Lubaantun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lubaantun, ruiny miasta Majów
Ilustracja
Państwo  Belize
Dystrykt Toledo
Położenie na mapie Belize
Mapa lokalizacyjna Belize
Lubaantun, ruiny miasta Majów
Lubaantun, ruiny miasta Majów
Ziemia16°16′52″N 88°57′54″W/16,281111 -88,965000
Ruiny Lubaantun.

Lubaantun – ruiny miasta Majów znajdujące się w południowej części Belize, w Centralnej Ameryce. Lubaantun leży w dystrykcie Toledo ok. 42 km na północny-zachód od jego stolicy Punta Gorda i ok. 3 km od wsi San Pedro Columbia na wysokości 61 m n.p.m. Jeną z najbardziej wyróżniających cech Lubaantun jest znaleziony tu duży zbiór miniaturowych przedmiotów z ceramiki, które przypuszczalnie były amuletami albo elementami ubiorów rytualnych.

Budynki budowano zwykle z dużych bloków kamiennych bez użycia zaprawy.
Fragment ściany zbudowanej bez zaprawy

Miasto datowane jest okres klasyczny cywilizacji Majów, a okres jego świetności przypada na lata 730-890 n.e. i wygląda, że zostało całkowicie opuszczone niedługo potem. Architektura jest dość nietypowa w stosunku do klasycznych majańskich miast z nizin centralnych. Budowle Lubaantun były zwykle wznoszone z dużych bloków kamiennych bez użycia zaprawy. Do budowy używano raczej czarnego łupku niż powszechnego w okolicy wapienia. Kilka budowli zbudowanych zostało w charakterystyczny sposób, warstwy bloków kamiennych były układane z nachyleniem, a co druga warstwa była cofnięta w głąb budowli w stosunku do poprzedniej, leżącej pod nią. Rogi piramid schodkowych były zwykle zaokrąglone, brak też kamiennych budowli na ich szczycie. Prawdopodobnie na niektórych były w przeszłości budowle z nietrwałych materiałów.

W centrum miasta znajduje się duża, sztucznie wyniesiona do góry platforma między dwoma rzeczkami. Uważa się, że takie położenie jest dobrze przystosowane do obrony. Dawna nazwa miasta nie jest znana, a „Lubaantun” jest współczesną majańską nazwą i znaczy miejsce spadających kamieni.

Badania archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

Na początku XX w. mieszkańcy wiosek Majów Kekchi i Mopan w tym rejonie informowali mieszkańców Punta Gorda o wielkich ruinach. Dr Thomas Gann przybył tu w celu zbadania stanowiska w 1903 r. i opublikował dwa sprawozdania na jego temat w 1905 r.

Następną ekspedycję poprowadził w 1915 r. R.E. Mervin z Peabody Museum na uniwersytecie harvardzkim, oczyścił teren z roślinności, stworzył bardziej szczegółową mapę, stworzył dokumentację fotograficzną, przeprowadził pomiary i niewielkie wykopaliska. Warto zauważyć, że Mervin odkrył jedno z trzech boisk do gry w ullamaliztli, na którym były kamienne znaczniki z tekstami hieroglificznymi i scenami przedstawiającymi grę.

W 1924 r. Gann ponownie przybywa do miasta, tym razem z poszukiwaczem przygód, F.A. Mitchell-Hedgesem. W swoim typowo sensacyjnym stylu, Mitchell-Hedges opublikował artykuł w Illustrated London News, twierdząc, że to on „odkrył” miasto. Gann zrobił nową mapę miasta. W następnym roku Mitchell-Hedges wrócił do Lubaantun jako reporter Illustrated London News w towarzystwie lady Richmond Brown. Anna Mitchell-Hedges, adoptowana córka F.A. Mitchell-Hedgesa, będzie później twierdzić, że nie tylko towarzyszyła ojcu w ekspedycji, ale że to ona znalazła słynną kryształową czaszkę. Nie ma niestety dowodów, że pani Anna była kiedykolwiek w Belize, a jeżeli czaszka byłaby wtedy wykopana w Lubaantun, to trudno byłoby wytłumaczyć, dlaczego żadne oficjalne źródła nie mówią o tym, dlaczego inni członkowie ekspedycji zaprzeczają, że była tu znaleziona i dlaczego kochający rozgłos Mitchell-Hedges nie opublikował nawet jednej najmniejszej wzmianki o czaszce przed latami 50-tymi XX wieku. Co więcej, ze śledztwa prowadzonego przez Joe Nickella i Normana Hammonda wynika, że czaszka nie została wcale znaleziona w Lubaantun, ale faktycznie kupiona przez Mitchell-Hedgesa na aukcji u Sothebyego w 1943 r[1][2]. Czaszka należała wcześniej do kolekcjonera Sydneya Burneya, a jej fotografia została opublikowana w kwartalniku Man już w 1936 r[3][4].

British Museum sponsorowało badania i wykopaliska w Lubaantun przeprowadzone przez T.A. Joyce'a w latach 1926-27, tworząc chronologię stanowiska od środkowego do późnego okresu klasycznego. Wiele artefaktów z tej ekspedycji można znaleźć w kolekcji British Museum. Miasto zostało potem zapomniane przez archeologów (chociaż nie przez poszukiwaczy skarbów) do 1970 r., kiedy rozpoczął się wspólny projekt British Museum oraz uniwersytetu harvardzkiego i Cambridge pod kierownictwem archeologa Normana Hammonda.

Zwiedzający mogą obecnie dotrzeć do Lubaantun samochodem. Jest tam małe centrum turystyczne. W 2001 r. bilet wstępu kosztował 10 dolarów belizańskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]