Lou Harrison

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lou Harrison
Imię i nazwisko Lou Silver Harrison
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1917
Portland
Pochodzenie amerykańskie
Data i miejsce śmierci 2 lutego 2003
Lafayette
Gatunki muzyka poważna, muzyka współczesna
Zawód kompozytor

Lou Silver Harrison[1][2] (ur. 14 maja 1917 w Portland w stanie Oregon, zm. 2 lutego 2003 w Lafayette w stanie Indiana[1]) – amerykański kompozytor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jako dziecko uczył się gry na skrzypcach i fortepianie[3]. W latach 1934–1935 był uczniem Henry’ego Cowella w San Francisco, studiował też u Arnolda Schönberga na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (1941)[2]. Od 1937 do 1940 roku wykładał na Mills College[1][4]. Na przełomie lat 30. i 40. współpracował z Johnem Cage’em[3]. W latach 1945–1948 pisywał krytyki muzyczne do View, Modern Music i New York Herald Tribune[4]. Podczas pobytu w Nowym Jorku był uczniem Virgila Thomsona[1][3]. Był wykładowcą Reed College w Portland (1949–1950) i Black Mountain College (1951–1952)[1][2]. Dwukrotny laureat stypendium Fundacji Pamięci Johna Simona Guggenheima (1952 i 1954)[1][2][5]. W 1953 roku poznał Harry’ego Partcha, pod wpływem którego zaczął eksperymentować z możliwościami dźwiękowymi instrumentów[1]. Od 1954 roku mieszkał w Aptos w Kalifornii[3]. W latach 1961–1962 odbył podróż na Daleki Wschód[5]. W 1963 roku wykładał w East-West Center na Uniwersytecie Hawajskim[2][4]. Od 1967 do 1980 roku wykładał na San Jose State University, a od 1980 do 1985 roku na Mills College w Oakland[2].

Napisał muzykę do filmów Jamesa Broughtona Nuptiae (1971), Devotions (1983) i Scattered Remains (1988), w tym drugim wystąpił też jako aktor[3]. Jego długoletnim partnerem życiowym był William Colvig (1917–2000)[3]. Zmarł na atak serca w trakcie podróży na Uniwersytet Stanu Ohio, gdzie miało odbyć się spotkanie poświęcone jego twórczości[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczna dla twórczości Harrisona jest predylekcja do perkusji, liczne utwory pisał na perkusję solo lub w nietypowych zestawieniach z innymi instrumentami[4]. Był promotorem muzyki współczesnej, dyrygował premierowym wykonaniem III Symfonii Charlesa Ivesa (1946)[2]. Jego własny styl muzyczny cechuje się eklektyzmem[1][2]. Od lat 50. na szeroką skalę stosował naturalny strój instrumentów[3]. W latach 60., po pobycie na Dalekim Wschodzie, zaczął wykorzystywać w swoich kompozycjach instrumenty egzotyczne[4]. Konstruował także własne instrumenty muzyczne[2][5].

Ważniejsze kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][2][4])

Utwory orkiestrowe

  • Suita na orkiestrę smyczkową (1936, 2. wersja 1960)
  • Symphony no. 3 (1937–1982)
  • Elegiac Symphony (1941–1975)
  • Alleluia (1944)
  • 2 suity na orkiestrę smyczkową (1947, 1948)
  • Symfonia G-dur (1948–1954, 2. wersja 1961)
  • Suita na skrzypce, fortepian i małą orkiestrę (1951)
  • 7 Pastorales na orkiestrę kameralną (1952)
  • Simfony in Free Style na 17 fletów, 5 harf, 8 altówek, puzon, fortepian, czelestę, bęben i dzwony (1956)
  • Koncherto na skrzypce i 5 perkusji (1959)
  • Moogun-khwa na koreańską orkiestrę dworską (1961)
  • Pacifica rondo na orkiestrę kameralną (1963)
  • Last Symphony (1990)
  • A Parade for M.T.T. (1995)

Utwory na perkusję

  • Canticle I–III (1939–1941)
  • Concerto no. 1 na flet i 2 perkusje (1939)
  • Song of Queztecoatl na kwartet perkusyjny (1940)
  • Double Music na kwartet perkusyjny, wspólnie z Johnem Cage’em (1941)
  • Fugue na kwartet perkusyjny (1941)
  • Labirynth na 11 wykonawców i 91 instrumentów perkusyjnych (1941)
  • Scenes from William Morris na flet, trio smyczkowe, harfę i perkusję (1955)
  • Koncert na skrzypce i orkiestrę perkusyjną (1959)
  • Concerto in slendro na skrzypce solo, czelestę, 2 fortepiany i perkusję (1961)
  • Quintal taryung na 2 flety i changgo (1961)
  • Majestic fanfare na trąbki i perkusję (1963)
  • Beverly’s Troubadour Piece na harfę i 2 perkusje (1968)
  • Suita na gitarę i perkusję (1978–1979)
  • Threnody for Carlos Chávez na altówkę i gamelan (1978)
  • Ariadne na flet i perkusję (1987)
  • Varied Trio na flet, fortepian i perkusję (1987)

Utwory kameralne

  • Music for Violin with Various Instruments (1969)
  • Motet for the Day of Ascension na 7 instrumentów smyczkowych (1946)
  • Siciliana na kwintet dęty (1945)
  • Schoenbergiana na 6 instrumentów dętych drewnianych (1945)
  • Suita nr 2 na kwartet smyczkowy (1950)
  • Trio smyczkowe (1946)
  • Suita na wiolonczelę i harfę (1949)
  • Prelude na piri i fisharmonię (1962)
  • At the Tomb of Charles Ives na zespół kameralny (1964)
  • Avalokiteshvara na harfę i jaltarang (1965)
  • Memory of Victor Jowers na klarnet i fortepian (1968)
  • Harp Solo (1968)

Utwory na instrumenty klawiszowe

  • 6 sonat klawesynowych (1934–1943)
  • Prelude and Sarabande na fortepian (1937)
  • 3 sonaty fortepianowe (1938)
  • Suita na fortepian (1943)
  • Praises for Michael the Archangel na fortepian (1946)

Utwory wokalno-instrumentalne

  • Fragment from Calamus na alt lub bas i fortepian (1946)
  • Holly and Ivy na głos, harfę i smyczki (1951)
  • Mass na chór, trąbkę, harfę i smyczki (1939, 2. wersja 1954)
  • Easter Cantata na głosy solowe, chór i orkiestrę (1946)
  • Alma redemptoris mater na baryton, skrzypce, puzon i fortepian (1949)
  • A Political Primer na głosy solowe, chór i orkiestrę (1951)
  • Peace Piece 3 na głos, skrzypce, harfę i smyczki (1953)
  • 4 Strict Songs na 8 barytonów i orkiestrę do słów kompozytora w języku esperanto (1955)
  • A Joyous Procession and a Solemn Procession na chór, puzon i perkusję (1962)
  • Nova odo na głos solo, chór, chór recytujący, perkusję, instrumenty orientalne i orkiestrę (1963)
  • Haiku na głosy unisono, xiao, harfę i perkusję (1968)
  • Peace Piece 2 na tenora, 3 perkusje, 2 harfy i kwartet smyczkowy (1968)
  • Peace Piece 1 na głosy unisono, puzon, 3 perkusje, 2 harfy, organy i kwartet smyczkowy (1968)
  • La koro sutro na chór, gamelan i orkiestrę perkusyjną (1972)
  • Scenes from Cavafy na baryton, głosy męski i gamelan (1979–1980)
  • The Foreman’s Song Tune na chór i gamelan (1983)

Opery

  • Rapunzel, libretto William Morris (1954)
  • Young Caesar, libretto Robert Gordon (1971)

Balety

  • Changing World (1936)
  • Green Mansions (1939)
  • Something to Please Everybody (1939)
  • Johnny Appleseed (1940)
  • Omnipotent Chair (1940)
  • Orpheus (1941–1969)
  • Perilous Chapel (1948)
  • Western Dance (1948)
  • The Marriage at the Eiffel Tower (1949)
  • Solstice (1949)
  • Almanac of the Season (1950)
  • Io and Prometheus (1951)
  • Praises for Hummingbirds and Hawks (1951)

Muzyka do sztuk teatralnych

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Neil Butterworth: Dictionary of American Classical Composers. New York: Routledge, 2005, s. 197–198. ISBN 0-415-93848-1.
  2. a b c d e f g h i j Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1468. ISBN 978-0-02-865528-4.
  3. a b c d e f g h Nicole V. Gagné: Historical Dictionary of Modern and Contemporary Classical Music. Lanham: Scarecrow Press, 2019, s. 159–160. ISBN 978-1-5381-2297-6.
  4. a b c d e f Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 4. Część biograficzna hij. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1993, s. 80–81. ISBN 83-224-0453-0.
  5. a b c The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 360. ISBN 0-674-37299-9.