Lozanna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lozanna
Lausanne
Ilustracja
Lozanna
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Szwajcaria
Kanton  Vaud
SFOS 5586
Burmistrz Grégoire Junod
Powierzchnia 41,37 km²
Wysokość 375–900 m n.p.m.
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

138 095[1]
3356 os./km²
Nr kierunkowy (+41)21
Kod pocztowy 1000-1008
Tablice rejestracyjne VD
Plan Lozanny
Położenie na mapie Vaud
Mapa konturowa Vaud, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lozanna”
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Lozanna”
Ziemia46°31′N 6°38′E/46,516667 6,633333
Strona internetowa

Lozanna (fr., niem. Lausanne; wł., retorom. Losanna) – miasto w Szwajcarii, stolica kantonu Vaud, nad Jeziorem Genewskim, ok. 64 km na północny wschód od Genewy, ok. 100 km na południe od Berna.

Według danych z 2018 miasto liczyło 138 905 mieszkańców (czwarte pod względem liczby ludności miasto Szwajcarii)[1]. Obszar aglomeracji miasta liczy około 400 000 mieszkańców[2].

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również port lotniczy Lozanna-La Blecherette.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jako osada Lousonna otoczona drewnianą palisadą, znana od czasów Cesarstwa Rzymskiego[2][3]. Nazwa miasta ma pochodzenie celtyckie; w II wieku p.n.e. miejscowość była siedzibą Helwetów (starożytnego ludu celtyckiego)[2][3]. Przebiegał tu szlak handlowy z Italii do Galii[3]. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego, Lozanna została przeniesiona na bardziej obronne wzgórza[2].

Znaczenie Lozanny jako ośrodka handlowego rosło[3]. W 1173 rozpoczęto budowlę gotyckiej katedry – jej poświęceniu w 1275 towarzyszyła msza dziękczynna, którą odprawił papież Grzegorz X, a w uroczystości uczestniczył Rudolf Habsburg (w 1938 koncertował tu Ignacy Paderewski)[3]. W latach 1400–1430 wybudowano z cegły i piaskowca zamek Château Saint Marie[4]. Pod koniec XVI wieku powstało w Lozannie biskupstwo[3].

W 1536 Lozannę, a później cały obecny kanton Vaud zajęło zbrojnie Berno, które już wcześniej przyjęło reformację protestancką[2].

W 1797 miasto ze swoimi wojskami odwiedził Napoleon Bonaparte[2].

W 1803 utworzono kanton Vaud ze stolicą w Lozannie[2]. Do rozwoju turystyki, przyczyniło się otwarcie linii kolejowej w 1856[5].

W okresie I wojny światowej Lozanna była jednym z ośrodków, wokół których grupowała się polska emigracja polityczna. 15 sierpnia 1917 z inicjatywy przebywającego tu wówczas Romana Dmowskiego został w Lozannie założony Komitet Narodowy Polski.

W latach 1922–1923 obradująca w tym mieście konferencja międzynarodowa opracowała traktat pokojowy po wojnie grecko-tureckiej.

Zabytki i miejsca historyczne[edytuj | edytuj kod]

Katedra w Lozannie
Katedra (1173–1275). Jeden z najstarszych gotyckich kościołów Europy Środkowej[6].
Zamek Château Saint Maire
Zamek Château Saint Maire (1400–1430). Zamek był siedzibą dawnego biskupstwa[4]. Od 1803 jest siedzibą władz kantonu Vaud[4].
Kościół pw. św. Franciszka
Kościół pw. św. Franciszka (XIII w.). Wybudowany przez zakon franciszkanów w stylu architektury gotyckiej około 1270[7].
Pałac hotelu Château d'Ouchy
Pałac hotelu Château d'Ouchy (1888–1893). Wybudowany w stylu neogotyckim, według projektu architekta Francisa Isoza[5].

Muzea[edytuj | edytuj kod]

Kantonalne Muzeum Zoologii

W Lozannie funkcjonuje dwadzieścia muzeów, jest to m.in.: Muzeum Olimpijskie, Kolekcja Art Brut (dzieła twórców samouków), Kantonalne Muzeum Archeologiczno-Historyczne, Kantonalne Muzeum Sztuk Pięknych, Muzeum Elizejskie (poświęcone fotografii), Muzeum Geologiczne, Muzeum Historyczne Lozanny, Muzeum Maszyn do Pisania, Muzeum & Ogród Botaniczny oraz Kantonalne Muzeum Zoologii[8].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność[edytuj | edytuj kod]

W przeciągu 28 lat (od 1990[9]) w Lozannie odnotowano ponad 8% wzrost liczby mieszkańców[a]. Wśród mieszkańców Lozanny 43% stanowią obcokrajowcy[10]. Najliczniejszą grupę reprezentują Francuzi (18%), następnie Portugalczycy (17%) oraz Włosi (11%)[10]. Połowa gospodarstw domowych jest zamieszkana przez jedną osobę, około 20% stanowią pary z dziećmi[10].

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Lozannie swoją siedzibę ma Międzynarodowy Komitet Olimpijski oraz Centrum Studiów Olimpijskich. W mieście rozgrywany jest mityng lekkoatletyczny Athletissima.

Drużyny sportowe[edytuj | edytuj kod]

Dyscyplina Nazwa/klub
Hokej na lodzie Lausanne HC
Piłka nożna FC Lausanne-Sport
Piłka siatkowa Lausanne UC

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

Obiekt Przeznaczenie Zdjęcie
Stade Olympique de la Pontaise wielofunkcyjny Stade Olympique de la Pontaise.jpg

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Lozannie[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wg danych z 1990 Lozanna liczyła 128 112 mieszkańców.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Federal Statistical Office, Lausanne, www.bfs.admin.ch [dostęp 2020-08-22] (ang.).
  2. a b c d e f g Bureau de la communication-Web, Histoire, Site officiel de la Ville de Lausanne, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-08-23] (fr.).
  3. a b c d e f Zenon Kraska, Lozanna. Nad wodą wielką i czystą, wyborcza.pl, 14 lipca 2008 [dostęp 2020-08-22].
  4. a b c Bureau de la communication-Web, Château Saint-Maire, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  5. a b Bureau de la communication-Web, Château d'Ouchy, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  6. Bureau de la communication-Web, Cathédrale de Lausanne, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  7. Bureau de la communication-Web, Église Saint-François, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  8. Bureau de la communication-Web, Musées, Site officiel de la Ville de Lausanne, 26 września 2017 [dostęp 2020-08-29] (fr.).
  9. Popularny Atlas Świata, Warszawa-Wrocław: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1995, s. 228.
  10. a b c Bureau de la communication-Web, Population, Site officiel de la Ville de Lausanne, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).