Ludmiła Pawliczenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ludmiła Pawliczenko
Людмила Михайловна Павличенко
ilustracja
major major
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1916
Imperium Rosyjskie Biała Cerkiew
Data i miejsce śmierci 10 października 1974
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Moskwa
Przebieg służby
Lata służby 1941–1942
Siły zbrojne Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Armia Czerwona
Jednostki 25 Dywizja Strzelecka
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Późniejsza praca instruktorka, historyk
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order LeninaOrder LeninaMedal „Za Zasługi Bojowe”Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”

Ludmiła Pawliczenko z d. Biełowa[1] (ur. 12 lipca 1916 w Białej Cerkwi, zm. 10 października 1974 w Moskwie) – radziecka strzelczyni wyborowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pawliczenko urodziła się 12 lipca 1916 roku[2] w Białej Cerkwi. W wieku 14 lat przeniosła się z rodziną do Kijowa, gdzie zapisała się do klubu strzeleckiego. Mocno zaangażowała się w jego działalność, spędzając dużo czasu na ćwiczeniach, a następnie zdobywając w zawodach medale i dyplomy[3]. W 1932 roku wyszła za mąż za Aleksieja Pawliczenkę i w tym samym roku urodziła syna[4] Rostisława[5] (1932-2007)[6], wkrótce jednak rozwiodła się[4].

W młodości skakała ze spadochronem i pilotowała samolot, brała także z dobrym rezultatem udział zawodach strzeleckich[2]. W 1937 roku rozpoczęła studia historyczne na Uniwersytecie Kijowskim[4] i obroniła w 1941 roku pracę magisterską nt. Bohdana Chmielnickiego[3].

Ludmiła Pawliczenko na znaczku poczty ZSRR z 1976 roku

W chwili rozpoczęcia niemieckiego ataku na ZSRR przebywała na praktykach w Odessie[4]. 23 czerwca 1941 roku Pawliczenko jako ochotnik zgłosiła się do służby w armii. Dzięki swoim osiągnięciom z zawodów strzeleckich zdołała przekonać urzędników rekrutacyjnych do skierowania jej do oddziału jako snajper i została przydzielona do 25. Dywizji Strzeleckiej[2].

Swoje pierwsze trafienie zaliczyła 9 sierpnia w pobliżu Bielajewki[2], używając karabinu Mosin[3]. Następnie walczyła dwa i pół miesiąca w obronie Odessy, gdzie uzyskała 187 trafień[3]. Gdy Rumuni zdobyli Odessę, została przeniesiona do Sewastopola. Podczas walk w Odessie została trzykrotnie ranna, za zasługi otrzymała awans na starszego sierżanta, a w czasie ośmiomiesięcznej obrony Sewastopola na podporucznika i została także przydzielona do szkolenia innych snajperów[3]. W maju 1942 roku miała już 257 trafień[potrzebny przypis], ale w czerwcu została ciężko ranna w eksplozji pocisku moździerzowego i ewakuowana z Sewastopola do szpitala. Wkrótce potem Sewastopol został zdobyty, a większość żołnierzy jej dywizji zginęła[3].

Po rehabilitacji nie powróciła na front, ale została wysłana w podróż po Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, by wygłaszać odczyty wzywające do zaangażowania się w wojnę. Była pierwszym obywatelem radzieckim przyjętym przez prezydenta USA, który wręczył jej rewolwer Colta, w Kanadzie podarowano jej strzelbę Winchester, którą można oglądać w Muzeum Broni w Moskwie. W czasie wizyty w USA zaprzyjaźniła się z prezydentową Eleonorą Roosevelt, która odwiedziła ją w 1957 r. w czasie podróży do ZSRR[3].

Pawliczenko po powrocie z USA została instruktorem w szkole snajperów pod Moskwą[4], uzyskała stopień majora oraz została odznaczona orderem Złotej Gwiazdy Bohatera Związku Radzieckiego[3].

Była jedną z 2000 kobiet-snajperów w Armii Czerwonej i jedną z 500, które przeżyły wojnę. Jej potwierdzona, całkowita liczba trafień w czasie II wojny światowej wynosiła 309, w tym 36 snajperów wroga[3].

Po wojnie wróciła na Uniwersytet Kijowski i podjęła studia podyplomowe, a po ich ukończeniu do emerytury pracowała naukowo jako historyk dla dowództwa Marynarki Wojennej[2], a od 1956 roku udzielała się w nowo utworzonym Komitecie Weteranów Wojny[4].

Zmarła 10 października 1974 roku[3]. Po śmierci jej imieniem nazwano radziecki statek handlowy, została również przedstawiona na dwóch znaczkach radzieckiej poczty[2].

O wojennych losach Ludmiły Pawliczenko opowiada rosyjsko-ukraiński film Bitwa o Sewastopol (Битва за Севастополь)[7], w ukraińskich kinach wyświetlany pod tytułem "Niezłomna" ("Незламна")[8]. Jego premiera miała miejsce 2 kwietnia 2015 roku, a rolę Pawliczenko zagrała rosyjska aktorka Julia Pieriesild.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Снайпер Людмила Павличенко (биография, 20 фото, видео) [dostęp 2017-12-10] (ros.).
  2. a b c d e f Ludmiła Pawliczenko – najgroźniejsza kobieta świata, „Nowa Strategia” [dostęp 2017-12-10] (pol.).
  3. a b c d e f g h i j Lady Sniper, polimaty.pl [dostęp 2017-12-10] (pol.).
  4. a b c d e f Ludmiła Pawliczenko, rusotunio.blog.pl [dostęp 2017-12-10].
  5. Внучка снайперши Павличенко: На похороны прийти не решилась [dostęp 2017-12-10] (ros.).
  6. Мемориал - Павличенко Ростислав Алексеевич : Международная система поминовения усопших, ckorbim.com [dostęp 2017-12-10] (ros.).
  7. Bitva za Sevastopol. filmweb.pl. [dostęp 2015-06-28].
  8. Незламна. nezlamna.com. [dostęp 2015-06-28].