później zbudowali tam m.in. 21 hangarów, specjalny hangar dla sterowca miękkiego typu Parseval, budynki szkoły lotniczej i budynki gospodarcze.

Po odzyskaniu niepodległości, w roku 1919 na lotnisku tworzył się zalążek polskiego lotnictwa wojskowego, przemysłu lotniczego i instytutów badawczych związanych z lotnictwem. Planowano jednak zlikwidowanie lotniska, które znajdowało się w granicach miasta i ograniczało jego rozwój. Ruch lotniczy miał zostać przeniesiony na nowe cywilne lotnisko na Gocławiu, wojskowe na Okęciu oraz na sportowe lotnisko bielańskie[6].

Od 1920 z lotniska mokotowskiego odbywały się regularne loty pasażerskie (towarzystwa: „Franco Rumaine”, „Aerolloyd”, „Aerolot” i ostatecznie PLL „LOT”), a w 1929 tu powstał polski przewoźnik Polskie Linie Lotnicze LOT, od 1930 oficjalnie przyjęty do IATA z kodem LO. Odbywały się stąd początkowo regularne loty międzynarodowe do Bukaresztu, później do Aten, Bejrutu i Helsinek. W 1928 rozpoczął tam działalność Aeroklub Warszawski[7].

Podczas przewrotu majowego w 1926 o lotnisko toczyły się walki pomiędzy oddziałami wiernymi rządowi Wincentego Witosa, a atakującymi oddziałami Józefa Piłsudskiego[8].

Na lotnisku odbywały się krajowe i międzynarodowe zawody samolotowe i balonowe, urządzano pokazy lotnicze i parady wojskowe[9]. W 1934 odbyła się tam ceremonia otwarcia zawodów Challenge[9].

W kwietniu 1934 przeniesiono pasażerski ruch lotniczy z lotniska mokotowskiego na Okęcie[10]. W 1935 odbyły się tam uroczystości związane z pogrzebem Józefa Piłsudskiego[9]. Planowano tam budowę dzielnicy im. Józefa Piłsudskiego i Świątyni Opatrzności, jednak te plany nie zostały zrealizowane. Przeniesienie lotniska cywilnego umożliwiło budowę alei Niepodległości[11].

Lotnisko to odegrało istotną rolę w 1939 w czasie kampanii wrześniowej, stacjonowały tu czasowo 152 Eskadra Myśliwska włączona do Brygady Pościgowej i toruńska 41 Eskadra Rozpoznawcza, 2 września formowano tu Pluton Łącznikowy Naczelnego Dowódcy Lotnictwa, a od 9 września Zespół Lotniczy Obrony Warszawy. Po kapitulacji Warszawy lotnisko zajęte przez Niemców przez obronę przeciwlotniczą z działalnością lotniczą ograniczoną do minimum. Ostatecznie zlikwidowane po 1947, obecnie jego teren w większości zajmuje park Pole Mokotowskie.

Historię lotniska upamiętnia dziś obelisk znajdujący się w środkowej części parku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wcześniej loty odbywały się na terenie hipodromu przy ul. Polnej, bliżej placu Unii Lubelskiej
  2. Andrzej Jeżewski: Warszawa na starej fotografii. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, 1960, s. 162–163.
  3. Początki aeronautyki wojskowej. W: Hubert Mordawski: Siły powietrzne w I wojnie światowej. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2008, s. 45-46. ISBN 978-83-245-8661-5.
  4. 13 sierpnia 1911 hrabia Michał Scipio del Campo obył lot na samolocie Etrich Taube po raz pierwszy nad Śródmieściem (łamiąc nieświadomie policyjny zakaz), wcześniej loty odbywały się w obrębie lotniska
  5. Lech Królikowski: Warszawa – dzieje fortyfikacji. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2011, s. 194. ISBN 978-83-7436-269-6.
  6. Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 63. ISBN 978-83-61253-51-8.
  7. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 17. ISBN 83-01-08836-2.
  8. Andrzej Garlicki: Przewrót majowy. Warszawa: Czytelnik, 1987, s. 262. ISBN 83-07-01598-7.
  9. a b c Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 653. ISBN 83-01-08836-2.
  10. Dominik Sipiński, Paweł Cybulak, Paweł Placha: Lotniska w Polsce. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, s. 153. ISBN 978-83-7729-241-9.
  11. Grzegorz Mika: Od wielkich idei do wielkiej płyty. Burzliwe dzieje warszawskiej architektury. Agencja Wydawniczo-Reklamowa Skarpa Warszawska, 2017, s. 186. ISBN 978-83-63842-67-3.