Lucjan Szenwald

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lucjan Szenwald
Data i miejsce urodzenia 13 marca 1909
Warszawa
Data i miejsce śmierci 22 sierpnia 1944
Kurów (powiat puławski)
Tablica informacyjna na temat Lucjana Szenwalda przy Placu Konstytucji w Warszawie

Lucjan Szenwald (ur. 13 marca 1909 w Warszawie, zm. 22 sierpnia 1944 w pod Kurowem) – polski poeta, działacz komunistyczny.

Życiorys[edytuj]

Debiutował w 1925 roku w Skamandrze wierszami "Infekcja" i "Garnek"[1]. Wcześniej młody poeta publikował w szkolnych czasopismach. Zamieszczał tam swoje wiersze, przekłady i artykuły. Już jako uczeń gimnazjum wykazywał lingwistyczne zainteresowania: w wieku szkolnym podjął się tłumaczenia Williama Szekspira, Percy Bysshe Shelleya, Włodzimierza Majakowskiego.

Po zdaniu matury w 1926 roku, Szenwald rozpoczął studia na Filologii Klasycznej pod kierunkiem prof. Tadeusza Zielińskiego, któremu później poświęcił jeden ze swoich wierszy "Ku czci filologa". W czasie studiów poznał późniejszych członków grupy Kwadryga, którą później współtworzył od 1927 roku: Stanisława Ryszarda Dobrowolskiego, Mieczysława Bibrowskiego, Stefana Flukowskiego, Władysława Sebyłę, Stanisława Ciesielczuka, Włodzimierza Słobodnika, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Aleksandra Maliszewskiego. W drugim numerze czasopisma wydawaną przez tę grupę, o tym samym tytule, Szenwald opublikował artykuł programowy całej grupy "O śmierci"[2]. Po upadku pisma w 1931 roku Szenwald nawiązał współpracę z lewicą komunistyczną. W 1932 wstąpił do Komitetu Dzielnicowego KPP[3]. Dwa lata później zaczyna publikować agitacyjne wiersze, zostaje redaktorem Na Przełaj. Teksty podpisuje pseudonimami: Adam Greczan, Max i Marian Wohl. W 1935 roku powstaje jego najobszerniejszy utwór Scena przy strumieniu.

Następny okres w życiu poety przypada na lata 1937-1939 i wiąże się z twórczością dramaturgiczną: "Krzysztof Kolumb na morzu Sargassowym", "Ptaki i gady"; pierwszy utwór był emitowany jako słuchowisko. Ogromna część utworów z tego okresu nie zachowała się.

Po wybuchu II wojny światowej udaje się do Kowla, a następnie w grudniu 1939 wyjeżdża do Lwowa, gdzie znajduje pracę w polskiej redakcji radia dziecięcego. We Lwowie pisze zaginiony później dramat o Jarosławie Dąbrowskim, poemat o Koperniku, tłumaczy też utwory Michaiła Tyczyny, Maksyma Rylskiego i Aleksandra Puszkina, które również się nie zachowały. W tym okresie poeta składa podanie z prośbą o przyjęcie do WKP(b)[4]. W czerwcu bierze udział w manewrach oddziału Armii Czerwonej. Do 1943 przebywał na Syberii, gdzie powstał jego wiersz "Pożegnanie Syberii". Od 1943 prowadził kroniki 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki. Był uczestnikiem bitwy pod Lenino. Poetyckim upamiętnieniem udziału w tej bitwie jest "Ballada o pierwszym batalionie".

W 1944 roku po awansie do stopnia kapitana Szenwald dostaje rozkaz podjęcia pracy w szkole Oficerów Polityczno- Wychowawczych. W tym samym roku umiera w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku pod Kurowem 22 sierpnia 1944 roku[5].

W poematach i wierszach nawiązywał do tradycji klasycznej i romantycznej; dokonywał także przekładów z literatury angielskiej i rosyjskiej. Autor (m.in.) tekstu powszechnie znanej do dziś piosenki „Niech żyje wojna”, śpiewanej po wojnie przez Stanisława Grzesiuka, a obecnie przez Macieja Maleńczuka oraz wiersza z frontu „Ballada o pierwszym batalionie”, napisanego w październiku 1943 roku.

Ważniejsze dzieła[edytuj]

  1. Kuchnia mojej matki 1931
  2. Scena przy strumieniu 1936

Przypisy

  1. Tarczałowicz J.,Od Warszawy do szosy pod Kurowem,[w:] Lucjan Szenwald, Warszawa 1977, s. 15.
  2. Tarczałowicz J.,Od Warszawy do szosy pod Kurowem,[w:] Lucjan Szenwald, Warszawa 1977, s. 17
  3. Tarczałowicz J.,Od Warszawy do szosy pod Kurowem,[w:] Lucjan Szenwald, Warszawa 1977, s. 27
  4. Tarczałowicz J.,Od Warszawy do szosy pod Kurowem,[w:] Lucjan Szenwald, Warszawa 1977, s. 33
  5. Wspomnienia o Lucjanie Szenwaldzie, pod red. Gabrieli Pauszer-Klonowskiej, Warszawa 1963, s. 386