Lubzina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lubzina
Kościół św. Mikołaja w Lubzinie
Kościół św. Mikołaja w Lubzinie
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat ropczycko-sędziszowski
Gmina Ropczyce
Sołectwo Lubzina
Liczba ludności (2013) 2020[1]
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 39-102[2]
Tablice rejestracyjne RRS
SIMC 0659880
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Lubzina
Lubzina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubzina
Lubzina
Ziemia50°03′46″N 21°31′02″E/50,062778 21,517222

Lubzinawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce.

Miejscowość jest siedzibą parafii Św Mikołaja Biskupa, należącej do dekanatu Pustków - Osiedle, diecezji tarnowskiej[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Lubzina[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0659905 Buczyna przysiółek
0659911 Góry przysiółek
0992208 Granice osada
0659928 Przymiarki przysiółek
0992190 Przymiarki Górne przysiółek
0659934 Sepnica przysiółek
0659897 Za Torem część wsi

Groby i cmentarze[edytuj | edytuj kod]

Na miejscowym cmentarzu znajdują się XIX-wieczne nagrobki. Na uwagę zasługuje także grób-pomnik Michała Jedynaka, działacza PSL „Piast” z sąsiedniej Paszczyny, posła do parlamentu w Wiedniu, a później Sejmu niepodległej RP oraz Jana Siwuli wójta gminy Paszczyna i późniejszego senatora w latach 1922-1927.

Charakterystyczne dla tutejszych lasów są groby z okresu I wojny światowej, w kilku przypadkach wrośnięte w pnie starych drzew. W czasie II wojny światowej -27 czerwca 1940 roku w pobliskim kompleksie leśnym hitlerowcy zamordowali ok. sto osób, przywiezionych z więzienia w Rzeszowie. Byli to ludzie zaangażowani w działalność Związek Walki Zbrojnej, Batalionach Chłopskich oraz Narodowej Organizacji Wojskowej. Wśród zamordowanych był między innymi Władysław Bartosik, a także kobiety i najprawdopodobniej dzieci. Dziś miejsce zbrodni upamiętnia obelisk. W odwecie za akcje AK Niemcy powiesili także dwóch mieszkańców leśnego przysiółka Przymiarki.

Kościół św. Mikołaja[edytuj | edytuj kod]

W centrum wsi znajduje się kościół parafialny pw. św. Mikołaja biskupa, z wysoką kościelna wieżą górująca nad równinnym krajobrazem. Z Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Jana Długosza dowiadujemy się, że pierwotnie istniał tutaj drewniany kościół parafialny. Kolejna drewniana świątynia w Lubzinie jest wzmiankowana około połowy XVII w. Konsekrował ją biskup krakowski Mikołaj Oborski. Był to kościół pod wezwaniem św. Mikołaja. W latach 1849-1870 proboszczem parafii w Lubzinie był ks. Maksymilian Stanisławski.

W 1891 wybudowano kaplicę Matki Bożej Różańcowej. W miejscu, gdzie w latach 1891-1904 stała ta kaplica, w latach 1904-1905/06 wybudowano obecny kościół. Jej budowę sfinansowano z darowizny Józefy Paliszewskiej (z 1871) i z ofiar wiernych z okolicznych wsi. W tym czasie proboszczem w Lubzinie był ks. Maciej Miętus. Plany budowy sporządzone zostały w 1893 przez krakowskich architektów Karola Zarembę i Władysława Łuczyckiego. W 1902 przekształcił je Teodor Talowski. Budowę świątyni w Lubzinie prowadził Jan Krajewski. W jej wnętrzu znajdują się ołtarze, wykonane przez Walentego Lniewskiego, Wojciecha Samka i Jana Brudnego. Ołtarz główny i ambona zostały wykonane w Bochni, gdzie ich autor – Wojciech Samek – prowadził zakład kamieniarski. Leon Wałęga, ordynariusz tarnowski, konsekrował świątynię 31 sierpnia 1907 roku.

Pałace[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu kościoła parafialnego, przy drodze w stronę torów kolejowych, znajduje się dawny pałac wzniesiony w 1899 dla rodziny Skrzeczyńskich, którego właścicielem był Saturnin Skrzeczyński. W XX w. należał on do Franciszka Skołuby, mieszkającego w Lubzinie. W 1946 przekazał go na utworzenie Państwowego Domu Matki i Dziecka w Lubzinie. W 1958 zakład ten przekształcił się w Państwowy Dom Pomocy Społecznej, który działa do dziś. Jest to budowla neogotycka, murowana, z cegły, dekorowana, podobnie jak kościół, kamiennymi pasami, otaczającymi budynek, i kostkowym gzymsem z arkadami. Projekt pałacu powstał najprawdopodobniej w pracowni jednego z architektów pracujących przy kościele.

W Lubzinie znajduje się również dwór Macieja Garbaczyńskiego dzierżawcy Sepnicy wybudowany w pierwszej połowie XIX w. W drugiej połowieXIX w. Edward Raczyński zakupił go na własność dla swojej rodziny. Prace remontowe przeprowadzone zostały bardzo gruntownie, tylko ślady założenia i rozległość budowli świadczą o wiekowej historii obiektu dworskiego. Obecnie w tym dworze znajduje się przedszkole.

Inne[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś prowadzi turystyczna trasa rowerowa z Ropczyc do pobliskiej Zawady. Od 1875 r. działa Ochotnicza Straż Pożarna w Lubzinie.

W Lubzinie siedzibę (i jeden z zakładów) ma Fabryka Farb i Lakierów "Śnieżka".

Osoby związane z Lubziną[edytuj | edytuj kod]

  • ks. Maksymilian Stanisławski – jeden z dowódców, oficerów powstania listopadowego, współorganizator powstania krakowskiego, proboszcz parafii w Lubzinie.
  • ks. Jan Dudziak (kanonista) – kanonista
  • Teodor Talowski – architekt kościoła w Lubzinie
  • Karol Zaremba – architekt kościoła w Lubzinie
  • Wojciech Samek – wykonawca wielkiego ołtarza w lubzińskim kościele, rzeźbiarz z Bochni.
  • Michał Jedynak – działacz ludowy, polityk.
  • Jan Siwula – działacz ludowy, polityk.
  • Jan Henryk Jedynak – działacz ludowy okresu II RP, polityk sanacji, wicemarszałek sejmu V kadencji.
  • Władysław Bartosik – ps. „Broda” major Wojska Polskiego zmordowany w Lubzinie.
  • Piotr Puskarz – członek 3 Dywizji Strzelców Karpackich, uczestnik Bitwy pod Monte Cassino.
  • Kazimierz Bojarski – żołnierz AK, działacz WiN.
  • Stanisław Dydo – żołnierz, podporucznik AK, działacz WiN.
  • Edward Mazur – przedsiębiorca polonijny.
  • Saturnin Skrzeczyński – kolator, właściciel Lubziny (zm. 1898 r.).
  • Leopold Paliszewski – podporucznik - 18 pułk piechoty liniowej, odznaczony Orderem Virtuti Militari - 9 września 1831 r.
  • Józef Golonka – chorąży - odznaczony Orderem Virtuti Militari.
  • Józef Rymut – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, dowódca 1 Pułku Artylerii Najcięższej, wykładowca Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu.
  • Adam Paliszewski – kolator, właściciel Skrzyszowa koło Lubziny, pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • Antoni Leopold Paliszewski – kolator, właściciel Skrzyszowa koło Lubziny, pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • Edward Raczyński – posiadał dwórw Lubzinie - Sepnicy.
  • Jan Momola – porucznik, obrońca Modlina, uczestnik kampanii wrześniowej.
  • Władysław Grzegorski - ps.„Grzmot” porucznik Wojska Polskiego dowództwo nad kompanią partyzancką "Rakieta" w czasie akcji "Burza",(zm. 1992 r.).
  • Antoni Passowicz – ps. „Lis”, żołnierz AK, plutonowy AK, dowódca Plutonu Obwodowego Paszczyna, pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • Roman Batorski – ps.„Mors” porucznik w czasie akcji "Burza", pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • Józefa Batorska – nauczycielka, sybiraczka, pochowana na cmentarzu w Lubzinie.
  • Józefa Paliszewska – kolatorka, właścicielka Lubziny, posiadała fundację, pochowana na cmentarzu w Lubzinie.
  • Adam Tabian – major Wojska Polskiego, pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • Tadeusz Kozakiewicz – kolator, właściciel Lubziny (zm. 1885 r.), pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • Franciszek Skołuba – kolator, właściciel Lubziny, pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
  • dr inż. Dominik Strzałka, prodziekan ds rozwoju i kontaktów z gospodarką, Katedra Energoelektroniki, Elektroenergetyki i Systemów Złożonych, Wydział Elektrotechniki i Informatyki, Politechnika Rzeszowska.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Z Lubziny pochodziła babcia amerykańskiego muzyka Jacka White’a[6].


Przypisy

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Parafia na stronie diecezji
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Jack White (Mateusz Smółka): Jack White: Wpatrywanie się w płonące ognisko (pol.). muzyka.interia.pl, 2014-11-18. [dostęp 2014-11-19].


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katalog zabytków sztuki województwo rzeszowskie: Ropczyce, Strzyżów i okolice. red. E. Śnieżyńska-Stolotowa i F. Stolotow.
  • W. Tabasz: Ochotnicze Straże Pożarne Podkarpacia na przełomie tysiącleci: Szkic socjologiczno-monograficzny województwa podkarpackiego. Tyczyn: 2002.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]